Çin ekonomisini teknoloji taşıyor, tüketim ve emlak frenliyor
Çin’de yüksek teknoloji üretimi ve dış ticaret güçlü seyrini korurken tüketim, sabit sermaye yatırımı ve emlak tarafındaki zayıflık ekonomide iki farklı hız yarattı. Resmi verilere göre ilk yedi ayda sanayi üretimi yüzde 5,3 artarken perakende satışlar yalnızca yüzde 1,2 yükseldi, sabit sermaye yatırımı ise yüzde 6,7 geriledi.
Çin ekonomisinde büyüme sürüyor ancak büyümenin kaynakları giderek daha net biçimde ayrışıyor. Ulusal İstatistik Bürosu’nun 17 Ağustos’ta yayımladığı verilere göre yılın ilk yedi ayında sanayi üretimi ve yüksek teknoloji odaklı faaliyetler güçlü bir performans gösterirken, iç talep ve emlak cephesindeki zayıflık ekonominin genel görünümünü baskılamayı sürdürdü.
İlk yedi ayda belirlenen ölçek üzerindeki sanayi işletmelerinin katma değeri yıllık bazda yüzde 5,3 arttı. Aynı dönemde ekipman imalatı yüzde 9,7, yüksek teknoloji imalatı ise yüzde 13,8 büyüdü. Üretim tarafındaki bu ivme, Çin ekonomisinin özellikle teknoloji ve ileri üretim alanlarında hız kesmediğini gösterdi.
Ürün bazında bakıldığında da tablo benzer oldu. Üç boyutlu yazıcı cihazlarının üretimi ilk yedi ayda yüzde 52,3, lityum iyon pillerin üretimi yüzde 40,2, endüstriyel robot üretimi ise yüzde 28,5 arttı. Bu görünüm, Pekin’in sanayide teknoloji yoğun alanlara dayalı yeni büyüme modelinin hız kazandığını ortaya koydu.
Temmuz ayında da sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 4,5 artarken imalat PMI verisinin 49,2 seviyesinde kalması, üretimin tamamen sorunsuz bir alanda ilerlemediğine işaret etti. Buna rağmen resmi veriler, Çin’in özellikle yeni ekonomi başlıklarında geleneksel alanlara göre daha güçlü bir performans sergilediğini gösterdi.
Tüketim ve emlak tarafı zayıf kaldı

Üretim ve teknoloji tarafındaki canlılığa rağmen iç talepte aynı güç görülmedi. İlk yedi ayda perakende satışlar yalnızca yüzde 1,2 arttı. Temmuz ayındaki toplam perakende satış artışı ise yıllık bazda yüzde 0,6’da kaldı.
Hizmet tüketimi görece daha iyi bir tablo çizerken mal tüketimindeki zayıflık devam etti. Yılın ilk yedi ayında toplam mal ve hizmet perakende satışları yüzde 2,6 artarken bunun içinde hizmet satışları yüzde 5 yükseldi, mal satışları ise yüzde 1,1 arttı. Bu ayrım da Çinli tüketicinin harcama kalemlerinde daha temkinli hareket ettiğini gösterdi.
Ekonomideki kırılgan alanlardan biri olmaya devam eden emlak sektörü de genel görünümü aşağı çekti. İlk yedi ayda gayrimenkul geliştirme yatırımları yüzde 19,2 geriledi. Yeni inşa edilen ticari binaların satış alanı yüzde 11,8, bu satışların toplam değeri ise yüzde 13,1 düştü.
Bu tablo, Çin ekonomisinin uzun süredir mücadele ettiği konut ve emlak kaynaklı baskının hâlâ tam olarak aşılamadığını ortaya koydu. Emlak sektöründeki zayıflık yalnızca inşaat faaliyetini değil, hanehalkı güvenini ve bağlantılı tüketim kalemlerini de etkilemeye devam ediyor.
Dış ticaret ve yüksek teknoloji büyümeyi taşıyor

Sabit sermaye yatırımlarındaki zayıflık da büyümenin dengesiz yapısını güçlendirdi. İlk yedi ayda kırsal haneler hariç sabit sermaye yatırımı yüzde 6,7 geriledi. Gayrimenkul yatırımı hariç tutulduğunda bile düşüş yüzde 3,7 oldu.
Buna karşılık yüksek teknoloji alanlarındaki yatırım eğilimi daha güçlü kaldı. Yüksek teknoloji sektörlerine yapılan yatırım aynı dönemde yüzde 5 arttı. Bilgi hizmetleri yatırımı yüzde 19,2, havacılık araç ve ekipman imalatı yatırımı yüzde 12,3, elektronik ve haberleşme ekipmanları imalatı yatırımı ise yüzde 7,1 yükseldi.
Dış ticaret de ekonomiyi destekleyen diğer ana başlıklardan biri oldu. İlk yedi ayda Çin’in toplam mal ithalatı ve ihracatı yüzde 17,3 artarak 30,1 trilyon yuana ulaştı. İhracat yüzde 14, ithalat ise yüzde 22 arttı. Özellikle mekanik ve elektrikli ürün ihracatındaki yüzde 21,2’lik artış dikkat çekti.
Böylece ortaya iki ayrı hızla ilerleyen bir ekonomi görüntüsü çıktı. Bir tarafta teknoloji, ileri imalat ve dış ticaretin taşıdığı daha dirençli bir Çin var. Diğer tarafta ise emlak krizinin gölgesinde kalan, tüketimde zayıf ve yatırımlarda kırılgan bir iç ekonomi bulunuyor.
Pekin açısından önümüzdeki dönemin temel sorusu da burada şekilleniyor. Yüksek teknoloji üretimi ve ihracat büyümeyi bir süre daha taşıyabilir ancak daha dengeli bir ekonomik görünüm için iç talep ve emlak tarafındaki zayıflığın hafiflemesi gerekecek. Aksi halde Çin ekonomisindeki çift hızlı yapı daha belirgin hale gelebilir.