Cari fazla beklentinin altında kaldı, kurumlar enerji riskine dikkat çekti

Cari işlemler hesabı temmuz ayında 36 milyon dolar fazla vererek piyasa beklentisinin belirgin altında kaldı. Banka ve aracı kurumlar, yaz sezonunun etkisiyle güçlenen hizmet gelirlerinin cari dengeyi desteklediğini belirtirken, enerji maliyetleri ve jeopolitik gelişmelerin yılın geri kalanı için temel risk olmaya devam ettiğine dikkat çekti.

Matriks Haber’in 9 banka ve aracı kurumun değerlendirmelerinden derlediği araştırmaya göre, temmuzda cari denge hazirandaki 4,2 milyar dolarlık açığın ardından yeniden fazla bölgesine geçti. Matriks Haber anketindeki 640 milyon dolarlık medyan fazla beklentisine karşılık gerçekleşme 36 milyon dolar ile beklentilerin altında kaldı.

Matriks Haber anketinde 2026 yıl sonu cari açık beklentisi önceki anketteki 52 milyar dolardan 51 milyar dolara gerilerken, 2027 yıl sonu cari açık beklentisi 48 milyar dolardan 48,75 milyar dolara yükselmişti.

12 aylık açık 40,7 milyar dolara yükseldi

Temmuz itibarıyla 12 aylık cari açık 39 milyar dolardan 40,7 milyar dolara yükselirken, Ocak-Temmuz dönemindeki açık 34,8 milyar dolar oldu. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 24,3 milyar dolar seviyesindeydi.

Kurumlar, aylık bazdaki toparlanmaya rağmen yıllıklandırılmış cari açıktaki yükselişin dış dengedeki baskının sürdüğünü gösterdiğini değerlendirdi.

Temmuzda ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 5,6 milyar dolar, hizmetler dengesi fazlası ise 8,2 milyar dolar oldu. Net seyahat gelirleri yaklaşık 6 milyar dolar, taşımacılık gelirleri 2,9 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Güçlü hizmet gelirlerinin cari dengeyi desteklediği ifade edildi. Dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre genişlemesinin ise cari dengedeki yıllık iyileşmeyi sınırladığı kaydedildi.

Çekirdek dengede güçlü fazla

Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı temmuzda yaklaşık 5 milyar dolar fazla verdi. Haziranda 1,4 milyar dolar civarında olan çekirdek fazladaki belirgin artış, kurumlar tarafından dış dengenin temel eğilimi açısından olumlu karşılandı.

Buna karşılık enerji ithalatı cari denge üzerindeki ana baskı unsurlarından biri olmayı sürdürdü. Temmuzda enerji ticaretinden kaynaklanan açık yaklaşık 4,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Portföy girişleri ve rezerv artışı öne çıktı

Finansman tarafında temmuz ayında güçlü sermaye girişleri izlendi. Portföy yatırımlarında 5,8 milyar dolar, doğrudan yatırımlarda ise 514 milyon dolar net giriş gerçekleşti. Bankalar 1,7 milyar dolar, diğer sektörler yaklaşık 2 milyar dolar net dış kredi kullanımı sağladı.

Bu görünümle birlikte TCMB rezervleri temmuzda 14,3 milyar dolar arttı, net hata ve noksan kaleminden de 620 milyon dolarlık giriş kaydedildi. Kurumlar, portföy girişleri, dış kredi kullanımı ve rezerv birikimini temmuz verisinin olumlu tarafları arasında gösterdi.

Ağustosta daha yüksek fazla bekleniyor

Ağustosa ilişkin öncü dış ticaret verileri, açığın temmuza göre daralarak 5,2 milyar dolara gerilediğini gösterdi. Turizm sezonunun devam eden katkısıyla kurumlar ağustosta cari fazlanın belirgin şekilde yükselmesini bekliyor.

Yıl sonu beklentileri 50-54 milyar dolarda yoğunlaşıyor

Kurumların 2026 yıl sonu cari açık tahminleri genel olarak 50-54 milyar dolar bandında bulunuyor.

Bu kurumların tahminleri ağırlıklı olarak Matriks Haber anketindeki 51 milyar dolarlık medyan beklentinin bir miktar üzerinde oluştu. Orta Vadeli Program'da 2026 cari açığı 47,5 milyar dolar olarak öngörülmüştü.

Kurumların ortak değerlendirmesinde, turizm ve taşımacılık gelirlerinin yaz aylarında cari dengeyi desteklemeye devam edeceği, buna karşılık enerji fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik risklerin yıl sonu görünümü üzerinde belirleyici olacağı görüşü öne çıktı.