İstanbul’da kiracılardan talep edilen şartlar ağırlaşıyor

Hamide HANGÜL

Emlak piyasasında ki­ralık ev bulma süreci giderek daha karma­şıklaşıyor. Kiralık daire ara­yan vatandaşlar artık yük­sek bedellerin yanı sıra, eni iyi aday olduğunu ispatlamak için adeta sınav veriyor. Ki­ralık piyasasından edinilen bilgilere göre, İstanbul’da ev arayan bazı vatandaşlar, be­ğendiği konutu tutmak iste­diğinde ilginç bir sürece da­hil oluyor. Kontrat imzala­maya hazır olduğunu beyan eden kiracı adayı, artık ikin­ci aşamada kendisine uzatı­lan bir formla karşılaşıyor.

Söz konusu formda önceki ev sahibinin adı, numarası, ne kadar maaş aldığı, mevcut iş yerinde kaç yıldır çalıştığı, mesleği, evde kaç kişi kala­cağı, otomobilinin markası, hayvan besleyip beslemedi­ği ve TC kimlik numarasını da içeren bir formu doldur­ması isteniyor. Formun, aynı evi tutmak isteyen aynı gün 5 kişiye daha doldurtuldu­ğu, bu durumun kurumsal bir şirkete işe alım gibi mülakata benzediği belirtildi. İstenilen kriterleri formdaki bilgilerde karşılayarak ev sahibinin sı­navını geçen kişinin, evi tut­ma hakkı kazandığı, bunun da 10 günlük bir süre aldığı belirtildi.

Birçok emlakçıda artık kefil de isteniyor

Kiralık talebinin güçlü ol­duğuna işaret eden emlak sektör temsilcileri ise mal sa­hiplerinin, geçmişte yaşanan bazı olumsuzluklardan do­layı artık bazı garantiler is­tediğine işaret ederek, kira­cı seçerken işin artık sıkı tu­tulduğunu doğruladı. Emlak danışmanlarından edinilen bilgilere göre, bazı mal sa­hipleri sadece kirayla geçini­yor. Ayrıca kimi kiracılar da evi tuttuktan birkaç ay son­ra ödeme zorluğuna düşebili­yor.

O nedenle ev sahipleri de konut kiralamadan önce bazı garantilere ihtiyaç duyuyor. Bunlar arasında kiracı adayı­nın bir işinin ve düzenli geli­rinin olması öncelikli. İnsan kaynaklarından alınabilecek antetli bir kağıtta, hangi ta­rihten itibaren o şirkette ça­lıştığına dair bir yazı, maaş bordrosu ve kefil artık iste­nen garantiler arasında. “Bir çok emlakçıda artık kefil is­teniyor” diyen sektör temsil­cileri, aynı şekilde kefilin de mevcut işinde kaç yıldır ça­lıştığı ve ne kadar maaş aldı­ğını da belgelemesi gerektiği­ne işaret ediyor.

Yasal olarak mümkün ancak etik değil

Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Başkanı Avukat Bülent Deniz, kiracı adayanın adata bir sınavı andıran kişisel bilgilerini de içeren form doldurması konusunda, mal sahibinin böyle bir form almasının yasal olarak mümkün olduğunu açıklayarak, “Ancak bir parantez açalım, O formdaki kişisel bilgiler olduğu için kişisel verilerin korunması yasasına tabi olmalı. Fakat etik olarak da güzel değil.

Ancak etik olmasa da maalesef arz talebin dengesizliği böyle bir duruma yol açıyor” açıklamasında bulundu. Mal sahiplerinin istediği formda dikkat edilmesi bir diğer durumu ayrımcılık meselesi olduğuna işaret eden Deniz, “Ayrımcılık yasağına takılmamak şartıyla. Mesela ‘bekara ev verilmez’, ‘öğrenciye kiralanmaz’ şeklinde bir ayrımcılık yapmamak kaydıyla böyle bir form istenebilir” dedi. Bazı ev sahiplerinin Findeks raporu istediğine de işaret eden Deniz, söz konusu raporun kiralama kararında etkili olduğunu da söyledi.

Zeytinburnu, Fatih, Güngören’de kiralık arayışı arttı

Kentsel dönüşümün etkisiyle İstanbul'un farklı semtlerinde kiralık boş ev bulmanın önemli bir problem haline dönüştüğüne dikkat çeken Bülent Deniz, “İstanbul'da belirli semtlerde adeta bir boş kulübe bulmak artık imkansız hale geldi. Avrupa yakasında Fatih, Güngören, Merter gibi bir çok yerde kentsel dönüşüm çalışmaları yürütülüyor.

Dolayısıyla burada yaşayan insanlar, ister kiracı olsun ister ev sahibi, başka bir semtte kiralık eve çıkmak durumundalar. Dolayısıyla İstanbul'un diğer semtlerinde de kiralık için yığılmalar başladı. Şu anda Zeytinburnu’nda, Fatih’te Güngören bölgesinde kiralık konut arayışları oldukça fazla” değerlendirmesinde bulundu.

Devlet memurları el üstünde tutuluyor

Sektör temsilcileri, tüm bunların gerekçesini, “Sadece bir evi olan ve o kira geliriyle geçinen mal sahipleri geçim kaygısına düşmemek için güvenli kiracılar arıyor. Acaba kirayı ödeyebilir mi kaygısını kırmak için artık bu tür bilgiler isteniyor. Çünkü yaşanan bazı olumsuz örnekler ev sahiplerini tedirgin ediyor” diye özetledi. Yine kiralamada istenen bir başka evrak da tahliye taahhütnamesi. Kiranın düzenle ödenmesinin de mal sahipleri için çok hassas olduğuna işaret eden sektör temsilcileri, “Kiralamalarda şimdi devlet memuru olanlar el üstünde tutuluyor” yorumunu yaptı.