6 ana ürün grubunda satışlar yüzde 7 geriledi

Türkiye Beyaz Eşya Sana­yicileri Derneği (TÜRK­BESD), sektörün 2026 yılının ilk yarısına ilişkin so­nuçlarını açıkladı. Altı ana ürün grubunda yurt içi satışlar, ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemi­ne göre yüzde 7 azaldı. Son yıllarda düşüş eği­liminde olan ihracat­taki kayıp ise yüzde 19'a ulaştı.

İhracat pazarlarındaki zayıflama üretim rakamlarına da yansıdı. Yılın ilk yarısında üretim, ge­çen yılın aynı dönemine kı­yasla yüzde 15 geriledi. İç satış ve ihracattan oluşan toplam satışlar da yüzde 15 azalarak 13 milyon 26 bin 952 adet olarak gerçekleşti.

Haziranda satışlar 2 milyona indi

Haziran ayında yurt içi satış­lar yıllık bazda yüzde 15, ihracat ise yüzde 11 daraldı. Üretim ge­çen yılın aynı ayıyla aynı seviye­de kalırken toplam satışlar yüz­de 12 düşüşle 2 milyon 33 bin 470 adede indi. Türkiye, yüzde 7'lik üretim hacmiyle Avrupa'nın en büyük, dünyanın ise ikinci büyük beyaz eşya üretim merkezi konu­munda bulunuyor.

Sektör, 2025 itibarıyla yıllık 29 milyon adet­lik üretim kapasitesine sahipken 60 bin kişiye doğrudan, 600 bin kişiye dolaylı istihdam sağlıyor. Geçen yıl 20,2 milyon adet ürün ihraç eden sektör; Ar-Ge, dijital­leşme ve yeşil dönüşüm yatırım­larına devam ediyor.

"İhracattaki düşüşün devam ettiğini görüyoruz"

TÜRKBESD Başkanı Alper Şen­gül, ihracattaki daralmanın ne­denleri arasında rekabet gücünde­ki zayıflama ile dış ticaret politika­larının oluşturduğu ek maliyet ve yüklerin bu­lunduğunu belirtti.

Şengül, "Sektörümüz, kü­resel pazarlarda yaşanan ihra­cat daralmasının temel nedenleri arasında rekabet gücümüzdeki za­yıflama ile dış ticaret politikaları­nın yarattığı ilave maliyet ve yük­lerin bulunduğunu uzun süredir dile getirmektedir.

Gelinen nok­tada, ihracattaki düşüşün devam ettiğini görüyoruz" dedi. İhracat pazarlarındaki kayıpların mevcut performansın yanı sıra yatırımla­rı, üretim kapasitesini ve istihda­mı da etkileyebileceğine dikkati çeken Şengül, "Sektörün sürdü­rülebilirliği için rekabetçiliği güç­lendirecek, ihracatı destekleyecek ve üretim maliyetlerini dengele­yecek adımlar büyük önem taşı­yor" ifadelerini kullandı.

Anti-damping önlemleri sektörü maliyette zorluyor

 Beyaz eşya sektörünün temel girdilerinden biri olan yassı çelik ürünlerine ilişkin anti-damping soruşturmalarının yüksek vergilerle sonuçlanmasını değerlendiren TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yavuz, “Sektörün temel girdilerinden biri olan yassı çelik ürünlerine ilişkin anti-damping soruşturmalarının yüksek vergilerle sonuçlanması, üreticilerin maliyet yapısını doğrudan ve olumsuz biçimde etkiliyor. Üretim maliyetlerindeki her ilave artış, ihracat rekabetçiliğimizi etkilemektedir” dedi.

Bu tablonun etkilerini sektör verilerinde açıkça gördüklerini ifade eden Yavuz, “Üretim ve ihracattaki daralmada küresel talepteki zayıflama ve ihracat pazarlarındaki belirsizlikler de rol oynamakla birlikte, temel girdilere getirilen ilave maliyetlerin sektörümüzün rekabet gücü üzerindeki başlıca baskı unsurlarından birini oluşturduğu açıktır. Türkiye'nin katma değerli üretim ve ihracat hedeflerine ulaşabilmesi için sanayimizin uluslararası rekabet gücünü koruyacak, öngörülebilir ve sürdürülebilir bir maliyet yapısına ihtiyacı vardır” diye belirtti

GEKAP’taki artış enflasyonun çok üzerinde

Geri Kazanım Katılım Payı’nın (GEKAP) beyaz eşya üreticilerinin başlıca uluslararası rakiplerinin karşılaşmadığı ilave bir maliyet yarattığını ve üretim, yatırım ve ihracat üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu ifade eden TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı, “2020 yılında uygulamaya alınan GEKAP birim tutarları bugün yaklaşık 15 ila 17 katına çıkmış durumda. Aynı dönemde üretici ve tüketici fiyatlarındaki artış yaklaşık 7 kat seviyesinde gerçekleşti.

Dolayısıyla GEKAP tutarlarındaki artış, enflasyonun çok üzerinde seyrediyor. GEKAP’ın sektör üzerindeki yıllık maliyeti yaklaşık 3 milyar TL’ye ulaştı, 2020–2025 döneminde sektörden tahsil edilen toplam GEKAP tutarı ise yaklaşık 250 milyon dolar seviyesinde” dedi.