SpaceX halka arzı küresel finans tarihinde rekor kırdı

Uzay taşımacılığı, uydu ve yapay zeka sağlayıcısı SpaceX, hisse başına 135 dolar fiyat belirleyerek ABD tarihinin en büyük ilk halka arzını gerçekleştirdi. Gerçekleşen SpaceX halka arzı yoluyla şirket, 555,56 milyon adet hisse satışı üzerinden 75 milyar dolar kaynak topladı ve piyasa değerini 1,77 trilyon dolara ulaştırdı. Cuma günü Nasdaq Bileşik Endeksi üzerinde işlemlere başlayacak olan kurum, bu değerlemeyle ABD borsalarında kote en büyük yedinci firma unvanını alacak.

Yatırımcı talebiyle şekillenen SpaceX halka arzı, Suudi Arabistan devlet petrol şirketi Saudi Aramco'nun Aralık 2019 tarihindeki 25,6 milyar dolarlık eski rekorunu geride bıraktı. Saudi Aramco halka açıldığında 1,71 trilyon dolar değere ulaşmıştı ancak enflasyona göre ayarlanmış güncel rakamlar Aramco için 33,2 milyar dolarlık kaynak ve 2,21 trilyon dolarlık büyüklük ifade ediyor. Finansörler, tamamlanan SpaceX halka arzı kapsamında daha önce 1,75 trilyon dolarlık bir piyasa değeri hedeflemişti. Kurumun toplam ihraç edilmiş 13,08 milyar adet hissesi bulunuyor.

Konsorsiyum liderleri, işlemlerin başlamasını takip eden 30 gün içinde ek hisse satışı hakkını kullanırsa şirketin piyasa değeri daha yüksek seviyelere tırmanış gösterecek. Finansal analiz birimleri, yeni ihraç fiyatlamasını ne çok sıcak ne de çok soğuk olarak nitelendirerek makul seviyede görüyor. Piyasa uzmanları, SpaceX halka arzı sonrasındaki gerçek testin ilk günkü hareketlerden ziyade gelecek haftalardaki konsolidasyon sürecinde netleşeceğini öngörüyor. Yatırım ortaklıkları, ilk işlem gününün ardından fiyat istikrarı adımlarının takibini kritik bir parametre olarak değerlendiriyor.

Yatırım bankaları SpaceX halka arzı için gelenekleri değiştirdi

Hisselerin satışı sürecinde kurumsal geleneklerin dışına çıkan Yönetim Kurulu Başkanı Elon Musk, SpaceX halka arzı ile finansal teamülleri önemli ölçüde dönüştürdü. Kurum, bireysel yatırımcılar için hisselerin yüzde 30 gibi yüksek bir oranını ayırarak SpaceX halka arzı tabanına yaygın bir mülkiyet yapısı kazandırdı. Bankacılar ve kurumsal fonlar arasında yürütülen tanıtım turları öncesinde fiyatın kesinleşmesi, Wall Street ihraç modellerinden farklı bir patika izledi.

Şirket, konsorsiyum ortakları ile yürüttüğü toplantıyı ABD piyasaları açıkken saat 15.00 sularında tamamlayarak SpaceX halka arzı fiyatını Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu raporuyla duyurdu. Olağan sermaye piyasası operasyonlarında seans kapanışından sonra yapılan bu açıklama, SpaceX halka arzı işlemlerinde spot piyasa hareketliliği devam ederken gerçekleşti. Fiyat keşif sürecinin geleneksel sipariş toplama mekanizması yerine bu yöntemle tamamlanması finans çevrelerinde ilgi çekti. Sürecin ardından Musk, şirketteki oy gücünün yüzde 82 oranındaki kısmını elinde tutmayı sürdürecek.

