MASFED Başkanı'ndan ilan sitelerine çağrı: Güveni dijitalle, rekabeti adaletle kurmalıyız

Türkiye’de ikinci el araç sektörü sıfır satışların düşmesiyle birlikte ol­dukça zor bir döneme girdi. Bunun yanında güncel sorun­ların da devam ettiği görülür­ken, Motorlu Araç Satıcıla­rı Federasyonu (MASFED) Başkanı Aydın Erkoç, DÜN­YA Gazetesi’nin sorularını ya­nıtladı. İlan platformlarının fiyat ve görünürlük politikala­rından ekspertiz hizmetleri­nin standardına, 6 ay-6 bin ki­lometre uygulamasından kre­diye erişime kadar geniş bir çerçeve çizen Erkoç, sektörün geleceğini ‘kayıtlı ticaret, diji­talleşme ve güven’ ekseninde olması gerektiğinin altını çiz­di. MASFED’in bugüne kadar sektör taleplerini karar veri­cilere taşıdığını ve çeşitli dü­zenlemelerde sonuç aldığını söyleyen Erkoç, yeni dönem­de de kamu ile sektör arasında çözüm üreten bir köprü olma­yı sürdüreceklerini vurguladı. İkinci el araç ticaretinin ana vitrini hâline gelen çevrim içi ilan platformlarının adalet­li olmadığına değinen Erkoç, motorlu araç satıcılarının ilan paketleri ve öne çıkarma hizmetleri için ciddi bedeller ödediğini aktardı. Erkoç, üc­ret ödeyen işletmelerin ilan görünürlüğünde adaletsizlik yaşamasını kabul edilemez bulduğunu söyledi.

“İlan siteleri şeffaf değil”

Platformların kazanç sağ­lamasına karşı olmadıkları­nın altını çizen Erkoç, sektör ile dijital platformlar arasın­daki ilişkinin dengeli kurul­masını istedi. “Para kazansın­lar; bizim onların kazancında gözümüz yok. Ancak hak­sızlık olmasın” diyen Erkoç, ilanların yayınlanma süresi, sıralama algoritmaları, “do­ping” adı verilen öne çıkarma hizmetleri ve platformların araç ticareti yapan yapılarla olan ilişkileri de şeffaflık açı­sından yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti. Erkoç, rekabetin korunması ve çı­kar çatışmalarının önlenmesi için ilan platformları ile mes­lek örgütleri arasında kalıcı bir istişare mekanizması ku­rulması çağrısında bulundu.

İkinci el otomotiv paza­rında güvenin en kritik aşa­malarından biri olan eksper­tiz sektöründe de sorunlar yaşandığını söyleyen Erkoç, aynı araç için farklı merkez­lerden çelişkili raporlar çıka­bilmesinin tüketiciyi ve satı­cıyı karşı karşıya bıraktığını belirtti. Erkoç, ekspertiz hiz­metlerinde ülke çapında or­tak standart olması gerekti­ğini anlattı. Erkoç, “Ekspertiz personelinin yetkinliği bel­gelenmeli, kullanılan cihaz ve yöntemler belirli kriterle­re bağlanmalı, hazırlanan ra­porun arkasında gerçek bir sorumluluk bulunmalı. Fiyat rekabetinin hizmet kalitesi­ni aşağı çekmesine izin veril­memeli. Ekspertiz formalite olmaktan çıkarıp satış zinci­rinin hesap verebilir bir par­çasına dönüşmeli” dedi.

Pandemi sonrasında sıfır araç piyasasında yaşanan ola­ğanüstü koşullar nedeniyle devreye alınan 6 ay-6 bin ki­lometre sınırlamasına da de­ğinen Aydın Erkoç, düzenle­melerin piyasa şartlarına gö­re güncellenmesi gerektiğini söyledi. Erkoç, kiralama şir­ketleri ve filo sahiplerinin araçlarını şartlar dolmadan satışa çıkaramamasının ikin­ci el arzını daraltabileceğine dikkat çekti. Arzın azalması hâlinde fiyatların yeniden yu­karı yönlü baskı görebileceği­ni belirten Erkoç, “Piyasaya ne kadar çok araç sunulursa fiyatların yükselmesini ön­lemek de o kadar kolaylaşır” dedi. Erkoç, yüksek faiz orta­mında ikinci el satıcısının ta­şıdığı sermaye maliyetini de vurguladı. Erkoç, bir aracın stokta kaldığı her gün işletme­ye finansman gideri yazdığı­nı; ekspertiz, garanti, perso­nel, kira ve diğer operasyonel giderlerin de satış maliyetine eklendiğini söyledi.

“Öngörülebilir bir vergi politikası şart”

Sıfır araçta kampanyalarla oluşan ani fiyat değişiklikleri­nin, daha önce yüksek bedelle stok yapan ikinci el satıcıları­nı zarara uğratabildiğini be­lirten Aydın Erkoç, liste fiyatı ile gerçek satış fiyatı arasın­daki makasın piyasanın sağ­lıklı okunmasını zorlaştırdı­ğını ifade etti. Yeni güvenlik donanımları, teknoloji paket­leri, kur hareketleri ve ver­gi yükünün sıfır araç fiyatını artırmasının ikinci el pazarı­na da kaçınılmaz olarak yan­sıdığını vurgulayan Erkoç, otomotivde fiyat istikrarı için öngörülebilir bir vergi ve fi­nansman politikasına ihtiyaç olduğunu söyledi.

“Noter işlemlerini biz de yapabiliriz”

Aydın Erkoç, güvenli ödeme sisteminin tüketiciyi koruyan önemli bir adım olduğunu söyledi. Erkoç, yetki belgeli işletmelerin çalışma şeklinin bireysel satıcılardan farklı olduğunun mevzuatta dikkate alınması gerektiğini söyledi. MASFED’in bu konuda kamu nezdinde yaptığı girişimlerden sonuç aldığını vurgulayan Erkoç, yetki belgeli satıcıların ticari işleyişini koruyan bir çözüm geliştirilmesini federasyonun somut kazanımlarından biri olarak gösterdi. Erkoç, Türkiye’de bankacılık ve vergi işlemlerinin büyük bölümünün dijital ortamda yürütülebildiğini hatırlatarak araç satışında da uçtan uca dijital sisteme geçilmesini istedi. Önerilen yapıda araç sahibi, yetki belgeli işletmeyi elektronik ortamda satış için yetkilendirecek. Aracın kilometresi ve temel bilgileri sisteme kaydedilecek, ödeme banka üzerinden güvenli biçimde yapılacak ve işlem dijital olarak izlenebilecek. Böylece vatandaş güvenli satış yaparken kayıt dışı ticaret ve kamunun vergi-harç kaybı da azaltılacak. Erkoç, mevcut satış ve noterlik mevzuatının dijital çağın gereklerine göre güncellenmesi gerektiğini söyledi. “Güven yalnızca paranın el değiştirdiği an değil; yetkilendirmeden doğru beyana, ekspertizden ödemeye ve satış sonrası sorumluluğa uzanan bütün bir süreç” diyen Erkoç, bu sağlayacak, işlemleri yapacak birikimlerinin olduğunu ifade etti.