Japonya'da yapay zekâ siparişleri fabrikaları 12 yılın zirvesine taşıdı

Japonya’da üretim hatları, küresel yapay zekâ yatırım dalgasının etkisiyle son 12 yılın en hızlı dönemlerinden birine girdi. Çip, elektronik parça ve ileri teknoloji ürünlerine yönelik talep, fabrikaların yeni sipariş ve ihracat hacmini belirgin biçimde artırdı.

Sanayideki güçlü tablo Japon ekonomisinin üçüncü çeyreğe hızlı başladığını gösterirken, yükselişin tamamı kalıcı talebe dayanmıyor. Şirketlerin Orta Doğu’daki tedarik risklerine karşı stoklarını erkenden artırması da üretim rakamlarını yukarı taşıdı.

Japonya imalat PMI 54,5 oldu

S&P Global Japonya imalat satın alma yöneticileri endeksi temmuz ayında 54,5 seviyesinde gerçekleşti. Endeks hazirandaki 54,8 ve öncü veride açıklanan 54,7 seviyesinin sınırlı ölçüde altında kaldı.

Buna rağmen 50 puanın üzerindeki seyir, Japonya imalat sektörünün üst üste yedinci ayda büyüdüğünü gösterdi. Endeksin yüksek seviyesini koruması, sanayi faaliyetlerindeki genişlemenin yılın ikinci yarısına taşındığına işaret etti.

Ana endeksteki küçük gerilemenin aksine üretim, yeni sipariş, ihracat ve satın alma faaliyetleri gibi alt göstergelerde güçlü artışlar kaydedildi.

Üretim Şubat 2014’ten beri en hızlı

Fabrikalardaki üretim artışı Şubat 2014’ten bu yana görülen en yüksek hıza ulaştı. Böylece Japon sanayisi, 12 yılı aşkın sürenin en güçlü üretim performansını gösterdi.

Üreticiler artan siparişleri karşılayabilmek için üretim hatlarını hızlandırırken tamamlanmamış işlerde de yükseliş görüldü. Bu durum, talebin mevcut kapasite üzerinde baskı oluşturmaya başladığını gösteriyor.

Üretimdeki sıçrama, hizmet sektöründeki daha ılımlı büyümeden belirgin biçimde ayrıştı. Japon ekonomisindeki ivmenin ana kaynağı temmuz ayında fabrikalar oldu.

Yapay zekâ ve çip talebi öne çıktı

Yeni siparişler Ocak 2022’den bu yana en hızlı artışını kaydetti. Şirketler özellikle yarı iletkenler, yapay zekâ bağlantılı ekipmanlar ve ileri teknoloji üretim alanlarında talebin güçlendiğini bildirdi.

Küresel teknoloji şirketlerinin veri merkezi, yapay zekâ altyapısı ve yüksek kapasiteli çip yatırımları, Japon tedarikçilerin sipariş defterlerine doğrudan yansıdı.

Japonya’nın hassas üretim ekipmanları, elektronik bileşenler ve yarı iletken malzemelerinde güçlü bir tedarikçi olması, yapay zekâ yatırım dalgasından daha fazla pay almasını sağladı.

İhracat siparişlerinde beş yıllık sıçrama

Japon fabrikalarının yurt dışından aldığı yeni siparişler, beş yılı aşkın sürenin en güçlü artışını gösterdi. Talepte özellikle Asya ülkeleri ile ABD pazarının öne çıktığı belirtildi.

Yenin görece zayıf seyri de Japon ürünlerinin dış pazarlardaki fiyat rekabetini destekledi. Kur avantajı ile teknoloji talebinin aynı dönemde birleşmesi, ihracatçı üreticiler için güçlü bir zemin oluşturdu.

İhracattaki yükseliş, iç talebe bağımlı sektörlere kıyasla teknoloji ve sanayi şirketlerinin daha hızlı büyümesine yardımcı oldu.

Fabrikalar tedarik riskine karşı stok yaptı

Temmuz ayındaki üretim artışının bir bölümü gerçek sipariş büyümesinden, bir bölümü ise şirketlerin olası tedarik kesintilerine karşı hazırlık yapmasından kaynaklandı.

Üreticilerin girdi satın alma faaliyetleri Nisan 2022’den bu yana en hızlı artışını gösterdi. Çok sayıda şirket, petrol bazlı ürünlerde kıtlık veya fiyat artışı yaşanabileceği endişesiyle ham madde stoklarını erkenden yükseltti.

Bu nedenle stok kaynaklı üretim artışının gelecek aylarda aynı güçte devam etmeyebileceği belirtiliyor. Tedarik endişelerinin azalması hâlinde işletmelerin satın alma hızını düşürmesi mümkün.

Orta Doğu riski maliyetleri yüksek tutuyor

Üretimdeki güçlü artışa karşın fabrikalar enerji ve ham madde maliyetlerinin yüksek kalmaya devam ettiğini bildirdi. Orta Doğu’daki çatışmalarla bağlantılı petrol fiyatları ve tedarik sıkıntıları şirketlerin maliyet hesabını zorlaştırıyor.

Girdi maliyetlerindeki artış mart ayından bu yana en düşük hızına gerilese de üreticiler fiyat baskısını müşterilerine yansıtmaya devam etti. Fabrika çıkış fiyatlarında güçlü yükseliş sürerken hız hazirana göre sınırlı ölçüde yavaşladı.

Yüksek maliyetlerin devam etmesi, sanayideki üretim artışının şirket kârlılığına aynı ölçüde yansımamasına neden olabilir.

Şirketlerin güveni dört ayın zirvesinde

Japon üreticilerin gelecek 12 aya ilişkin beklentileri temmuzda son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı. Güven artışında yarı iletken ve yapay zekâ bağlantılı ürünlere yönelik talebin süreceği beklentisi etkili oldu.

Bununla birlikte şirketler enerji arzı, ham madde maliyetleri ve küresel ticaretteki belirsizlikler konusunda temkinli kalıyor. Fabrikaların büyüme iştahı güçlense de maliyet ve tedarik sorunları tamamen ortadan kalkmış değil.

Japonya sanayisindeki yeni dönemin kalıcılığı, yapay zekâ yatırımlarının devam etmesine ve stok artışının ardından gerçek siparişlerin aynı hızda sürmesine bağlı olacak.