İşverenler en çok hangi yetenekleri bulmakta zorlanıyor

2026 Küresel Yetenek Açığı Araştırması istihdama dair önemli içgörüler sunuyor. İşverenlerin yüzde 72’si ihtiyaç duydukları yetenekleri bulmak­ta zorlandığı fikrinde.

Geçen se­neyle kıyaslandığında bu oran­da sınırlı düzeyde bir iyileşme olsa da araştırmanın bulguları­na göre istihdamda yetenek açı­ğının küresel ölçüde sürdüğünü söylemek mümkün. Araştırma ManpowerGroup tarafından 41 ülkede 39 binden fazla işverenle gerçekleştirildi.

Bir ilk: Yapay zekâ liste başı

Araştırmanın en çarpıcı so­nuçlarından biri ise yapay zekâ becerilerinin ilk kez, küresel öl­çekte işverenlerin bulmakta en çok zorlandığı yetkinlikler haline gelmesi. Ortaya çıkan tabloda ya­pay zekâ yetenek açığında gele­neksel mühendislik ve BT beceri­lerini geride bırakmış durumda. Yapay zekâ model ve uygulama geliştirme ile yapay zekâ okurya­zarlığı küresel ölçekte bulunması en zor beceriler sıralamasında ilk sıraya yerleşti.

Türkiye’deki duruma bakıl­dığında ise yetenek açığı yüzde 78 olarak belirtiliyor. Türkiye bu oranla 41 ülke arasında 12’nci sı­rada yer alıyor. Bir önceki sene­nin sonuçlarıyla (yüzde 76) kı­yaslandığında Türkiye’de 21’nci sırada olduğu ve yetenek açığı­nın büyüdüğü görülüyor. Türki­ye’de iş dünyasının bulmakta en zorlandığı teknik becerilerde ise listesinin başında üretim ve ima­lat yer alırken, bunu yapay zekâ modeli ve uygulaması geliştirme ile yapay zekâ okuryazarlığı ta­kip ediyor.

Araştırmanın sektörlere gö­re yetenek açığı verileri ise Tür­kiye’de en fazla yeteneğe ihtiyaç duyulan sektörler ticaret ve lo­jistik olarak öne çıkıyor. Dünya genelindeki eğilimden oldukça farklı olarak bilişim ise yetenek açığının en az olduğu sektör.

Türkiye genelinde bölgelere göre yetenek açığına bakıldığın­da ise sonuç şaşırtıcı değil; yüzde 82 ile Marmara Bölgesi ilk sırada. Bunu sırasıyla yüzde 81 ile Doğu Anadolu, yüzde 80 ile Ege ve yüz­de 78 ile İç Anadolu, yüzde 70 ile Akdeniz, yüzde 68 ile Güneydoğu Anadolu ve yüzde 61 ile Karade­niz bölgeleri izliyor.

Çin aradığını buluyor

Dünya geneline bakıldığında yüzde 87 ile Slovakya işverenlerin vasıflı yeteneklere ulaşmada en çok zorluk çeken ülke. Slovakya’yı yüzde 84 oranıyla Yunanistan ve Japonya ediyor. Araştırmaya gö­re Çin yüzde 48 oranıyla işveren­lerin aradığı çalışanı bulmakta en az zorlandığı ülke, ardından yüzde 57 ile Polonya ve yüzde 60 ile Fin­landiya geliyor. Dünyada en çok aranıp da bulunamayan yetenek bilişim oldu, ardından ağırlama ile kamu sektörü, sağlık ve sosyal hizmetler geliyor.

Yetenek açığı verileri şirket bü­yüklüğü kırılımına göre incelen­diğinde ise dünya geneli ve Tür­kiye’de farklı eğilimler ortaya çı­kıyor. Şirket büyüklüğüne göre yetenek açığında Türkiye’de ilk sırada çalışan sayısı 250-999 ara­sı olan şirketler var. Dünyada ise listenin zirvesini çalışan sayısı 1000-4999 olan şirketler alıyor. Aradığı yeteneği en kolay bulan şirketlere bakıldığında ise dünya ve Türkiye arasındaki fark daha net: Türkiye’de 5 bin üzeri çalışa­nı olan şirketler aradığı yetenek­leri bulmakta en az zorlanırken dünyada 10’dan az çalışanı olan şirketler aradığı yeteneği en ko­lay bulan grup olarak öne çıkıyor.

“Dönüşümün hızını ortaya koyuyor”

Araştırmanın sonuçlarını de­ğerlendire ManpowerGroup Tür­kiye Genel Müdürü Feyza Narlı iş dünyasındaki hızlı değişime dik­kat çekerek “Yapay zekâ becerile­rinin en zor bulunan yetkinlikler listesinin zirvesine çıkması, ye­tenek dünyasındaki dönüşümün hızını açıkça ortaya koyuyor” de­di.

Şirketlerin bu değişime ayak uydurmak için çalışanlarını yeni­den beceri kazandırmaya yönelik programlar ve daha esnek iş gücü modelleri gibi çözümlerle yaklaş­tığını belirten Narlı şöyle devam etti: Artık mevcut becerilerin ya­nı sıra potansiyele göre işe alım yapmanın önemini kabul ediyor­lar. Bununla birlikte, çalışanların yeni teknolojileri doğru ve güven­le kullanabilmesi için yapay zekâ okuryazarlığını yaygınlaştırma­ya odaklanıyorlar. Yapay zekâ iş­leri ortadan kaldırmıyor, işleri dönüştürüyor. Verimlilik artışı­nı kariyer gelişimiyle birleştire­bilen şirketler yetenek açığının yüksek olduğu bu ortamda reka­bette öne çıkacak.”