Yönetim kurulu, fon tabanını genişletmek amacıyla hisselerin endekslere erken dahil edilmesi yönünde de adımlar attı. Yatırımcıların fiyat hassasiyetinden ziyade geleceğe yönelik vizyona odaklanması, SpaceX halka arzı talebini doğrudan yukarı taşıdı. Finansal danışmanlar, bireysel alıcıların bu aşamada toplam talep kompozisyonunun çok önemli bir parçasını oluşturduğunu belirtiyor. Hissedarların kontrol gücünü korumak isteyen kurucu ortak, kurumsal yönetim yapısını kendi stratejik hedefleri doğrultusunda şekillendirdi.

Küresel uzay pazarında Starlink gelirleri öne çıkıyor

Temelleri 2002 yılında atılan uzay firması, küresel ölçekte 28,5 trilyon dolarlık bir pazar potansiyeli öngörüyor. Son üç yılda yörüngeye fırlatılan toplam kütlenin yüzde 80'inden fazlasını taşıyan kurum, SpaceX halka arzı öncesinde de finansal büyümesini büyük oranda Starlink birimine dayandırıyordu. Geniş bant internet sağlayan bu birim, güncel verilerle 164 ülkede milyonlarca tüketiciye, şirkete ve devlet kurumuna erişim sunuyor.

Piyasa analistleri, SpaceX halka arzı sonrası şirketin kamu sözleşmelerine olan yüksek bağımlılığı nedeniyle geleceğe dönük finansal tahminlerin belirsizlik içerdiğini vurguluyor. Alphabet bünyesindeki Google ile çok yıllı bir bulut hizmetleri anlaşması imzalayan kurum, kapasitesini güvence altına aldı. Uzay operasyonlarının yanı sıra xAI üzerinden yapay zeka altyapısı ve X platformunun gerçek zamanlı verileri de stratejik büyüme planları arasında yer alıyor. Yatırımcılar, somut bilançolardan ziyade insanlığın gezegenler arası geleceğine yönelik beklentileri satın alıyor.

Devasa değerleme basamaklarını aşan kurum, Jeff Bezos liderliğindeki Blue Origin gibi rakiplerin ticari hamleleriyle karşı karşıya kalıyor. Blue Origin, yeni pazarlar açmak ve hükümet ihalelerinden pay almak üzere operasyonlarını hızlandırma kararı aldı. Kamu havacılık ve uzay dairelerinin bütçelerinden fon kapma yarışı, iki dev üretici arasındaki rekabeti daha da keskinleştiriyor. Rekabetin kızıştığı bu dönemde, SpaceX halka arzı sonrasındaki karmaşık yapı ve hacim nedeniyle cuma günü öğleden sonra işlemlerin başlaması bekleniyor.

Teknoloji ve SpaceX halka arzı sonrası pazar canlanıyor

Değerleme oranları açısından SpaceX halka arzı verileri, JPMorgan Chase, Berkshire Hathaway ve Eli Lilly gibi devlerin yanı sıra Meta Platforms ile Tesla şirketlerini de geride bırakıyor. Şirketin geçen yıl zarar açıklamış olması ve gelir bazında diğer devlerin gerisinde kalması, analistler arasında rasyonel değer tartışmalarına yol açıyor. Sektör temsilcileri, hisselerin ilk işlem gününde yüzde 10 ila 15 arasında bir yükseliş kaydetmesini makul bir eşik olarak kabul ediyor. Yükselişin yüzde 50 sınırını aşması durumunda ise fiyatlamanın tamamen spekülatif bir algıyla şekillendiği tezi güç kazanacak.

ABD piyasalarındaki ihraç hareketliliği, SpaceX halka arzı rüzgarıyla birlikte yaşanan dalgalanma döneminin ardından keskin bir canlanma sinyali veriyor. Goldman Sachs, OpenAI ve Anthropic gibi yapay zeka odaklı yeni girişim hatlarının desteğiyle, halka arz gelirlerinin 2026 yılında 160 milyar dolarlık yeni bir rekor seviyeye ulaşacağını tahmin ediyor. Söz konusu devasa operasyonda Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan ortak konsorsiyum liderleri olarak görev alıyor.