Orta Doğu krizi küresel ekonomiyi sarsıyor: Büyüme düşüyor, enflasyon yükseliyor

Küresel ekonominin karşı karşıya olduğu yeni riskler, enerji arzı ve ticaret dengeleri üzerinden ciddi etkiler yaratıyor. Citi Research tarafından yayımlanan analizde, Orta Doğu’daki çatışmaların kısa vadede belirsizlikleri artırdığı, ancak uzun vadede ekonomik dayanıklılığı da test ettiği vurgulanıyor.

Küresel büyüme düşüyor, enflasyon yükseliyor

Rapora göre 2026 yılı için küresel büyüme beklentisi yüzde 2,9’dan yüzde 2,7’ye çekildi. Buna karşılık küresel enflasyon tahmini yüzde 2,6’dan yüzde 3,3’e yükseltildi. Bu değişimde en büyük etkenin enerji fiyatlarındaki artış olduğu belirtiliyor.

Özellikle Asya ekonomilerinde büyüme tahminlerinde ciddi aşağı yönlü revizyonlar dikkat çekerken, Hindistan’ın görece daha dirençli bir görünüm sergilediği ifade ediliyor.

Petrol arzı riski büyüyor

Küresel piyasalar açısından en kritik başlıklardan biri ise Hürmüz Boğazı’ndaki durum. Günlük yaklaşık 10 milyon varillik petrol akışının kesintiye uğraması, ciddi bir arz şoku olarak değerlendiriliyor. Bu durumun sürmesi halinde büyüme üzerinde baskı artarken, enflasyonun daha da yükselebileceği öngörülüyor.

Uzmanlar, Brent petrol fiyatının 120 dolara kadar yükselmesi halinde küresel büyümenin yüzde 1,5–2 aralığına gerileyebileceği ve enflasyonun yüzde 5’e yaklaşabileceği uyarısında bulunuyor.

Ekonomik dayanıklılık dikkat çekiyor

Tüm bu risklere rağmen raporda dikkat çeken ikinci bir tema ise “ekonomik dayanıklılık”. Son yıllarda küresel ekonominin ardı ardına gelen şoklara rağmen büyümeyi sürdürebildiği ve üretim yapısının daha esnek hale geldiği belirtiliyor.

Ayrıca yapay zeka ve teknolojik yatırımların ekonomiye destek sağladığı, bu dönüşümün uzun vadede verimlilik artışı yaratabileceği ifade ediliyor.

Merkez bankaları sıkılaşmaya hazırlanıyor

Artan enflasyon baskısı nedeniyle büyük merkez bankalarının daha sıkı para politikalarına yönelmesi bekleniyor. ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve İngiltere Merkez Bankası’nın politika adımlarında sıkılaşma öngörülürken, ECB’nin yıl içinde iki faiz artırımı yapabileceği tahmin ediliyor.

Buna karşın bazı senaryolarda Fed’in petrol şokunu geçici görerek faiz indirimi seçeneğini de masada tutabileceği belirtiliyor.

Enerji dengeleri yeniden şekilleniyor

Orta Doğu’daki gelişmelerin uzun vadede enerji piyasalarını kalıcı şekilde değiştirebileceği değerlendiriliyor. Petrol arzındaki hasar ve kesintiler nedeniyle yılın ikinci yarısında piyasaların daha sıkı olacağı ve fiyatların 75–80 dolar bandına yerleşebileceği öngörülüyor.

Ayrıca enerji tedarik zincirlerinde çeşitlenme hızlanabilir. Asya’nın farklı kaynaklara yönelmesi, Orta Doğu petrolünün ise Avrupa ve Amerika’ya kayması bekleniyor. Bu durum maliyetleri artırsa da riskin daha dengeli dağılmasını sağlayabilir.

Yeni küresel düzen tartışması

Rapor, Orta Doğu krizinin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda küresel sistem açısından da dönüşüm yarattığını vurguluyor. Özellikle ABD’nin mevcut ekonomik düzene yönelik eleştirilerinin giderek daha geniş kesimler tarafından paylaşıldığı belirtiliyor.