Japonya'da 30 yıllık faiz rekor kırdı: Borçlanma baskısı büyüyor

Japon tahvil piyasasında yıllardır alışılmadık kabul edilen seviyeler artık yeni rekorlara dönüşüyor. 30 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 4,235'e yükselirken Başbakan Sanae Takaichi, piyasalardaki baskının arttığı bir dönemde tahvil ihracını kontrol altında tutma ve mali sürdürülebilirliği koruma sözü verdi.

30 yıllık faiz yüzde 4,235'e çıktı

Japonya'nın uzun vadeli tahvillerinde satış baskısı haftanın ilk işlem gününde yeniden hızlandı.

30 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 4,235'e yükselerek tarihi zirvesini gördü. Uzun vadeli faizlerdeki yükseliş, devletin gelecek yıllarda yapacağı borçlanmalarda daha yüksek maliyetle karşılaşabileceği anlamına geliyor.

Tahvil piyasasında asıl baskı özellikle uzun vadelerde yoğunlaşıyor. Yatırımcılar, Japonya'nın önümüzdeki dönemde bütçe harcamalarını nasıl finanse edeceğine ve piyasaya ne kadar yeni tahvil çıkaracağına odaklanıyor.

Yeni harcama beklentisi piyasayı tedirgin ediyor

Takaichi hükümeti büyümeyi desteklemek, stratejik sektörlere yatırım yapmak ve hane halkının yaşam maliyetini azaltmak amacıyla geniş kapsamlı politikalar yürütüyor.

Ancak yeni harcama programlarının finansmanı, yüksek kamu borcuna sahip Japonya'da tahvil yatırımcılarının en yakından izlediği başlıklardan biri haline geldi.

Piyasadaki temel endişe, kamu gelirlerindeki artışın harcamaları karşılamaya yetmemesi halinde hükümetin daha fazla tahvil ihraç etmek zorunda kalması.

Tahvil arzının artacağı beklentisi ise özellikle 20, 30 ve 40 yıl gibi uzun vadelerde faizlerin daha da yükselmesine neden olabiliyor.

Takaichi'den mali disiplin mesajı

Başbakan Sanae Takaichi, 5 Ekim'de parlamentoda yaptığı politika konuşmasında mali sürdürülebilirliğin korunacağını vurguladı.

Hükümetin temel yaklaşımı, ekonomik büyümeyi destekleyen yatırımları sürdürürken kamu borcunun ekonomiye oranını zaman içinde düşürmek.

Takaichi yönetimi aynı zamanda yıllık devlet tahvili ihracını kontrol altında tutacağını ve tahvil piyasasında istikrarı bozabilecek gelişmelere karşı gerektiğinde hızlı hareket edeceğini belirtiyor.

Hükümet açısından kritik sorun, büyümeyi desteklemek için gerekli harcamalarla piyasanın mali disiplin beklentisi arasında denge kurmak olacak.

Merkez bankası tahvil alımlarını azaltıyor

Japon tahvil piyasasındaki dönüşümün arkasında yalnız hükümetin maliye politikası bulunmuyor.

Japonya Merkez Bankası yıllardır piyasadaki en büyük devlet tahvili alıcısı konumundaydı. Ancak banka, tahvil alımlarını kademeli olarak azaltarak fiyatların daha fazla piyasa koşulları tarafından belirlenmesini hedefliyor.

BOJ'un mevcut planına göre aylık devlet tahvili alımları Ekim-Aralık 2026 döneminde yaklaşık 2,3 trilyon yen seviyesinde olacak.

Bu tutarın Ocak-Mart 2027 döneminde yaklaşık 2,1 trilyon yene, Nisan 2027'den itibaren ise yaklaşık 2 trilyon yene indirilmesi planlanıyor.

Merkez bankasının piyasadaki payının azalması, özel yatırımcıların talep ettiği faizin tahvil fiyatlamasında daha belirleyici hale gelmesine yol açıyor.

BOJ'un tahvil portföyü de küçülecek

Merkez bankasının planı yalnız yeni alımları azaltmakla sınırlı değil.

BOJ, Mart 2027 sonunda elindeki Japon devlet tahvillerinin yaklaşık 480 trilyon yene gerilemesini öngörüyor. Bu seviye, tahvil alımlarının azaltılmaya başlamasından önceki döneme göre yaklaşık yüzde 17'lik küçülmeye karşılık geliyor.

Mevcut takvimin devam etmesi halinde tahvil portföyünün Mart 2030'a kadar yaklaşık 350-370 trilyon yen aralığına gerilemesi bekleniyor.

Bu dönüşüm, yıllarca merkez bankasının güçlü talebiyle desteklenen Japon tahvil piyasasında devletin gerçek piyasa faizleriyle daha fazla yüzleşmesi anlamına geliyor.

2026 bütçesinde 29,6 trilyon yen yeni borçlanma

Japon hükümeti 2026 bütçesinde yeni devlet tahvili ihracını 29,6 trilyon yen seviyesinde tutmuştu.

Toplam genel bütçe 122,3 trilyon yenle rekor seviyeye çıkmasına rağmen hükümet, yeni tahvil ihracını ikinci yıl üst üste 30 trilyon yenin altında tutmayı başardı.

Ancak uzun vadeli faizlerin yükselmesi, yalnız yeni borçlanmanın değil mevcut borcun vadesi geldikçe yenilenmesinin de maliyetini artırıyor.

Bu nedenle Japon tahvil piyasasında başlayan hareket, yalnız yatırımcıların getirisini değil önümüzdeki yıllarda kamu bütçesinden faiz ödemelerine ayrılacak kaynağı da doğrudan etkileyebilecek.