Yılda 1 birim tasarruf için, 50 birimlik yatırım yapılır mı?
Neredeyse her platformda, yüksek teknolojili/katma değerli yatırımlara, teknoloji geliştirebilen/gelişmiş teknolojiyi kullanabilen gençlere ihtiyacımızı konuşuyoruz…
Önceki gün de, yine bu konuyu, GDZ Elektrik Genel Müdürü Ahmet Bayramoğlu ve ADM Elektrik Genel Müdürü Emrah Kalkan ile konuşurken;
Kalkan’ın verdiği “Dresden” örneği, konulara farklı açılardan bakma zorunluluğumuzu da hatırlattı…
***
Öncelikle:
Almanya’nın 12’inci büyük şehri olan Dresden’in, “modern/yüksek teknolojilere yön veren”, çok önemli bir sanayi merkezi olduğunu hatırlatalım… (Yüksek katma değerli, ileri teknoloji ve mikro elektronik üretimine odaklanan şehir, son yıllarda “çip üretimi” ile de ön plana çıktı…)
***
Kalkan, Dresden’de, dünya piyasalarına da yön veren önemli bir markanın fabrikasına ziyareti sırasında, takip kameralarının çok eski olduğunu fark edip, soruyor:
“Kameraları değiştirmeyi düşünmüyor musunuz?”
Alman yöneticiden gelen iki kelimelik yanıt: “İşimizi görüyorlar…”
***
Doğru;
Teknoloji geliştirmek ve/veya geliştirileni verimli kullanabilme yeteneği (iki özellik de nitelikli eğitim ile kazanılabiliyor) tabi ki maliyetlerden rekabet edebilirliğe kadar tüm ekonomik aktiviteye avantaj sağlayabiliyor… Ancak…
Geleneksel yöntemler ve/veya mevcudu koruyabilmek (yani eski diye nitelendirilen bir araç/gereç de…) de verimlilik/maliyet adına, çok daha avantajlı olabiliyor…
***
Bağlantılı diğer konu:
“Bu yatırım sayesinde, yıllık şu kadar tasarruf sağlanacak…”;
“Başlayacak yatırım sayesinde, şu kadar istihdam yaratılacak…”;
“Programımızdaki yatırım devreye girerse, bölgenin kaderi değişecek…” gibi cümlelerle anlatılamaz yatırımın getirisi…
***
“7-8 birimlik yatırımla, maliyetlerimizi yüzde 15 oranında düşüreceğiz, yıllık 1 birimlik tasarruf sağlayacağız…”;
“2 milyar birimlik karayolu/demiryolu yatırımı sayesinde, yıllık 300 milyon birim petrol ithalatından kurtulacağız; bu yatırım, araçların yedek parça ihtiyacını da şu kadar düşürecek…” gibi cümlelerle anlatılabilir yatırımın nedeni/getirisi; sonrasında da gerçekleşmeler şeffaf bir şekilde takip edilir, denetlenir…
(50 birimlik yatırımdan 1 birim tasarruf edemeyen, hatta kar edemeyen, hatta zarara dönen kamu/özel yatırım sayısındaki artış ve nedenleri de farklı bir yazı konusu)
VELHASIL
Teknolojik ve/veya yeni yatırımlar sayesinde verimliliğin artacağına, maliyetlerin düşeceğine inanılır…
Ama…
Teknolojik ve/veya yeni yatırımlar sayesinde maliyetleri artırmak, dolayısıyla “öz kaynakları israf etmek” de mümkün…
Hatta…
“Astarı yüzünden pahalı” şeklinde, “çok şey anlatan” bir sözün sahibine yakışmasa da; yatırımlarda fayda-maliyet analizlerini görmezden gelmeyi alışkanlık haline getirmek de mümkün…
***
Geleneksel yöntemler ve/veya eski teknoloji kullanımı ve/veya mevcudu koruyabilmenin (yani eski diye nitelendirilen, ama işimizi görmeye devam eden bir araç/gereç de…) de verimlilik/maliyet adına bazen çok daha avantajlı olabileceği bilinmeli; kamuda da, özelde de kıt olan kaynaklar, “eskisi iş görüyorken, yeni inadıyla” (bina, araba, makine, cihaz vb…) israf edilmemeli…
