Orta Doğu krizi helyum piyasasını vurdu: Çip ve sağlık sektöründe risk...

Orta Doğu'da süren çatışmaların küresel helyum piyasasında etkilerini göstermeye başladığı ve tedarik zincirlerinde aksamalara yol açarak yarı iletken ve sağlık gibi kritik sektörler için risk oluşturduğu bildiriliyor.

Katar'daki tesis üretimi durdurdu

Küresel helyum arzında önemli bir paya sahip olan Katar'daki Ras Laffan tesisinin, mart ayı başında İran'a ait insansız hava araçları ve füze saldırıları sonrası faaliyetlerini durdurduğu belirtildi. Söz konusu kesintinin, uzun vadede de etkisini sürdürebileceği ve savaş sonrasında dahi ülkenin ihracat kapasitesini sınırlayabileceği ifade ediliyor.

Fiyatlar yükseldi, riskler artıyor

Yaşanan gelişmelerin ardından özellikle Asya'da helyum fiyatlarında artış gözlendi. Buna karşın piyasada işlemlerin büyük bölümünün uzun vadeli sözleşmelere dayanması nedeniyle etkilerin henüz sınırlı kaldığı değerlendiriliyor.

Kısa vadede arz sıkıntısı yaşanmadığı, savaş öncesi oluşan stok fazlası ve sevkiyatların piyasayı dengelediği ifade ediliyor. Ancak uzmanlar, çatışmaların sürmesi halinde önümüzdeki dönemde stokların azalmasıyla birlikte arzda daralma yaşanabileceğine dikkat çekiyor.

Kritik sektörler etkilenebilir

Helyumun birçok alanda kullanılması, olası arz kesintilerinin etkisini artırıyor. Yarı iletken üretiminde wafer'ların soğutulmasında kullanılan gaz, sağlık sektöründe ise MRI cihazları için kritik öneme sahip bulunuyor.

Küresel ölçekte çip üretim kapasitesinin artmasıyla birlikte helyuma olan talebin zaten yükselmesi beklenirken, arzda yaşanabilecek aksaklıkların etkisinin daha belirgin olabileceği belirtiliyor.

Asya ülkeleri daha kırılgan

Uzmanlara göre, küresel yarı iletken tedarik zincirinde önemli rol oynayan Güney Kore ve Tayvan, helyum arzında Orta Doğu'ya yüksek oranda bağımlı durumda. Güney Kore'nin tedarikinin önemli kısmını Katar'dan sağladığı, Tayvan'ın ise arzının büyük bölümünü bölgeden temin ettiği ifade ediliyor.

Bu nedenle uzun süreli bir kesintinin, çip üretiminde darboğazlara yol açarak küresel elektronik piyasalarını da etkileyebileceği değerlendiriliyor.

ABD'li üreticiler avantaj sağlayabilir

Öte yandan, küresel arzın daralması halinde ABD merkezli Air Products and Chemicals, Linde plc ve Exxon Mobil gibi büyük üreticilerin bu durumdan fayda sağlayabileceği belirtiliyor. Arz sıkışıklığının devam etmesi durumunda, bu şirketlerin artan talep ve fiyatlardan olumlu etkilenebileceği öngörülüyor.