Putin Ukrayna'sız üçlü zirve ile barış aramayı önerdi
Moskova’nın, Ukrayna savaşını Trump ve Şi ile görüşmek için kasım ayında buluşma önerdiği bildirildi. Kiev’in yer almadığı üçlü zirve için Çin seçeneği konuşulurken, Kremlin henüz toplantının ve gündemin netleşmediğini belirtiyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Ukrayna’daki savaşı görüşmek üzere ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmeyi önerdiği ileri sürüldü. Wall Street Journal’ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberine göre Putin, öneriyi Trump ile 9 Ekim’de yaptığı telefon görüşmesinde gündeme getirdi. Kasım ayı için düşünülen üçlü zirvenin dikkat çeken ayrıntısı ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in katılımcılar arasında bulunmaması oldu.
Bugün kamuoyuna yansıyan öneri, savaşın taraflarından Ukrayna’nın yer almadığı bir müzakere formatına işaret ediyor. Zelenskiy ise eylül ayında, Trump ve Putin ile üçlü görüşmeye hazır olduğunu açıklamış, liderlerin savaşın sona erdirilmesi için bir araya gelmesi gerektiğini söylemişti. Moskova’ya atfedilen yeni öneride Ukrayna liderinin yerine Çin liderinin bulunması, görüşmenin katılımcıları bakımından önceki zirve arayışlarından ayrılıyor.
Üçlü zirve için APEC seçeneği
Habere göre Kremlin, buluşmanın Çin’in Shenzhen kentinde düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Liderler Zirvesi sırasında gerçekleştirilmesini önerdi. APEC’in resmî takviminde liderler toplantısı 18–19 Kasım tarihlerinde yer alıyor. Rus yetkililerin öneriyi diplomatik kanallardan Pekin’e ilettiği, Çin tarafının da Trump’ın kabul etmesi halinde bu formata karşı çıkmayacağı bildirildi. Ancak bu temaslar, üç liderin katılımıyla kesinleşmiş bir toplantı programı anlamına gelmiyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, gazeteye yaptığı değerlendirmede olası toplantıya ilişkin görüşmeler yürütüldüğünü doğrularken, buluşmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve gündeminin ne olacağı konusunda henüz netlik bulunmadığını belirtti. Haberde görüşüne yer verilen üst düzey bir ABD yetkilisi de Trump’ın öneriyi kabul etmediğini, ancak fikre açık olabileceğini söyledi. Böylece olası zirvenin yeri için bir seçenek ortaya çıkarken, liderlerin katılımı ve müzakere çerçevesi belirsizliğini korudu.
Dizel anlaşmasının ardından zirve arayışı
Zirve önerisinin gündeme getirildiği belirtilen 9 Ekim tarihli telefon görüşmesi, Washington ile Moskova arasındaki dizel tedariki anlaşmasına da sahne olmuştu. Trump, görüşmenin ardından Rusya’nın Amerikan ve küresel piyasalara ilk aşamada 300 bin tonun üzerinde, kasım ayında 500 bin ton ve ardından 1 milyon ton daha dizel sağlaması konusunda anlaşmaya varıldığını duyurmuştu. ABD Başkanı, planlanan sevkiyatların yakıt fiyatlarını düşürmesini hedeflediğini açıklamıştı.
Enerji temaslarını, Trump’ın 16 Ekim’de imzaladığı yaptırım kararnamesi izledi. Kararname, eylül ayında yasalaşan Graham Yasası kapsamındaki yeni yaptırımlar, kısıtlamalar ve ek gümrük vergileri için muafiyet getirdi. Metinde, daha önceki başkanlık kararnamelerine dayanan Rusya yaptırımlarının bu düzenlemeden etkilenmediği belirtildi. Enerji ticaretindeki bu adımların ardından gündeme gelen zirve önerisinde ise sıradaki aşama, üç başkentin toplantının yapılıp yapılmayacağını ve katılım çerçevesini netleştirmesi olacak.
