Mahfi Eğilmez yorumladı: Ateşkes sonrası piyasalar ne diyor?

Ekonomist Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı  "Ateşkesin Ardından Piyasalar" başlıklı değerlendirmesinde, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve kısa sürede bölgesel savaşa dönüşen sürecin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini analiz etti.

Eğilmez, ateşkes ilan edilmesine rağmen belirsizliklerin sürdüğüne dikkat çekti.

Eğilmez’in paylaştığı tabloya göre, savaş öncesi, ateşkes öncesi ve sonrası dönemlerde hem ABD hem de Türkiye açısından finansal göstergelerde belirgin değişimler yaşandı.

Değerlendirmesinde piyasaların yalnızca belirli anlara ait verilerle sınırlı okunmaması gerektiğini vurgulayan Eğilmez, dalgalanmanın boyutuna dikkat çekti.

Eğilmez, "Tablo ilk bakışta savaşın finansal piyasalar üzerindeki sarsıcı etkisini açıkça gösteriyor. Ancak burada yalnızca üç farklı ana ait 'anlık fotoğraflar' var. Gerçekte ise bu süreç boyunca piyasalar çok daha sert ve dalgalı hareketler yaşadı. Çoğu zaman bu tür dalgalanmalar, tek yönlü yükseliş veya düşüşlerden daha kalıcı hasarlar bırakır" ifadelerini kullandı.

Piyasaların savaş öncesi seviyelere dönmesinin kısa sürede gerçekleşmesinin zor olduğuna işaret eden Eğilmez, kalıcı barış halinde daha hızlı bir toparlanma ihtimaline dikkat çekti.

Eğilmez, "Piyasaların savaş öncesi görünüme dönmesi birkaç günde gerçekleşebilecek bir süreç değil. Buna karşılık, ateşkes kalıcı bir barışa evrilirse toparlanma beklenenden hızlı olabilir. Hatta belirsizliğin ortadan kalkması, piyasaları savaş öncesine kıyasla daha iyimser bir noktaya bile taşıyabilir" değerlendirmesinde bulundu.

Dr. Eğilmez "Ateşkesin Ardından Piyasalar" başlıklı yazısının devamında şu değerlendirmelere yer verdi:

"Bu göstergeler arasında en dikkat çekici olanı ise altın fiyatlarındaki hareket. Altın, yalnızca bir takı değil, aynı zamanda kriz dönemlerinde yatırımcıların sığındığı bir “güvenli liman”dır.

Denizde seyreden gemiler, normal koşullarda yük taşımak için hareket halindedir; limanda beklemek için değil. Ancak fırtına çıktığında, gemi için en doğru karar güvenli bir limana sığınmaktır. Bu süre zarfında gemi ekonomik olarak üretken değildir, fakat taşıdığı yük korunur. Altın da tam olarak böyle bir işleve sahiptir: Getiri sağlamaz, ancak belirsizlik dönemlerinde değeri korur.

Savaşın başlamasıyla birlikte petrol fiyatlarının yükselmesi, savunma harcamalarının artması ve buna bağlı olarak enflasyonun hızlanacağı beklentisi güç kazandı. Bu beklenti, merkez bankalarının faiz artırımlarına yöneleceği düşüncesini beraberinde getirdi. Böyle bir ortamda yatırımcılar altından çıkıp tahvillere yönelmeye başladı. Bazı merkez bankaları da, özellikle carry trade yatırımcılarının çıkış taleplerini karşılayabilmek için rezervlerindeki altınların bir kısmını sattı. Tüm bu gelişmeler altın fiyatlarında geri çekilmeye yol açtı. Ateşkes sonrasında henüz net bir eğilim oluşmuş değil, ancak altının yeniden yükselişe geçebileceğine dair beklentiler güç kazanıyor.

Öte yandan siyasal alanda belirsizlik hâlâ yüksek. ABD yönetiminin zaman zaman öngörülemez bir çizgi izlemesi ve bölgedeki dengelerin kırılgan yapısı, “her şey bitti” demek için erken olduğunu gösteriyor.

Her şeye karşın kesin olan bir şey var: Günümüz dünyasında finansal piyasalar, siyasal aktörlerin sınırsız hareket etmesine uzun süre izin vermiyor. Piyasalar, eninde sonunda gerçeklik duvarını hatırlatıyor.

Bu nedenle önümüzdeki günlerde ateşkesin kalıcı olup olmayacağını yalnızca diplomatik açıklamalar değil, aynı zamanda fiyat hareketleri de gösterecek."