2,5 milyar dolarlık yatırımla çelikte ilk 20’ye girecek

Jülide YİĞİTTÜRK GÜRDAMAR/DÜSSELDORF
julide.yigitturk@dunya.com

Tosyalı Holding Yönetim Kuru­lu Başkanı Fuat Tosyalı, küre­sel çelik arenasında oyunun kurallarını değiştirecek 2.5 milyar dolarlık dev bir yatırım paketini dev­reye aldıklarını açıkladı. Dünya çelik üreticileri sıralamasında 2020 yılın­da 84. sıradayken 2024 yılında 46. sı­raya yükselen holding, yeni yatırımla­rın tamamlanmasıyla birlikte dünya liginde ilk 20 üretici arasına girme­yi hedefliyor. Fuat Tosyalı, mühen­dislikte 0.80 mm sac kalınlığına ine­rek ulaştıkları teknolojik eşiği, Ceza­yir’de kapasiteyi ikiye katlayacak olan 3 milyon tonluk ek yatırımla destekle­yeceklerini belirtti.

Sektörün dünyadaki en önemli bu­luşma noktası olan Tube & Wire Fu­arı’nda bir araya geldiğimiz Tosyalı, son 5 yılda 6 milyar dolarlık yatırım yapan holdingin Türkiye, Cezayir, Li­bya, İspanya ve Angola’daki yatırım­larını anlattı.

“Çelikte ‘baklava yufkası’ inceliğine ulaştık”

Tosyalı, sıcak sac üretiminde 0.80 mm kalınlığa inmeyi başardıklarını belirterek, şunları söyledi: “Ben bu sektörde 55. yılımı geride bırakıyo­rum. Eğer tüm hayatınız boyunca sa­dece işinize odaklanırsanız, o işin nir­vanasını görmeye başlıyorsunuz. 300 tonluk dev potalarda, 1.700 derecede kaynayan o devasa çelik kütlesini, so­nunda neredeyse bir baklava yufka­sı inceliğine getiriyoruz. Bu, dünyada kimsenin kolay kolay yapamadığı bir incelik ve mühendislik. Eskiden sa­nayici 2 mm sıcak sacı alıp ek işlem­lerle inceltiyordu, şimdi biz bu ara iş­lemleri ortadan kaldırdık. Bu ürün­le baz fiyatın üzerine 100 dolar gibi ek katma değer yaratıyoruz. Dünyada bunu yapan birkaç şirketten biriyiz.”

Cezayir’de 3 milyon tonluk kapasite yatırımı

Fuat Tosyalı’nın en önemli gündem maddelerinden biri de Cezayir mer­kezli büyüme stratejisi. Tosyalı Alge­rie’nin toplamda 17 mega fabrika ve tam entegre limanı olduğunu kayde­den Tosyalı, “5 milyon metrekareye yayılmış alanda yıllık 6 milyon tonun üzerinde sıvı çelik kapasitesiyle Ak­deniz Havzası’nın en büyük entegre demir- çelik tesisi konumundayız” dedi. Devam eden 2.5 milyar dolarlık kompleks yatırımın detaylarını pay­laşan Tosyalı, özellikle otomotiv çeli­ği ve kapasite artışına dikkat çekerek, şunları söyledi: “Cezayir’deki tesisi­mizin 1.6 milyon tonluk kapasitesi­nin 700 bin tonunu otomotiv çeliğine ayırıyoruz. Yılın 3. çeyreğinden itiba­ren otomotiv çeliği vermeye başlaya­cağız. Tüm dünyadaki markalarla ça­lışacağız. Orada beklenti çok yüksek; yüzey kalitesi preslenip doğrudan bo­yaya gidecek kadar kusursuz olmak zorunda. Bu tesisimizde üretimde yo­ğun biçimde yapay zeka kullanacağız. Ayrıca uç ürün kapasitemizi destek­lemek için Cezayir'de 3 milyon ton­luk ek bir kapasite yatırımı yapıyoruz. Mevcut günlük 50 bin ton olan çelik üretimimizi 100 bin tona çıkarma he­defimiz var. Bu yatırımlar 30 ay için­de tamamlandığında hem petrol-gaz boruları için hammadde ihtiyacımı­zı karşılayacağız hem de dünyadaki sıralamamızı hızla yukarı taşıyaca­ğız. Tamamlandığında Tosyalı Algé­rie, yıllık 9.5 milyon ton kapasiteli, tek komplekste çeliğin her segmentinde üretim yapan tam bağımsız bir dünya merkezi olacak.”

Libya’da DRI tesisi, Angola’da maden yatırımı

Libya ve Angola yatırımlarıyla Af­rika kıtasındaki stratejik derinliği­ni artıran Fuat Tosyalı, kıtayı dünya­nın yeşil çelik üssü yapma hedefini şu sözlerle özetliyor:

"Libya’da yıllık 8.1 milyon ton ka­pasiteyle dünyanın en büyük DRI te­sisini kurmak üzere yola çıktık. Bu te­sis yeşil çelik üretiminde dünyanın sayılı üretim üslerinden biri olacak. Angola’da ise 2 milyar tonluk devasa rezervi işleterek yıllık 10 milyon ton­luk demir cevheri kapasitesine ulaşa­cağız. Cezayir’deki tecrübemizi Libya ve Angola’ya taşıyarak, madenden ni­hai ürüne kadar tam entegre bir Afri­ka ekosistemi kuruyoruz."

8 ilde eş zamanlı yatırım

Türkiye’de hurda kullanarak yap­tıkları üretimde enerjiyi yeşil hale ge­tirmek için devasa güneş enerjisi yatı­rımları yaptıklarını açıklayan Tosya­lı, "Projeler şu an arka arkaya ilerliyor. Toplam 2,5 GW tüketim hacmimiz var. Bu, Türkiye'deki birkaç ilin top­lam tüketimine denk" dedi.

