Çin yabancı şirketlere yaptırım yetkisini genişletti

Çin, yurt dışına yönelik sermaye ve teknoloji transferlerini daha sıkı denetim altına alan yeni düzenlemeyi yürürlüğe soktu. Yeni kurallar, Çinli şirketlerin hassas ürün, teknoloji, hizmet ve veri transferleri için resmi onay almasını zorunlu hale getirirken, Pekin yönetimine ulusal çıkarlarını zedelediği değerlendirilen yabancı şirketlere karşı yaptırım uygulama yetkisi de veriyor.

Çin'de kabine işlevini üstlenen Devlet Konseyi tarafından hazırlanan 34 maddelik 'yurt dışı yatırım düzenlemesi' 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe girdi.

Düzenleme, ihracat kontrollerine tabi ürünler ile stratejik teknolojilerin yurt dışına izinsiz aktarılmasını yasaklıyor. Yeni kurallar ayrıca Çinli şirketlere yönelik ayrımcı uygulamalara giden yabancı şirketlere karşı Pekin yönetiminin de karşı adımlar atabilmesinin önünü açıyor.

Kurallar sadece doğrudan teknoloji transferlerini değil, şirket satın almaları, teknik personelin yurt dışında görevlendirilmesi, danışmanlık faaliyetleri ve eğitim programları gibi dolaylı aktarım yollarını da kapsıyor.

Manus'un Meta'ya devrinin durdurulması

Yeni düzenlemenin hazırlanmasında, Çin merkezli yapay zeka girişimi Manus'un Meta tarafından satın alınmasının engellenmesi etkili oldu. Pekin yönetimi, özellikle şirket devri yoluyla gerçekleşebilecek hassas teknoloji transferlerinin önüne geçmeyi hedefliyor.

Butterfly Effect PTE. LTD. tarafından geliştirilen Manus, çok adımlı görevleri otonom olarak yerine getirebilen yapay zeka sistemiyle kısa sürede dikkat çekmişti. Meta'nın, uygulamayı milyarlarca dolarlık bir anlaşmayla satın aldığı ancak Çin makamlarının başlattığı soruşturmanın ardından devrin 27 Nisan'da durdurulduğu bildirildi.

Düzenlemenin arkasındaki bir diğer önemli neden ise Hollandalı çip üreticisi Nexperia etrafında yaşanan anlaşmazlık oldu. Hollanda hükümeti, Çinli Wingtech grubunun hakim ortak olduğu şirkete yönelik kontrol tedbirleri uygulamış, bu durum Pekin ile Avrupa arasında yeni bir gerilim başlığı yaratmıştı.

Otomotiv sektöründe yaygın olarak kullanılan temel yarı iletkenleri üreten Nexperia, Avrupa, ABD ve Japonya'nın önde gelen otomobil üreticileri için kritik tedarikçiler arasında yer alıyor.

Otomobil pencerelerinden lambalara, sensörlerden hava yastıklarına temel uygulamaların çalıştırılmasında kullanılan, "kalıt çip" adı verilen basit teknolojili çipleri üreten Hollandalı şirket, Avrupa, ABD ve Japonya'nın en büyük otomobil üreticilerinin kilit tedarikçilerinden biri konumunda bulunuyor.