OECD raporunda yapay zekâ uçurumu: Türkiye'de şirketlerin yüzde 7,4'ü kullanıyor

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütünün (OECD) Dijital Ekonomi ve Toplum Görünümü 2026 raporu, yapay zekânın hızla yaygınlaşmasına rağmen şirketler ve yaş grupları arasında büyük farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. 2025 yılı verilerine dayanan rapora göre OECD genelinde yapay zekâ kullanan işletmelerin oranı yüzde 20,3 olurken büyük şirketlerde bu oran yüzde 52,1'e ulaştı. Türkiye'de ise en az 10 çalışanı bulunan işletmelerin yalnızca yüzde 7,4'ü yapay zekâ teknolojilerinden yararlandı.

Türkiye'de büyük şirketlerde bile oran yüzde 23,5

OECD'nin ülkelere göre ayrıntılı verileri, Türkiye'nin yapay zekâ kullanımında uluslararası ortalamanın belirgin biçimde gerisinde kaldığını gösterdi.

Türkiye'de 10 ve üzeri çalışanı bulunan işletmelerin yüzde 7,4'ü yapay zekâ kullanırken OECD ortalaması yüzde 20,3 olarak gerçekleşti. Böylece Türkiye ile OECD ortalaması arasında 12,9 puanlık fark oluştu.

İşletme büyüklüğüne göre incelendiğinde Türkiye'deki küçük şirketlerin yüzde 6,6'sının, orta büyüklükteki şirketlerin yüzde 9,4'ünün ve büyük şirketlerin yüzde 23,5'inin yapay zekâ kullandığı görüldü.

OECD genelinde ise bu oranlar küçük şirketlerde yüzde 17,5, orta büyüklükteki şirketlerde yüzde 29,5 ve büyük şirketlerde yüzde 52,1 düzeyinde bulunuyor.

Türkiye'deki büyük şirketlerde bile yapay zekâ kullanımının OECD'deki büyük şirket ortalamasının yarısının altında kalması dikkat çekiyor.

Büyük şirketlerin yapay zekâ üstünlüğü sürüyor

OECD genelinde 250 ve üzeri çalışanı bulunan işletmeler, yapay zekâ teknolojilerinden ortalama bir işletmeye kıyasla yaklaşık 2,6 kat daha fazla yararlanıyor.

Büyük şirketlerin teknolojik altyapıya, uzman personele ve yatırım kaynaklarına daha kolay ulaşması bu farkın başlıca nedenleri arasında bulunuyor. Küçük işletmeler ise finansman güçlükleri, nitelikli çalışan eksikliği ve mevcut sistemlere yapay zekâ entegrasyonunun maliyeti nedeniyle geride kalıyor.

Rapor, şirketlerin yapay zekâ sistemlerini ağırlıklı olarak pazarlama, idari yönetim, finans ve bilgi teknolojileri güvenliği gibi alanlarda kullandığını gösteriyor.

Bulut bilişimde daha yaygın bir kullanım söz konusu. OECD ülkelerinde işletmelerin yarısından fazlası bulut hizmetlerinden yararlanırken büyük şirketlerde bu oran yüzde 80'i aşıyor. Ancak yapay zekâ, bulut bilişim ve büyük veri analizinin birlikte kullanılması hâlâ büyük şirketlerde ve bilgi yoğun sektörlerde yoğunlaşıyor.

Gençlerde yüzde 68, ileri yaşta yüzde 14

Yapay zekâ kullanımındaki fark yalnızca şirketler arasında değil, yaş grupları arasında da belirgin biçimde görülüyor.

OECD genelinde 2025 yılında bireylerin yüzde 37'si üretken yapay zekâ araçlarını kullandı. Ancak 16-24 yaş grubunda kullanım oranı yüzde 68'e ulaşırken 55-74 yaş grubunda yüzde 14'te kaldı.

Böylece gençlerin üretken yapay zekâ kullanma oranı, ileri yaştaki yetişkinlerin yaklaşık beş katına ulaştı.

