Öncelik küçük yatırımcı ve para piyasası fonlarının
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasfiye sürecindeki fonlarda küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarına öncelik verileceğini ifade etti. İade hesaplarına bir miktar ödeme olduğunu belirten Şimşek, “Belli eşikler belirledik. Önce 10 milyon TL ve üzeri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin son durumu paylaştı. Bloomberg’e konuşan Şimşek, nihai tasfiyenin tamamlanmasının zaman alacağını, süreci hızlandırmak amacıyla bir ara ödeme formülü geliştirildiğini açıkladı. Şimşek, tasfiye sürecinde küçük yatırımcılara ve para piyasası fonlarına öncelik verileceğini ifade etti.
Tasfiye edilen fonlarla ilgili ara ödeme öngördüklerini kaydeden Şimşek, “Ara ödeme için TBMM'de bir tasfiye kanunu görüşülüyor. Kanun geçtikten sonra fonlardaki kaynakların durumuna göre 1 milyon TL'ye kadar ödemeler hızlıca yapılacak. Tasfiyeyi ikiye ayırdık: Olağan ve olağanüstü tasfiye. Olağan tasfiye mali yapıları nispeten yönetilebilir portföy şirketleri için konundu. 131 fonun 66'sı tamamen normal tasfiyeye tabii tutuldu. 7 şirketin 3'ünün tam tasfiyesi tamamlandı. 45 bin 747 hesaba 40,8 milyar TL ödendi normal tasfiye başarılı bir şekilde gerçekleşti” dedi.
“Yüzde 1,43 ilave temettü aldılar”
Şimşek sözlerini şöyle sürdürdü: “Normal tasfiyeye tabi ve tasfiyesi tamamlanan 3 portföy yönetim şirketinde para piyasası fonu yatırımcıları bırakın zarara uğramayı, 17 Eylül'e göre ortalama yüzde 1,43 ilave temettü getiri aldılar. Hisse senedinin değerleri şişirilmiş olduğu, yani şirketin temellerinden bağımsız ve fiktif bir şekilde değerler arttığı için hisse senedi yoğun fonlarda yatırımcılar 17 Eylül'deki portföy değerinin ortalama yüzde 58'ini alabildiler. Yani yüzde 42 daha düşük bir ödeme aldılar ama bu tamamen hisse senetlerinin değerlerinin düşüşünden kaynaklanıyor. Hisse senedi fiyatları şişkin olmayan fonlar yine daha yüksek şekilde geri dönüş aldılar."
“Piyasa bozucu faaliyetten kazanan tespit edildi”
TMSF, Adalet Bakanlığı ve MKK’nın birlikte çalıştığını kaydeden Şimşek, şöyle devam etti: “Piyasa bozucu faaliyetlerden kazanım sağlayanların hepsi tespit edildi. İade hesaplarına bir miktar ödeme var. Belli eşikler belirledik, ilk önce 10 milyon TL ve üzeri reel geri kazananlara başvurulacak. Gönüllü iade olmazsa Adalet Bakanlığı ilgili süreçleri işletecek. Geriye sadece iki fonda karmaşık bir süreç kalıyor. Fonlardan hukuka aykırı şekilde nemalanan kişi ve şirketlere aktarılan varlıkların alınması çok önemli. Birlikte hareket edenlerin kişisel mal varlıklarına başvurulacak.”
Sermaye piyasalarının bu süreçten çok daha sağlıklı bir yapıyla çıkacağını savunan Şimşek, kalıcı reform çalışmalarını taslağa dönüştürdüklerini vurguladı. Şimşek, “Ama önce tasfiyeyi bitirelim sonrasında sağlıklı kafayla reformları yapalım dedik. 1,8 trilyon dolarlık bir ekonominin finansmanını bankacılık sektörü tek başına karşılayamaz. En az yüzde 30-40'ının sermaye piyasalarından karşılanması lazım” dedi.
Manipülasyonlar ve diğer piyasa bozucu eylemlerle ilgili yaptırımları ciddi şekilde artıran bir yaklaşım içine gireceklerini belirten Şimşek sözlerini şöyle sürdürdü: “İlgili kurumların kurumsal kapasitesini güçlendireceğiz. Gerekirse kanunla vergi denetmenlerimizin bazılarını bu kurumlara aktaracağız. Mevzuat tarafında da eksiklerimiz varsa tamamlayacağız. Yaptırımlar ve tedbirler ciddi şekilde artırılacak. Fon Rehberi önemli bir adımdı, şeffaflık arttı. Açıkların çoğu Fon Rehberi ile kapatıldı. Bu önemli ama yeterli bir adım değil. Daha ileri düzenlemeleri çalışıyoruz. Fon Rehberi'nin uygulanması ertelenmeyecek. Doğru bir karar ve herkes hesabını kitabını buna göre yapsın.”
“Bu alan sahtekarlara bırakılmayacak”
Bu tür bir fon meselesinin yaşanmaması için ne gerekiyorsa yapılacağını dile getiren Şimşek, “Bu alan tamahkarlara, sahtekarlara bırakılamayacak kadar değerli bir alan. Sorunlu alanı karantinaya aldığımızı, doğrudan etkileri sınırladığımızı ve dolaylı bazı etkilerin olabileceğini söyledik. Bu durumun ekonominin tamamını risk altına alması durumu yok. Bankacılığa bulaşıcılık riski yok denecek düzeyde. Bankacılığın doğrudan riskli fonlara olan riski 1,3 milyar TL. 56 trilyonluk aktif yani on binde iki düzeyinde. Riskli varlıkların reel sektörün aktifleri içindeki payı da on binde dokuzu. Dolaylı etkileri küçümsemiyorum. Fonlardan çıkış da büyük oranda durdu. Fonlardan bugüne kadar net çıkış 647 milyar TL. Bunun yaklaşık yarısı yabancıların çıkışı. Buradan çıkan para mevduata geçti. 17 Eylül'den bu zamana mevduat artışı 685 milyar TL” diye konuştu.
“MSCI’ın açıklaması yapıcı”
Mehmet Şimşek, Küresel endeks şirketi Morgan Stanley Capital International’ın (MSCI), açıklamasının yapıcı olduğunu dile getirdi. Şimşek, ”Talepler son derece makul. Zaman vermesi de olumluydu. Onların sorun olarak ifade ettiği hususların üzerine gideceğiz. Fon Rehberi ile ciddi adım atıldı. Uygulamada etkinlik en kritik konu. Sürekli ağır yaptırım hususu kalıcı düzenlemeler içerisinde var. MSCI'ın açıklaması ve fon meselesi üst üste geldi. Fed faiz artırdı, daha da artırma beklentisi var. Dolayısıyla küresel finansal koşullar sıkılaşıyor. Borsada yabancı çıkışlarını bundan bağımsız düşünemezseniz. Tüm gelişmekte olan ülkelerden son dönemde riskten kaçış var” ifadelerini kullandı.