Sıcak hava Avrupa'nın kış hesabını bozdu: Fiyatlar yüzde 120 yükseldi

Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgası hem elektrik tüketimini artırdı hem de kış öncesi enerji faturasını kabarttı. Aşırı sıcak ve kuraklık hidroelektrik ve nükleer üretimi sınırlarken açığın doğalgaz santralleriyle kapatılması, kış öncesinde doldurulması gereken rezervlerden daha fazla gaz kullanılmasına neden oldu.

Bu baskı fiyatlara da yansırken Avrupa'nın temel doğalgaz göstergesi Hollanda TTF vadeli işlemleri, yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 120 yükselerek 18 Ağustos'ta megawatt saat başına 63,7 euro civarına çıktı.

Fiyatlar, 2022'deki enerji krizinde görülen 350 euro seviyesinin oldukça altında. Ancak Avrupa'nın bu kez kışa düşük stoklarla yaklaşması ve arz tarafındaki sorunlar, piyasadaki hareket alanını daraltıyor.

Yazın tüketilen gaz kış hesabını bozuyor

Avrupa normal şartlarda yaz aylarını doğalgaz depolarını doldurmak için kullanırken bu stoklar, kış aylarında tüketimin yükselmesine karşı tampon görevi görüyordu. Ancak bu yıl sıcak hava elektrik talebini artırırken kuraklık hidroelektrik üretimini, aşırı sıcaklar ise bazı nükleer santrallerin üretimini sınırladı. Oluşan açığın bir bölümü de doğalgaz santrallerinden karşılandı.

Arz tarafında ise Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması ve Norveç'teki doğalgaz sahalarında kesintilerin uzaması, Avrupa'nın kış öncesindeki stoklama sürecini daha da zorlaştırıyor.

Doğalgazda 60 euro beklentisi

Oxford Economics ekonomisti Daniel Kral, arz tarafındaki bazı olumsuz risklerin gerçekleştiğine ve Avrupa'nın ısıtma sezonuna tarihsel olarak düşük depolama seviyeleriyle yaklaştığına dikkat çekti. Oxford Economics, Avrupa doğalgaz fiyatlarının 2026'nın son çeyreği ile 2027'nin ilk çeyreğinde ortalama 60 euro/MWh civarında seyretmesini bekliyor.

Avrupa 2022'ye göre daha hazırlıklı

Avrupa'nın enerji sistemi, 2022 krizine kıyasla daha dayanıklı durumda. Kıta, 2021'e göre doğalgaz tüketimini yaklaşık yüzde 15-20 azaltırken yenilenebilir enerji kapasitesini ve LNG ithalat altyapısını genişletti. Isı pompalarının yaygınlaşması da doğalgaza olan ihtiyacın azalmasına katkı sağladı.

Bu nedenle 2021-2022 dönemindeki gibi doğrudan bir fiziksel gaz kıtlığı riski daha düşük görülüyor. Ancak Avrupa'nın özellikle sert geçen kışlarda doğalgaza olan bağımlılığı devam ediyor. Geçen kış sıcaklıkların uzun dönem ortalamasının altına indiği dönemlerde gaz tasarrufunun yüzde 5-10'a kadar gerilemesi bunun en açık göstergelerinden biri oldu.

Bu nedenle önümüzdeki kışın maliyetini büyük ölçüde hava koşulları belirleyebilir. Depolar yeterince doldurulamaz ve kış beklenenden soğuk geçerse Avrupa'nın küresel LNG piyasasında daha fazla gaz için rekabete girmesi, fiyatları yeniden yukarı taşıyabilir.