Ateşkes biter bitmez Hürmüz’de yeni saldırı: Ticari gemi vuruldu

ABD ile İran arasında diplomasi yeniden çıkmaza girerken Hürmüz Boğazı’nda yeni bir gemi saldırısı yaşandı. İngiltere merkezli deniz güvenliği kurumu UKMTO, bir tankerin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu ve ilk belirlemelere göre makine dairesinde hasar oluştuğunu duyurdu.

İlk bilgi: Makine dairesi hasar aldı

UKMTO’nun aktardığı ilk bilgilere göre olay Umman açıklarında, Hürmüz Boğazı çevresinde meydana geldi. Tankerin şirket güvenlik sorumlusu, geminin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu ve darbenin makine dairesinde hasara yol açtığını bildirdi.

İlk değerlendirmede çevreye yayılan bir kirlilik tespit edilmedi. Ancak saldırının niteliği, geminin seyrine etkisi ve olayın faili konusunda sabah saatleri itibarıyla netleşmiş bir resmi açıklama bulunmuyor.

Saldırı, ABD’nin İran’la yürürlükteki geçici ateşkes süresini uzatmama kararının hemen ardından yaşandı. Bu zamanlama, Hürmüz çevresindeki güvenlik riskinin yalnızca diplomatik söylemle sınırlı kalmadığını, ticari taşımacılığa doğrudan yansımaya devam ettiğini gösterdi.

Boğazdaki trafik zaten kritik düzeye inmişti

Yeni saldırı, boğazdaki gemi geçişlerinin zaten olağan seviyelerin çok altında seyrettiği bir dönemde geldi. Gemi takip şirketi Kpler’in ön verilerine göre pazartesi günü Hürmüz’den yalnızca 6 emtia gemisi geçti. Bunların 3’ü Körfez’e giriş, 3’ü ise çıkış yönünde hareket etti.

Bu rakam, son 10 gündeki yaklaşık 11 gemilik ortalamanın da altında kaldı. Hafta sonunda ise tablo daha da zayıftı; cumartesi günü yalnızca 3, pazar günü ise 2 gemi geçiş yaptı.

Daha da dikkat çekici olan, bu son geçişlerde çok büyük ham petrol tankerleri ile sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyan tankerlerin görülmemesiydi. Bu durum, enerji piyasasının en kritik geçiş noktalarından birinde risk iştahının belirgin biçimde zayıfladığını ortaya koyuyor.

Savaş öncesi dönemde Hürmüz Boğazı’ndan günde yaklaşık 130 ila 140 gemi geçiş yapabiliyordu. Mevcut seviyeler, bölgedeki ticari akışın ne kadar sert daraldığını açık biçimde gösteriyor.

Petrol ve navlun riski yeniden büyüyor

Hürmüz Boğazı, küresel petrol ticaretinin en kritik dar boğazlarından biri olmaya devam ediyor. Boğazdaki her yeni saldırı veya aksama, yalnızca bölgesel güvenlik gündemini değil, enerji arzı, navlun maliyetleri ve sigorta primleri üzerinden küresel piyasaları da etkiliyor.

Nitekim ateşkesin sona erdiği haberleriyle birlikte petrol fiyatları yeniden yükselişe geçmişti. Ticari geminin vurulması, piyasadaki arz endişesini daha da güçlendirebilecek yeni bir gelişme olarak öne çıkıyor.

Önümüzdeki saatlerde gözler hem saldırıya ilişkin yeni teknik ayrıntılarda hem de Hürmüz’deki fiili gemi geçişlerinde olacak. Eğer trafik tek haneli seviyelerde kalmaya devam eder ve yeni saldırılar yaşanırsa, petrol piyasasında risk priminin daha da büyümesi olasılığı artacak.

Türkiye açısından bakıldığında ise Hürmüz’de kalıcı gerilim, enerji ithalat maliyeti ve akaryakıt fiyatları üzerinden dolaylı baskı oluşturabilecek başlıca dış risklerden biri olmayı sürdürüyor.