Enerji piyasaları allak bullak! Petrol, gaz ve kömür fiyatları uçuşta

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim, küresel enerji piyasalarında tarihi dalgalanmalara yol açtı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırıların ardından geçen 4 haftada petrol, doğal gaz ve kömür fiyatlarında sert yükselişler yaşandı. Enerji arzına yönelik risklerin artması, dünya genelinde hem fiyatları yukarı çekti hem de ülkeleri acil önlemler almaya zorladı.

Petrolde sert yükseliş

Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta 72,48 dolar seviyesinde olan Brent petrolün varil fiyatı, 27 Mart itibarıyla yüzde 45,3 artışla 105,32 dolara yükseldi. Süreç boyunca fiyatlarda keskin iniş çıkışlar görülse de genel trend yukarı yönlü oldu.

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin aksaması, petrol piyasasının en kritik kırılma noktası olarak öne çıktı. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği bu dar geçitte yaşanan güvenlik sorunları, tanker trafiğini ciddi şekilde yavaşlattı.

Hürmüz Boğazı krizi piyasaları kilitledi

İran’ın tanker geçişlerini kısıtlaması ve bölgedeki askeri gerilimin artması, küresel arz endişelerini derinleştirdi. Sigorta şirketlerinin savaş poliçelerini askıya alması, büyük tanker firmalarının geçişleri durdurması ve üreticilerin güvenlik nedeniyle üretimi kısması piyasadaki baskıyı artırdı.

Bu gelişmeler, petrol fiyatlarının kısa sürede 119 dolara kadar yükselmesine neden olurken, piyasada belirsizlik hâlâ yüksek seviyesini koruyor.

Doğal gazda yüzde 70’e varan artış

Savaşın etkisi yalnızca petrolle sınırlı kalmadı. Avrupa’da doğal gaz fiyatları da sert yükseldi. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören gaz kontratları, savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 70 artış gösterdi.

Katar’daki LNG tesislerinde yaşanan hasar ve üretim kesintileri, küresel gaz arzı üzerinde ciddi risk oluşturdu. Bu durum, özellikle Avrupa piyasalarında fiyat oynaklığını artırdı.

Kömür fiyatları da yükselişte

Enerji krizinin etkisiyle kömür fiyatları da yukarı yönlü hareket etti. Gaz yerine alternatif olarak kullanılan kömürün fiyatı, 4 haftada yüzde 13’ten fazla arttı.

Asya piyasalarında referans kabul edilen Newcastle kömür kontratları, savaşın başlamasının ardından hızlı bir yükseliş trendine girdi.

Ülkeler peş peşe önlem alıyor

Artan enerji maliyetleri, birçok ülkeyi acil tedbirler almaya itti. İngiltere’de akaryakıt sıkıntıları yaşanırken, Fransa 70 milyon avroluk destek paketi açıkladı. İspanya ve Portekiz fiyatları dengelemek için adımlar atarken, Hindistan ve Norveç vergi indirimlerine yöneldi.

Dünya Bankası ise krizden etkilenen ülkeleri desteklemek için tüm araçların devreye alınacağını duyurdu.

Belirsizlik sürüyor

Uzmanlara göre savaşın süresi ve Hürmüz Boğazı’ndaki durum, enerji fiyatlarının yönünü belirleyecek en kritik faktörler olmaya devam ediyor.

Küresel piyasalar, arz güvenliği ve jeopolitik gelişmelerin gölgesinde dalgalı seyrini sürdürürken, enerji fiyatlarındaki oynaklığın kısa vadede devam etmesi bekleniyor.

Hürmüz krizi petrolü uçurdu: 4 yılın zirvesi aşıldıEkonomi