“Avrupa’da göz göze bakıştığımız şirketler var”

İspanya’da satın aldıkları STS tesisinde üretimi 13 kat artırdıklarını hatırlatan Fuat Tosyalı, yeni satın alma sinyalleri vererek stratejisini şöyle özetledi: “Avrupa'daki yeni regülasyonlarla birlikte yeni fırsatlar doğmasını bekliyoruz. Buna açığız. Avrupa’da ya yeni bir yer satın alacağız ya da yatırım yapacağız; yıl sonuna doğru sürpriz gelişmeler olabilir. Şu an bazı yerlerle tabiri caizse göz göze bakışıyoruz. Biz sadece üretmiyoruz, madenden nihai ürüne uzanan bir ekosistem kuruyoruz. Bu yapıyla geçen yıl 9 milyar dolar olan ciromuz bu yıl 10 milyar doları rahat geçer. İhracatta ise 3 milyar dolar bandına oturacağız. Türkiye’nin toplam çelik ihracatındaki %12’lik payımızı daha da yukarı taşıyacağız. Bugün itibarıyla Türkiye’den ihracatımız miktar olarak %40 büyüyerek 2.1 milyon tonu aştı. Artık Ay’a bir kez gidip gelecek uzunlukta boru ve profil üretiyoruz.”

"Türkiye'de yeni kapasiteye ihtiyaç yok, olursa biz yaparız"

Fuat Tosyalı, Türkiye’deki çelik sektörüne yeni yatırımlar ve dış oyuncuların girişi konusunda net uyarılarda bulunuyor: "Bugün itibarıyla Türkiye’de yeni bir çelik üretim kapasitesine ihtiyaç yok. Eğer bir yatırım hamlesi gerekiyorsa, bunun için dışarıdan birilerine, örneğin Çinli üreticilere ihtiyacımız yok. Türkiye’de bu işi yapabilecek çok köklü, birikimli sanayicilerimiz ve her türlü imkânımız var. İhtiyaç duyulan her şeyi biz kendimiz yaparız; dışarıdan bir güce gerek yok.”

Türkiye'nin 'ithalata dayalı ihracat' yapısından kurtulması şarttır. İthalat, kontrolsüz yapıldığında yerli sanayi için zehirleyicidir" diyen Tosyalı, “Çelik yatırımı sadece para yatırmak değildir; 40 ay süren, lojistiği ve altyapısı ağır, çok zor bir iştir” diye konuştu.

“Farklı alanlardan teklif var ama biz bildiğimiz işi yaparız”

Fuat Tosyalı, neden popüler alanlar yerine kendi işine odaklandığını ise sanayicilik felsefesiyle açıklıyor: “Bize farklı alanlardan sürekli teklif geliyor ama biz bildiğimiz işi yaparız. Çelik sektörü ucu bucağı olmayan bir derya deniz. Her prosesin apayrı bir derinliği var. Biz ne kazandıysak bu işten kazandık, işimize hor bakamayız. Yaptığım işin her detayını biliyorsam o işten keyif alırım. Biz sanayiciyiz. Cezayir’de Türkiye Büyükelçiliği’ni de biz yapıyoruz, bölgenin en büyük otizm merkezini de biz açıyoruz. Kazandığımızı yine bu ülkenin insanına dönecek yatırımlara dönüştürüyoruz."

“30 yıl önce dış halkadaydık şimdi merkezdeyiz"

Düsseldorf Tube & Wire Fuarı’nın 30 yılı aşkın süredir müdavimi olduğunu belirten Fuat Tosyalı, Tosyalı Holding’in küresel yolculuğunu fuar stantlarının konumuyla özetledi: "Bu fuara ilk kez 32 yıl önce adım atmıştım. O zamanlar en dış halkadan, en mütevazı stantlardan başladık; büyüdükçe merkeze geldik. Bugün artık fuarın tam kalbindeyiz. 30 yıl önce buralarda teknoloji ararken, bugün rakiplerimize teknolojide liderlik ediyoruz."

T6X modeli 2027’de ticari araç 2028’de yollarda

TOGG Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, yerli otomobildeki yol haritasını da anlattı: “TOGG’un 100 bininci aracı bu hafta trafiğe çıkıyor. T10X (SUV) ve T10F’den (Fastback) sonra gelecek olan T6X modelini önümüzdeki yılın Haziran-Temmuz aylarında yollarda göreceğiz. Haziran’da siparişleri almaya başlarız, Temmuz ayında da teslimatlara geçeriz. Bu modelle beraber yollardaki üçüncü modelimiz olacak. Şu anki üretim bandı kapasitemiz yıllık 150 bin aracı rahatlıkla kaldırabiliyor. T6X modeli, T10X'e göre daha standart, biraz daha kompakt boyutlarda bir model olacak. Fiyat meselesine gelince; malum, bugünden bir rakam söylememiz mümkün değil. Bu arada bir müjdemiz daha var; KOBİ kesimine nefes aldıracak, şehir içi kullanıma uygun elektrikli bir ticari araç projemiz de yolda. 2028 başı gibi yollara çıkmasını hedefliyoruz.”

Tosyalı, Altay tankının üretim periyodunun planlandığı şekilde işlediğini belirterek, “Seri üretim kapasitemizi peyderpey artırarak yıllık 96 adet tank üretim seviyesine çıkacağız. Şu an projenin takviminde hiçbir aksama yok; hatta planlanan takvimin de önünde gidiyoruz” diye konuştu.