Savaş petrolün kalbine sıçradı: Suudi enerji tesisleri vuruldu

Orta Doğu’daki savaş enerji piyasasının en hassas noktalarından birine sıçradı. Yemen’deki Husiler, Suudi Arabistan’ın güneyindeki enerji ve ekonomik tesisleri hedef alan geniş çaplı saldırılar düzenledi. Saldırılar sonrası bazı enerji tesislerinde operasyonlar geçici olarak durdurulurken petrol fiyatları yeniden 100 dolar sınırına yaklaştı.

Dört kent hedef alındı

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun açıklamasına göre saldırılar Abha, Khamis Mushait, Cizan ve Necran kentlerinde yoğunlaştı.

Balistik füze ve insansız hava araçlarının kullanıldığı saldırılarda sivil ve ekonomik tesisler hedef alındı. İlk resmi açıklamalara göre aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 73 kişi yaralandı.

Suudi yetkililer saldırıları bölgedeki gerilimin tehlikeli biçimde tırmanması olarak nitelendirirken yeni güvenlik önlemlerinin devreye alınacağını bildirdi.

Enerji tesislerinde yangın çıktı

Suudi Arabistan Enerji Bakanlığı, ülkenin güneyindeki bazı enerji tesisleri ve altyapılarının saldırıya uğradığını doğruladı.

Saldırıların ardından birden fazla noktada yangın çıkarken bazı operasyonel faaliyetler geçici olarak durduruldu. Uzman ekipler yangınların kontrol altına alınması, tesislerin güvenliğinin sağlanması ve hasarın belirlenmesi için çalışmaya başladı.

Bakanlık hangi enerji tesislerinin ne ölçüde zarar gördüğünü ve üretim kapasitesinde ne kadar kayıp oluştuğunu henüz açıklamadı.

Petrol 99 doların üzerine çıktı

Enerji tesislerinin doğrudan hedef alınması petrol piyasasında arz endişesini artırdı.

Brent petrol saldırıların ardından yüzde 2’nin üzerinde yükselerek 99 doların üzerine çıktı ve 100 dolar sınırına yeniden yaklaştı. ABD tipi ham petrol WTI da 94 doların üzerine çıktı.

Petrol fiyatındaki yükselişte yalnızca Suudi Arabistan’daki saldırılar değil, Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği ve İran ile ABD arasındaki gerilim de etkili oluyor.

Suudi Arabistan küresel arz için kritik

Suudi Arabistan dünyanın en büyük petrol ihracatçıları arasında bulunuyor ve küresel petrol piyasasının arz dengesinde kritik rol oynuyor.

Bu nedenle ülkenin üretim, rafineri veya taşıma altyapısına yönelik saldırılar doğrudan küresel petrol fiyatlarına risk primi ekleyebiliyor.

Suudi enerji altyapısı daha önce de bölgesel çatışmalarda hedef alınmış, bazı saldırılar kısa süreli üretim kayıplarına yol açmıştı.

Yeni saldırının ne kadar üretim kaybına neden olduğu ise resmi hasar tespitinin ardından netleşecek.

Hürmüz’de trafik zaten gerilemişti

Saldırı, Orta Doğu’dan petrol sevkiyatının zaten ciddi baskı altında olduğu bir dönemde gerçekleşti.

Hürmüz Boğazı’ndan geçen emtia gemilerinin sayısı son günlerde tek haneli seviyelere kadar gerilerken, bölgedeki toplam petrol sevkiyatı savaş öncesine kıyasla önemli ölçüde azaldı.

Suudi Arabistan gibi Hürmüz’e alternatif ihracat rotalarına sahip ülkeler bu nedenle küresel arzın sürdürülmesinde daha önemli hale gelmişti.

Enerji tesislerinin doğrudan hedef alınması ise alternatif arz kapasitesine yönelik yeni bir risk oluşturuyor.

Türkiye için akaryakıt riski büyüyor

Petrol fiyatlarının 100 dolar seviyesine yaklaşması Türkiye açısından da yakından izleniyor.

Türkiye petrol ihtiyacının büyük bölümünü ithalatla karşılıyor. Bu nedenle Brent petrol fiyatındaki kalıcı yükseliş, döviz kuruyla birlikte benzin ve motorin maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabiliyor.

Akaryakıt maliyetlerinin yükselmesi yalnızca araç sahiplerini değil, taşımacılık ve üretim maliyetleri üzerinden gıda ve diğer tüketici fiyatlarını da etkileyebiliyor.

Brent petrolün 100 doların üzerinde kalıcı olması halinde enerji ithalat faturası ve enflasyon üzerindeki baskının yeniden güçlenmesi riski bulunuyor.

Husiler saldırıların süreceğini açıkladı

Husiler saldırıların sorumluluğunu üstlenirken Suudi Arabistan’daki hedeflere yönelik operasyonların devam edeceğini açıkladı.

Grup, saldırılarda enerji tesisleri ve ekonomik hedeflerin yanı sıra askeri noktaların da vurulduğunu savundu.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon ise saldırılara karşı gerekli operasyonel tedbirlerin alınacağını ve tehdit kaynaklarına karşı karşılık verileceğini bildirdi.

Bu açıklamalar, çatışmanın kısa sürede sona ermek yerine daha geniş bir enerji ve güvenlik krizine dönüşebileceği endişesini artırıyor.

Piyasanın gözü hasar bilançosunda

Petrol piyasası açısından bundan sonraki en kritik konu, Suudi enerji tesislerinde oluşan gerçek hasarın boyutu olacak.

Operasyonların kısa sürede yeniden başlaması halinde fiyat üzerindeki etkinin sınırlı kalması mümkün. Ancak üretim, rafineri veya ihracat kapasitesinde kalıcı kayıp ortaya çıkması halinde Brent petrol üzerindeki yukarı yönlü baskı güçlenebilir.

Bölgedeki enerji tesislerine yönelik yeni saldırılar da 100 dolar sınırının aşılması açısından kritik risk olarak izlenecek.