Macaristan'da 16 yıllık Orbán dönemi sona erdi: Rota Avrupa’ya çevrildi
Macaristan'da Viktor Orbán'ın 16 yıllık iktidarı, muhalefet lideri Péter Magyar liderliğindeki Tisza'nın genel seçim zaferiyle sona erdi. Avrupa Birliği ile ilişkileri güçlendirme, Rusya ile yakın bağları sonlandırma ve başbakanlık görevini iki dönemle sınırlandırma vaatleriyle ipi göğüsleyen Magyar'ın partisi, üçte iki çoğunluğa da ulaşarak anayasa değişikliğinin önünü açtı. Macaristan'daki iktidar değişimi Avrupa ve ABD'de de geniş yankı uyandırdı.
Macaristan'da 16 yıllık Viktor Orban dönemi muhalefet lideri 45 yaşındaki Péter Magyar'ın genel seçimlerdeki zaferi ile sona erdi.
Rakibi Péter Magyar'ı tebrik eden Orban yenilgiyi kabul ederken "Seçim sonucu açık ve acı verici" dedi.
Orban, mücadeleye devam edeceklerini savunsa da Magyar liderliğindeki Tisza anayasa değişikliği için gerekli üçte iki çoğunluğa ulaştı. İlk sonuçlara göre Tisza 138 sandalye alırken, Viktor Orbán'ın partisi Fidesz 55 sandalyede kaldı.
"Macaristan halkı Avrupa'ya evet dedi"
Magyar başbakanlık görevini iki dönemle sınırlamayı vaadederken, Orbán'ın geri dönüşünü de imkansız hale getiriyor. Rejim değişikliği, Avrupa Birliği ile ilişkilerin yeniden kurulacağı ve Rusya ile yakın bağların sonlandırılacağı vaatleri ile zafere ulaşan Magyar, "Macaristan halkı Avrupa'ya evet dedi" diye konuştu.
Zafer sonrası Budapeşte'de kalabalığa seslenen Magyar, "Macaristan tüm vatandaşlarına sahip çıkacak, ülkeyi yeniden birleştireceğiz, herkesin başbakanı olacağım" iifadelerini kullandı.
Magyar, devlet kurumlarının yenileneceğini, güçler ayrılığı ve demokrasinin yeniden kurulacağını, yolsuzluk yapanların hesap vereceğini belirterek, yurt dışına giden Macarları da geri dönmeye çağırdı ve seçim zaferini 'sevgi kazandı' diyerek duyurdu.
Avrupa sonuçtan memnun
Ülkenin rotasını Rusya'dan Avrupa'ya kaydırma sözüyle seçimi kazanan Magyar'ın tarihi zaferi, Avrupalı liderlerde de sevinç yarattı. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Macaristan Avrupa'yı seçti" dedi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Magyar'a "güç birliği yapma" çağrısında bulunurken İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Macaristan halkını "tarihi seçimden" ötürü kutladı ve "Bugün Avrupa ve Avrupa'nın değerleri kazandı" dedi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Magyar'a tebrik telefonu açtı, "Avrupalı bir Macaristan'ı memnuniyetle karşılıyoruz" mesajını paylaştı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, "Sadece Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için de tarihi bir an" dedi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Magyar'ı tebrik ederken Orban'a da yıllardır süren yoğun işbirliği için teşekkür etti.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de "Her iki ulusun da yararına olduğu kadar, Avrupa'da da barış, güvenlik ve istikrarı sağlayacak işler için birlikte çalışmaya hazırız" mesajını paylaştı. Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko da "Macaristan halkı, ülkelerini Moskova'nın yörüngesine çekme girişimlerine açık ve kararlı bir 'hayır' yanıtı verdi" dedi.
Magyar'ın seçim stratejisi
Magyar seçim sürecinde bilinçli şekilde ittifaktan kaçınarak, bağımsız bir kampanya yürüttü. Tisza, Fidesz'in güçlü olduğu bölgelerde 'Tisza Adaları' adı verilen küçük aktivist gruplarla sıfırdan örgütlendi. Parti adayları da sağlık ve eğitim sorunlarını yakından bilen cerrah, öğretmen ve iş insanları arasından seçildi.
ABD ise seçim sürecinde Orbán'a desteğini son ana kadar sürdürdü. Başkan yardımcısı JD Vance seçimden önce Budapeşte'yi ziyaret ederek destek verirken, Donald Trump da sosyal medya üzerinden Macar seçmenlere Orbán için oy çağrısı yaptı.
Resmi olmayan sonuçların ardından ABD'de Demokrat Parti Magyar'ı tebrik ederken, Orbán destekçilerinden Elon Musk sonuçlardan duyduğu memnuniyetsizliği dile getirerek Macaristan doğumlu Amerikalı bir iş insanı George Soros hakkındaki iddiaları yeniden gündeme taşıdı.
