İhracatta rekor kırdı, yeni siparişte zorlandı

Aysel YÜCEL /YALOVA
aysel.yucel@dunya.com

Türk gemi inşa sanayisi­nin ihracat liderlerinden Tersan Tersanesi, yük­sek katma değerli projeleriyle bu yıl tarihinin en yüksek cirosu­na ulaşmaya hazırlanıyor. Nor­veç'in ilk büyük ölçekli ticari oto­nom feribotları, Güney Kore için inşa edilen dev enerji kablosu dö­şeme gemisi ve açık deniz rüzgâr santrallerine yönelik çevreci ge­miler, şirketin bu yıl öne çıkan projeleri arasında yer alıyor.

Tersan Tersanesi, yılın ilk ya­rısında 8 gemi teslim etti. Bun­ların 5'i anahtar teslim, 3'ü ise gövde (kabuk) teslimatı olarak gerçekleştirildi. Yıl sonuna ka­dar iki feribot ve bir tanker da­ha teslim etmeyi planlayan şir­ket, böylece yaklaşık 500 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirerek tarihinin en yüksek yıllık ciro­suna ulaşmayı hedefliyor. DÜN­YA'ya konuşan Tersan Tersane­si İş Geliştirme Direktörü Şakir Erdoğan, bu yıl teslim edilen ge­milerin büyük bölümünün bir­kaç yıl önce alınan siparişler­den oluştuğunu belirterek, "Bu yıl kendi ihracat rekorumuzu kı­racağız. Yaklaşık 500 milyon do­larlık ihracata ulaşmayı hedef­liyoruz. Ancak bugün teslim et­tiğimiz gemiler geçmiş yıllarda alınan kontratların ürünü. Asıl önemli olan bunların yerine ye­nilerini koyabilmek" dedi.

Norveç'in ilk büyük otonom feribotları

Şirketin en dikkat çeken pro­jelerinden biri, Norveçli Fjord1 için inşa edilen 87 metrelik oto­nom feribotlar oldu. Tersan, bu projeyle Norveç'in bu büyüklük­teki ilk ticari otonom feribotları­nı teslim edecek. Feribotlar, kap­tan müdahalesi olmadan iskeleye yanaşabilecek, yolcu ve araç yük­leme süreçlerini yönetebilecek, seferlerini tamamen otomatik gerçekleştirebilecek. Acil durum yönetiminden yolcu tahliyesi­ne kadar birçok fonksiyon yapay zekâ destekli sistemlerle kontrol edilirken, gemiler uzaktan izleme merkezinden takip edilecek.

Enerji gemilerine talep arttı

Tersan'ın üretimine devam et­tiği en stratejik projelerden biri ise Güney Koreli LS Marine için inşa edilen enerji kablosu döşeme gemisi. 2028'in ikinci yarısında teslim edilmesi planlanan proje, askeri gemiler hariç tutulduğun­da Türkiye'nin ihracat açısından en yüksek bütçeli gemi projele­rinden biri olarak öne çıkıyor. Ge­mi, açık deniz rüzgâr santrallerin­den karaya enerji iletimini sağla­yacak yüksek kapasiteli enerji kablolarının döşenmesinde kul­lanılacak. Erdoğan, dünya gemi inşa pazarında artık klasik ticaret gemilerinden çok enerji dönüşü­müne hizmet eden özel amaçlı ge­milerin öne çıktığını belirterek, "Kablo döşeme gemileri, açık de­niz rüzgâr santrali destek gemi­leri ve çevreci feribotlar önümüz­deki dönemin büyüyen segment­leri olacak" diye konuştu.

Norveç yatırımıyla Avrupa pazarında güçlendi

Yaklaşık üç yıl önce satın alı­nan Havyard Tersanesi'nin bu­gün Tersan Havyard markasıy­la faaliyet gösterdiğini belirten Erdoğan, Türkiye'de üretilen gemilerin çelik konstrüksiyon ve önemli donatım işlerinin Ya­lova'da tamamlandığını, nihai montaj ve teslimatın ise Nor­veç'te gerçekleştirildiğini söy­ledi. Bu model sayesinde hem Norveçli müşterilere daha yakın olduklarını hem de Norveç fi­nansmanına erişim avantajı elde ettiklerini ifade eden Erdoğan, Avrupa pazarındaki konumları­nı bu yatırımla daha da güçlen­dirdiklerini kaydetti.

Rekor teslimat var, yeni sipariş yok

Olumlu tabloya rağmen sek­törün geleceği konusunda uya­rılarda bulunan Erdoğan, son bir yıldır yeni sipariş alamadıklarını söyledi. Geçmişte neredeyse her ay yeni kontrat imzaladıklarını hatırlatan Erdoğan, bugün teklif trafiğinin devam etmesine rağ­men bunun siparişe dönüşme­diğini belirterek, "Şu anda tes­lim ettiğimiz projeler üç-dört yıl önce aldığımız işler. Sipariş def­terlerini aynı hızla dolduramıyo­ruz. Bu durum sadece bizim de­ğil, sektörün tamamının en bü­yük sorunu haline geldi" dedi.

"Çinli varsa ihaleye girmiyoruz!"

Artan işçilik maliyetleri, baskılanan kur, yüksek finansman giderleri ve ihracat projelerinde kullanılan teminat mektuplarının ek maliyet yarattığını belirten Erdoğan, "Artık maliyetlerimiz Avrupa'ya yaklaştı, rekabet gücümüz zayıfladı. Çin tersaneleri ise artık sadece fiyat değil, kalite açısından da önemli bir rakip haline geldi. Bazı ihalelerde Çin varsa teklif vermeyi bile düşünmüyoruz. Çin tersaneleri yüzde 30'a varan fiyat avantajı yakaladı. Eskiden rekabet etmediği niş gemi segmentlerinde de artık çok agresifler" diye konuştu.