Uzun dönemli bakım sigortası OVP'ye alındı: Ailelerin yükü hafifletilecek

Türkiye'de yaşlı nüfusun artması ve doğurganlığın gerilemesiyle birlikte sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali dengesini güçlendirecek uygulamalar planlanıyor.

2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program'a (OVP) alınan "uzun dönemli bakım sigortası" için ilgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla altyapı hazırlanacak.

Programda, bakım hizmetlerinin geliştirilmesinin yanı sıra prim tabanının genişletilmesi, tahsilatın artırılması ve sosyal güvenlik mevzuatının yeni çalışma biçimlerine uyarlanması hedefleniyor.

Yaşlı nüfus beş yılda yüzde 20,5 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 verileri, ülkedeki demografik değişimi ortaya koyuyor. 65 yaş ve üzerindeki nüfus, beş yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Bu grubun toplam nüfus içindeki payı da yüzde 11,1'e yükseldi.

2020'de ise Türkiye'de 7 milyon 953 bin 555 yaşlı bulunuyor, bu kesim toplam nüfusun yüzde 9,5'ini oluşturuyordu.

Geçen yıl sonu itibarıyla yaşlı nüfusun yüzde 62,9'u 65-74, yüzde 27,9'u 75-84 yaş grubunda yer aldı. 85 yaş ve üzerindekilerin oranı yüzde 7,8 olarak belirtilirken 100 yaşını doldurmuş kişilerin sayısı 8 bini aştı.

Evde ve kurumlarda bakım desteği güçlendirilecek

Uzun dönemli bakım sigortasıyla, yaşlılık veya kronik hastalıklar nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılayamayan kişilere sunulan desteğin geliştirilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda evde ya da bakım kurumlarında verilen hizmetlerin güçlendirilmesi öngörülüyor.

Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliği sağlanırken uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleşen bir yapı kurulması hedefleniyor. Böylece yaşlı bağımlılık oranındaki artışın etkilerinin ve ailelerin üstlendiği bakım yükünün hafifletilmesi planlanıyor.

Sağlık harcamalarında yeni denetim ve ödeme yöntemleri

Bakım hizmetlerinin geliştirilmesine, sağlık sisteminin mali yapısını destekleyecek düzenlemeler de eşlik edecek. Program döneminde sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizine ve hizmet sunucularının davranışlarına dayanan denetim modelleri geliştirilecek. Ödeme kriterleri veri analiziyle incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak.

Harcamaların hızla arttığı gruplarda kaynakların daha etkin kullanılması sağlanacak. Bu çalışmalarda 2027'nin ilk çeyreğinde somut sonuçlar elde edilmesi öngörülüyor.

Sağlık Market'in kapsamı genişleyecek

Tedarik zincirini güçlendirmek amacıyla Sağlık Market uygulamasına daha fazla ilaç ve medikal malzeme dahil edilecek.

Üniversite hastanelerinin yönetim yapısı da eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu bakımından daha etkin ve sürdürülebilir hale getirilecek. Bu düzenlemelerin sosyal güvenlik sisteminin mali dengesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

"İstihdamda daha uzun süre kalma" hedefi

Yeni OVP'de, kişilerin çalışma hayatında daha uzun süre kalmasını teşvik edecek düzenlemeler de yer alıyor. Bu adımlarda hakkaniyetin ve sistemin uzun vadeli gelir-gider dengesinin gözetilmesi planlanıyor.

Sosyal güvenliğin hem yasal hem de fiili kapsamını genişletmek için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilecek. Böylece halen sistem dışında bulunan grupların sosyal güvenliğe dahil edilmesi hedefleniyor.

Mevzuat, iş gücü piyasasındaki değişime ve yeni nesil esnek çalışma biçimlerine uyarlanırken prim borçlarının takibi ve tahsilatı da daha etkin yürütülecek.

Kurumların bilişim altyapısı güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak. Sistemin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini gösteren veriler ise düzenli olarak izlenecek.