Savaş talebi düşürdü, altın makas kapandı

Recep ERÇİN

Altın ithalatına uygulanan kota nedeniyle fiyatların dalgalandığı dönemlerde 10 bin dolara kadar yükselen yurt içi ile yurt dışı altın fiyatı arasındaki makas kapandı. DÜNYA'ya bilgi veren kaynaklar son dönemde fiyatın yurt içi lehine olacak şekilde yurt dışına kıyasla daha düşük kaldığı günlerin olduğunu bildirdiler. Şu günlerde ise kapanan makas dengeye oturdu.

Bunun en büyük nedeni ise savaşın getirdiği fiyatlama belirsizliği yüzünden yastık altı yani yatırımlık altın tercih edenlerin talebinin kesilmesi. DÜNYA'nın sorularını yanıtlayan Mücevher İhracatçıları Birliği (MİB) Başkanı Mustafa Özcan, bir ara yurt dışı fiyata kıyasla eksiye inen yurt içi altın fiyatının şu günlerde 200-300 dolar artıda olduğunu belirtti.

Altına kotasına gümrük engelleri de eklendi

Genel seyre bakıldığında altın fiyatlarının normal seyrettiğine dikkat çeken Özcan, “Talep düşüşü var. Merkez Bankası'nın satışları da oldu. O yurt dışına oldu ama. Yastık altına gidende bir düşüş var. Savaşla birlikte petrolün yukarı çıkması sonucu madenler gerileyince fiyat beklentilerinde bir belirsizlik olduğu için madende talep düşüyor” dedi.

Gümüşte ise uzun yıllar altının gerisinde seyreden fiyatların geçen sene hızlı artışla birlikte kapandığını hatta aşırı talep yüzünden bir miktar balon da oluştuğunu kaydeden Özcan, gümüş fiyatlarında gelinen seviyenin normal olduğunu ifade etti. Mücevher sektörünün kilogram başına 4 bin 500 dolar ihracatla en katma değerli sektör olduğunu hatırlatan Özcan, “Son üç yıldır kota dahil yapısal sorunlar nedeniyle sermaye çıkışı oldu.

Buradaki yatırımcılar Dubai'ye gitti. Şimdi Türkiye'ye gelmek istiyorlar fakat yapısal sorunlar devam ettiği için gelemiyorlar ve Singapur'a yöneliyorlar. Sadece kota değil gümrüklerde de sıkıntı var. Miktar bazında ihracat yüzde 55 azaldı. Genç ve dinamik bir sektörüz. Yatırımcı çekmenin tam zamanı ama problemlerimizin çözülmesi lazım. Bunun için gerekli girişimleri yapacağız” ifadelerini kullandı.

Fiyat dengelendi ama engeller ihracatı düşürüyor

MİB'in önceki dönem başkanlarından Ayhan Güner de ihracatta yaşanan sorunları Ticaret Bakanlığı'na anlattıklarını ve özellikle İstanbul gümrüklerinde yaşanan zorlukların çözülmesini beklediklerini söyledi. “Altın getirmek için izin almak zorunda kalıyoruz” diyen Güner, “Cumhurbaşkanımız yurt dışındaki varlıkların ülkeye getirilmesini istiyor ama kısıtlamalar olduğunu için gelmiyor. Benim 800 kilo altın işleme kapasitem var 10 kilo için 'kapasiten yetersiz' deniyor. Dünyada Türkiye'ye gelmeyi bekleyen özellikle Türk Cumhuriyetleri olsun Afrika olsun altın var. Bunlar artık Dubai'ye gidemiyor.

Türkiye'ye gelip bu altınlarla alışveriş yapsınlar faturalarını da beyan etsinler. 8 milyar dolarlık ihracatı 80 milyar dolara çıkarırız” dedi. Altın fiyatlarındaki makasa ilişkin ise Güner, “Fark bir ara 10-12 bin dolara kadar çıkmıştı. Şimdi kapandı. Ne alan var ne satan. Sadece bizde böyle değil. Birçok ülkede böyle hatta Dubai'de 500-600 dolar aşağıda. Şu anda dünya ile aynı fiyatta olsa da bunun iç piyasa için bir anlamı yok. İhracatçı için anlamı var ama engeller yüzünden ihracat düşüyor” diye konuştu.

Atayık: Talep oldukça azaldı

İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Mustafa Atayık’ın kota ve iç piyasadaki gelişmelerle ilgili DÜNYA Gazetesi’ne yaptığı değerlendirme şunları söyledi: “ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş ve ateşkes süreci olmasına rağmen devam eden gerginlik, tüm dünya ekonomilerini olumsuz yönde etkiliyor.

