ABD’de 1,15 trilyon dolarlık savunma tasarısı kilitlendi

ABD Senatosu, 2027 mali yılı savunma politikasını belirleyecek 1,15 trilyon dolarlık yasa tasarısını ilerletemedi. Demokratların karşı çıktığı usul oylamasında 50 senatör evet, 46 senatör hayır oyu kullandı.

Tasarıya ilişkin görüşmelerin başlayabilmesi için 100 üyeli Senato’da en az 60 oy gerekiyordu. Dört senatör oylamaya katılmazken savunma paketi gündemdeki ilk kritik eşiği aşamadı.

Demokratlar, ABD’nin İran’a yönelik askerî operasyonlarının Kongre tarafından yetkilendirilmediğini savunuyor. Parti yönetimi, savunma tasarısına destek verilmesinin savaşa siyasi onay olarak yorumlanabileceği görüşünde.

60 oy eşiği aşılamadı

Senato, S.4784 numaralı Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın görüşülmesine geçilmesi için 14 Temmuz’da usul oylaması yaptı. Oylama 50’ye 46 sonuçlandı ancak beşte üç çoğunluk sağlanamadı.

Cumhuriyetçi senatörlerin büyük bölümü tasarının ilerlemesini destekledi. Senato Çoğunluk Lideri John Thune ise tasarıya karşı olduğu için değil, oylamanın yeniden ele alınmasını sağlayan usul hakkını korumak amacıyla hayır oyu verdi.

John Fetterman, Jim Justice, Mitch McConnell ve Alex Padilla oylamaya katılmadı. Demokratlar ile Demokratlarla birlikte hareket eden bağımsız senatörlerin büyük bölümü tasarının görüşülmesine karşı çıktı.

Senato’daki sonuç tasarıyı tamamen ortadan kaldırmadı. Cumhuriyetçi yönetim ilerleyen günlerde yeni bir oylama düzenleyebilir veya Demokratlarla değişiklikler üzerinde pazarlık yapabilir.

İran savaşı bütçeyi böldü

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik saldırıları 28 Şubat’ta başladı. Demokrat senatörler, Trump yönetiminin operasyon öncesinde Kongre’den yetki istememesine ve savaşın hedefleri konusunda yeterli bilgi vermemesine tepki gösteriyor.

Senato Demokrat Lideri Chuck Schumer, yönetimin savaşa yetki, kapsamlı strateji ve çıkış planı olmadan başladığını savundu. Schumer, bu koşullarda 1,15 trilyon dolarlık savunma paketine destek vermeyeceğini açıkladı.

Demokratların itirazı yalnızca Senato Genel Kurulu’ndaki oylamayla sınırlı kalmadı. Silahlı Hizmetler Komitesi’ndeki dokuz Demokrat üye de tasarının geçen ay yapılan komite görüşmesinde karşı oy kullandı.

Parti içindeki muhalefet, yıllardır iki partinin desteğiyle ilerleyen savunma yasasında alışılmadık bir kırılma yarattı. İran savaşı, Pentagon harcamalarıyla savaş yetkileri tartışmasını aynı dosyada birleştirdi.

Toplam talep 1,5 trilyon dolar

Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, 2027 mali yılı için 1,15 trilyon dolarlık savunma harcaması yetkisi öngörüyor. Trump yönetimi ayrıca bütçe uzlaştırma süreci üzerinden 350 milyar dolarlık ek askerî kaynak talep ediyor.

İki tutarın toplamı 1,5 trilyon dolara ulaşıyor. Uzlaştırma yöntemi, ek kaynağın Senato’da Demokratların oyuna ihtiyaç duyulmadan kabul edilmesine imkân verebilir.

Demokratlar, sosyal programlarda kesintiye gidilirken askerî harcamaların rekor seviyeye çıkarılmasına da karşı çıkıyor. Parti yönetimi, İran savaşının maliyetine ilişkin ayrıntıların Kongre’ye sunulmasını istiyor.

Cumhuriyetçiler ise paketin ABD ordusunun hazırlık seviyesini koruması için gerekli olduğunu savunuyor. John Thune, tasarının mevcut operasyonların yanı sıra gelecekteki güvenlik tehditlerine karşı kapasite sağlayacağını belirtti.

Silah ve maaş planı

Savunma tasarısı, Pentagon’un kaç gemi, uçak ve füze sistemi satın alabileceğinden asker sayısına kadar geniş bir alanı kapsıyor. Askerlerin maaş artışları, askerî inşaatlar ve Enerji Bakanlığına bağlı nükleer savunma faaliyetleri de tasarıda yer alıyor.

Yasa, doğrudan ödeme yapan bir bütçe düzenlemesi niteliği taşımıyor. Kongre, Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası ile savunma politikalarını ve harcama sınırlarını belirliyor; kaynakların kullanılması için ayrıca ödenek yasalarının kabul edilmesi gerekiyor.

Tasarıdaki gecikme, Pentagon’un mevcut bütçesini hemen durdurmayacak. Buna karşın yeni silah programları, personel düzenlemeleri ve gelecek mali yılın yatırım takvimi üzerindeki belirsizliği artırabilir.

Savunma şirketleri açısından gemi, uçak, füze ve mühimmat siparişlerinin kapsamı önem taşıyor. Kongre’deki pazarlığın uzaması, bazı programların takvimini ve sözleşme büyüklüklerini etkileyebilir.

Altmış yıllık gelenek zorlandı

Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, Washington’da geçmesi zorunlu kabul edilen az sayıdaki büyük düzenlemeden biri olarak görülüyor. Tasarı 60 yılı aşkın süredir her yıl yasalaşıyor.

İran savaşı nedeniyle yaşanan tıkanma, tasarının 2027 mali yılı başlamadan kabul edilmeyeceği anlamına gelmiyor. Senato ve Temsilciler Meclisi her yıl kendi metinlerini hazırlıyor.

İki kanadın Silahlı Hizmetler komiteleri daha sonra ortak bir uzlaşma metni üzerinde çalışıyor. Hazırlanan nihai metnin hem Senato’dan hem de Temsilciler Meclisi’nden geçmesi gerekiyor.

Kongre’nin onayladığı tasarı Beyaz Saray’a gönderilecek. Trump metni imzalayabilecek veya veto yetkisini kullanabilecek.

Yeni oylama ve ek kaynak izlenecek

Senato yönetiminin tasarıyı ne zaman yeniden oylamaya sunacağı henüz açıklanmadı. Cumhuriyetçilerin 60 oy eşiğine ulaşabilmesi için Demokratlardan destek alması veya tasarı üzerinde değişiklik yapması gerekiyor.

Piyasalar savunma tasarısının yanında 350 milyar dolarlık ek kaynak talebini de izleyecek. Toplam askerî harcamanın 1,5 trilyon dolara ulaşması, ABD bütçe açığı ve kamu borçlanma ihtiyacı üzerindeki tartışmaları büyütebilir.

Savunma şirketleri açısından sipariş büyüklükleri, üretim takvimleri ve yeni silah programları belirleyici olacak. Tahvil piyasasında ise harcamaların nasıl finanse edileceği ve ek borçlanma gerekip gerekmeyeceği izlenecek.

Önümüzdeki kritik başlıklar yeni Sen