Dikkat çekici olan, internet kullanımındaki farkın önemli ölçüde kapanmasına rağmen yapay zekâda benzer bir yakınlaşmanın yaşanmaması.

OECD ülkelerinde 55-74 yaş grubunun internet kullanım oranı 2015'te yüzde 58'ken 2025'te yüzde 87'ye yükseldi. Buna karşılık aynı yaş grubunun yalnızca yüzde 14'ü üretken yapay zekâ kullanıyor.

İleri yaştaki yetişkinlerin yüzde 43'ü yapay zekâya ihtiyaç duymadığını belirtirken yüzde 12'si gerekli becerilere sahip olmadığını, yüzde 9'u ise teknolojiden haberdar olmadığını bildirdi.

Bu sonuçlar, internet erişiminin yaygınlaşmasının tek başına yeni teknolojilerin benimsenmesi için yeterli olmadığını gösteriyor.

Yapay zekâ altyapısına yatırım 123,9 milyar dolara ulaştı

Yapay zekâ kullanımında şirketler arasındaki fark sürerken teknolojinin altyapısına yönelen sermaye hızla büyüyor.

OECD raporuna göre bilgi teknolojileri altyapısı ve barındırma hizmetlerinde uzmanlaşan yapay zekâ şirketlerine yapılan girişim sermayesi yatırımları, 2024'te 54,5 milyar dolarken 2025'te 123,9 milyar dolara yükseldi.

Böylece yatırımlar bir yılda yüzde 127'den fazla arttı. Söz konusu tutar, 2025 yılındaki toplam yapay zekâ girişim sermayesi yatırımlarının yaklaşık yarısını oluşturdu.

Artan yatırımlar, yapay zekâ modellerini geliştirmek ve çalıştırmak için gereken yüksek performanslı bilgi işlem kapasitesinin ekonomik önemini gösteriyor.

Ancak bu büyüme, küçük işletmelerin teknolojiye erişiminin aynı hızda kolaylaştığı anlamına gelmiyor. Finansman, uzman personel, veri altyapısı ve sistem entegrasyonu maliyetleri, yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasını sınırlamaya devam ediyor.

2030'da şirketler arasındaki fark kapanmayabilir

OECD'nin 2030 projeksiyonları, dijital teknolojilerin yaygınlaşmasına rağmen şirketler arasındaki yapay zekâ kullanım farkının devam edebileceğini gösteriyor.

Küçük işletmelerin bulut bilişim kullanımında büyük şirketlere yaklaşması beklenirken yapay zekâda aynı hızda bir yakınlaşma öngörülmüyor.

Hedefli destek politikalarının uygulanmaması durumunda, 2030 yılına gelindiğinde büyük şirketlerdeki yapay zekâ kullanım oranının tüm şirketlerin ortalamasından yaklaşık yüzde 80 daha yüksek olabileceği tahmin ediliyor.

OECD, bu farkın azaltılması için küçük işletmelerin bulut hizmetlerine erişiminin genişletilmesi, yapay zekâ ve büyük veri analizine yönelik desteklerin artırılması ve ortak teknik standartların güçlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Dijital dönüşüm kamu politikalarında da daha fazla yer buluyor. Raporda 42 ülkede belirlenen bin 497 politika girişimi incelenirken yapay zekânın 2025 yılında en sık gündeme gelen dijital teknoloji olduğu görüldü.

Ulusal dijital stratejilerin hazırlanmasından özel dijitalleşme bakanlıklarının sorumlu olduğu ülkelerin oranı ise 2016'daki yüzde 24 seviyesinden 2025'te yüzde 60'a yükseldi.

Raporun ortaya koyduğu tablo, yapay zekâ yatırımlarının hızla büyümesine rağmen ekonomik faydaların şirketler ve toplumun farklı kesimleri arasında eşit dağılmasının henüz sağlanamadığını gösteriyor.