Dış ticaret açığı son 9 ayın en düşük seviyesine indi

Ferit PARLAK

İhracat mayıs ayında bay­ram tatilinin etkisiyle sert düştü. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe ile birlikte mayıs ayı dış ticaret verilerini açıkladı.

Buna göre, Kurban Bayra­mı tatili nedeniyle 6 günlük iş kaybının yaşandığı mayıs ayın­da ihracat yüzde 9,3 azalışla 22 milyar 504 milyon dolar olarak gerçekleşti. Aynı ayda ithalat da yüzde 10,7 düşerek 28 mil­yar 103 milyon dolar olarak ka­yıtlara geçti. Dış ticaret açığı da bu dönemde yüzde 15,7 düşüş­le 5 milyar 599 milyon dolar ol­du. Böylece dış ticaret açığı son 9 ayın en düşük seviyesine indi.

Bölgede yaşanan savaş ve kü­resel risk ve belirsizliklere rağ­men mayıs ayında Cumhuriyet tarihimizin en yüksek 3’üncü mayıs ayı ihracatına ulaşıldı. İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 1,2 puan artarak yüzde 80,1 oldu.

Otomotiv ilk sırada, savunma atak yaptı

İlk beş aylık ihracat 111,2 mil­yar dolara, son 12 aylık ihracat ise 273,5 milyar dolara ulaştı. İlk 5 ayda ithalat da yüzde 1,2 yük­selişle 153 milyar 905 milyon dolar, dış ticaret hacmi yüzde 0,8 artışla 265 milyar 74 milyon dolar oldu. Söz konusu dönem­de, dış ticaret açığı yüzde 3,6 yükselişle 42 milyar 736 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Geçen ay en fazla ihracatı yine otomotiv sektörü yapı. Otomo­tiv sektörünün ihracatı yüzde 17,2’lik düşüşle 3,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu sektörü 3 milyar dolarla kimyevi mad­deler, 1,5 milyar dolarla elekt­rik elektronik, 1 milyar 426 mil­yon dolarla çelik sektörü takip etti.

Geçen ay sadece yaş mey­ve sebze, kimyevi maddeler ile savunma sanayi sektörleri ih­racatını artırmayı başardı. Sa­vunma sanayinin ihracatı ma­yısta yüzde 33,9’luk artışla 992.2 milyon dolara çıktı. En çok ihracat yapan 5 il İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İz­mir şeklinde sıralandı. Mayıs ayında 888 firma ilk kez ihra­cat yaptı. Bu firmaların ihraca­ta katkısı 89 milyon dolar oldu.

Pariteden 5 ayda 3,8 milyar dolar katkı

Mayısta parite ihracata 347 milyon dolar katkı verdi. Pari­tenin ihracata ilk 5 aylık katkısı ise 3,8 milyar dolar oldu.

Mayısta en fazla ihracat ya­pılan ülke, 1,7 milyar dolarla Al­manya olarak öne çıktı. Bu ülke­nin ardından 1,5 milyar dolarla ABD ve 1,1 milyar dolarla İtalya geldi. Körfez ülkelerine ihracat­ta İran geriliminin etkisi ile de­vam etse de düşüş hızı yavaşları. Körfez ülkelerine ihracat bir ön­ceki aya göre yüzde 7,7, geçen yı­lın aynı dönemine göre ise yüzde 16,2’lük düşüşle 2,2 milyar do­lara düştü. Martta Körfez ülke­lerine ihracat aylık bazda yüzde 30, yıllık bazda yüzde 37,2 geri­lemişti.

Hizmetler ihracatında da artış devam ediyor. Geçen yı­lı 122,6 milyar dolarlık hizmet ihracatıyla kapatan Türkiye’nin bu yılki hedefi 128 milyar dolar İlk çeyrekte hizmet ihracatı 21,6 milyar dolar olarak gerçekleşti. Mart ayında hizmet ihracatı 7,5 milyar dolar olurken, mayıs ayı itibarıyla hizmet ihracatı yüzde 3,4’lük artışla 122,4 milyar do­lara ulaştı. Böylece mayıs ayı iti­barıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmetler ihracatı 396 milyar dolar olarak tahmin ediliyor.

“Çin’de fiyatlar artıyor bunu fırsata çevirelim”

TİM Başkanı Mustafa Gültepe, Çinli üreticilerin artan maliyetleri fiyatlara yansıtmak durumunda kaldığını söyledi. Gültepe, “Avrupa ve ABD’de alımlar hızlanırken Çin’de fiyatların artmaya başlaması, ülkemiz için bir fırsat kapısı aralayabilir. Geçmişte bu tarz gelişmeleri fırsata dönüştürmüştük. Yeni denklemde siparişlerin bir bölümünü ülkemize çekebiliriz. Ancak üretici fiyatları, Türkiye’de 40 aydır aralıksız artıyor. Dolayısıyla üretim cephesinde ivedilikle ‘fiyat-maliyet senkronizasyonuna’ ihtiyacımız var” diye konuştu.

Bolat: Gümrük Birliği ihtiyaçları karşılamıyor

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği’nin Türk sanayisi için bir dönüm noktası olduğunu, ancak 30 yılın ardından bu yapının artık günümüzün ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını söyledi. Bolat. “Bununla birlikte, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği sayesinde sahip olduğu malların serbest dolaşımı, teknik mevzuat uyumu ve AB tedarik zincirlerine entegrasyonu son derece değerlidir ve önemli bir dengeleyici unsurdur.

AB ile sahip olduğumuz mevcut yapı, AB’nin STA akdettiği ülkeler ile gerçekleştirdiği iş birliğinin ötesinde bir entegrasyondur. Türkiye, Gümrük Birliği kapsamındaki hak ve yükümlülükleri çerçevesinde, karşılıklı faydaya dayalı STA ve TTA’larını ihracatçılarının rekabet gücünü koruyacak şekilde genişletmeye devam edecektir” şeklinde konuştu.