FED başta olmak üzere aralarında ülkemizin de olduğu merkez bankalarının enflasyon baskısı nedeniyle faiz konusunda dikkatli yaklaşımları ve politika faizini sabit tutmaları yönündeki stratejileri ve jeopolitik süreçlerin belirsizliği altın fiyatlarını da baskılıyor ve dar bir bant aralığında seyretmesine yol açıyor. Gerginliğin savaşa dönüştüğü ilk haftalarda rekor fiyatlara ulaşan altın fiyatları ateşkes kararının ardından önemli oranda düştü. Global durgunluk, talep düşüklüğü ve ateşkes kararı sonrası, her dalgalı süreçte Kapalıçarşı başta olmak üzere kuyumcu meslektaşlarımıza koşan vatandaşlarımızın da son haftalarda yatırımlık altın talebinin oldukça düştüğünü gözlemliyoruz.

Piyasa uzmanları, özellikle son zamanlarda yatırımlık altın fiyatlarında yaşanan spekülatif hareketlerin küçük yatırımcıda yarattığı tahribatın talebi azaltmış olabileceğine dikkat çekiyor. Bunun sonucu olarak da altın fiyatlarında uluslararası piyasalarla olan ons/dolar fiyat farkı neredeyse kapanmıştır. Kuyumcularımız, ticaretin en hareketli ve canlı olduğu yaz düğün sezonuna giriyor. Konjontürel ve jeopolitik gelişmeler, yerel/global durgunluk ve talep düşüklüğü nedeniyle düğüne sezonuna çok yüksek beklentilerle değil, deyim yerindeyse biraz buruk giriyoruz. Aslında, mevcut savaş ve global durumu tüm sektörlerde olduğu gibi kuyumculukta da lehimize çevirebiliriz.

Ülke ekonomimiz ve milletimiz adına bir fırsat kapısı aralayabiliriz. Türkiye’yi altın takı ve mücevherde merkez haline getirebiliriz. Sayın Cumhurbaşkanımızın da dile getirdiği gibi yatırım ortamını güçlendirecek düzenlemelerle ülkemizi yabancı yatırımcıların güvenli limanı haline getirebiliriz. Türk kuyumculuk sektörü, 7 bin yıllık kadim geçmişi, yüksek kalite standartları, son teknoloji kullanımı ve üretimdeki gücüyle oluşabilecek tüm talepleri karşılamaya hazır. İç pazarı hareketlendirecek ve ihracatın önündeki engelleri kaldırılmasıyla kuyumcularımız, Dubai ve Körfez ülkelerinin savaş nedeniyle kaybetmekte oldukları pozisyonlarına güçlü bir alternatif olabiliriz.

Bu süreçte, öncelikle dünyada üretici ve ihracatçı firmalarımızın rekabet gücünü zayıflatan altındaki kota kısıtlaması, gümrüklerde ticareti zorlaştıran uygulamaların kalkması gerekiyor. Ülkemiz, aynı zamanda Londra Külçe Piyasası Birliği (LBMA) üyesi ve Darphane yetkili rafinerileriyle altın rafinasyonu konusunda güçlü bir yapıya sahip. Orta doğu, Asya ve Türki Cumhuriyetlerinden gelecek hurda altınların girişlerine sağlanacak bir muafiyet, hem kuyumculuk sektörü, hem de diğer sektörlerimizi hareketlendirecektir.

Umarız, hem Rusya-Ukrayna, hem de ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş ve gerginlikler yerini kısa süre içerisinde barış iklimine bırakır. Bölgemizde sağlanan bir barış ortamıyla eş zamanlı olarak hükümetimizin dile getirdiğimiz düzenlemeleri hayata geçirmesi durumunda hem kuyumculuk sektörümüz, yeniden rotasını dünya liderliğine çevirmiş olacak, iç piyasada ise kuyumcularımızın dört gözle beklediği ve son yıllarda beklentilerin altında kalan düğün mevsimi de tüm meslektaşlarımızı memnun edecek canlılıkta geçer. Böylece, iç ve dış piyasalardaki duruma rağmen büyük bir umut ve beklentilerle düğün sezonu hazırlıklarını sürdüren üretici, toptancı ve perakendeci kuyumcu meslektaşlarımızın da bir nebze de olsa yüzü gülmüş olacaktır.”

Bir kilo altın 6,71 milyon TL

Altının kilogramı dün itibarıyla 146-147 bin dolar civarında iken ons fiyatı 4.500-4.600 bandında seyretti. Yurt içinde Kapalıçarşı'da gram altının satış fiyatı gün içinde 6.600-6.640 TL'ye kadar düştü. Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda (KMKTP) standart altının kilogram fiyatı perşembe gün sonunda 6 milyon 712 bin lira oldu. Bir gün önce altının kilogram fiyatı 6 milyon 592 bin 200 liraya düşmüştü. Salı günü 6 milyon 660 bin lira olan fiyat, hafta başında 6 milyon 800 bin lira idi. Geçen hafta cuma günü ise altının kilogram fiyatı 6 milyon 797 bin 300 lira düzeyindeydi.