İMİB Başkan Yardımcısı Metin Çekiç: Kur dengesizleşince maden de pahalandı

Recep ERÇİN 

İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Başkan Yardımcısı Metin Çekiç, döviz fiyatlarındaki artışın enflasyonun gerisinde kalması yüzünden Türk doğal taşının ve metalik madenlerinin dışarıya göre pahalı kaldığını söyledi.

“Doğal taş ve metalik madenlerde dünya ile rekabet edemez hale geldik” diyen Metin Çekiç, şunları kaydetti: “Mazota gelen zamlarla birlikte enerji önemli bir maliyet kalemi. İşçiliğin payı da yüzde 10 iken bugün yüzde 25'lerin üzerine çıktı. Madencilik Hazine arazilerinde yapılıyor. Orman bedellerinde yeniden değerleme yüzde 130 gibi seviyelerde uygulandı. Orman izin bedellerinin en pahalı olduğu ülkeyiz. Döviz kurlarının enflasyonun gerisinde kalması her işletmenin sermayesini eritti ve sermaye artırımına gitmesini gerektirdi. Firmalar nefes alamaz hale geldi. Döviz kurundaki durum diğer sektörlerde olduğu gibi bizi de olumsuz etkiliyor.” 

Her 100 ruhsattan biri işletmeye dönüyor

Düzenlediği basın toplantısında “Madencinin sorunları saymakla bitmez ama en önemlisi olumsuz çevre algısı ki bir iletişim sorunu olduğunu düşünüyoruz” diyen Metin Çekiç, “Geçen dönemde çevre örgütlerine ‘Gelin sorunları aynı masada konuşalım’ davetimiz oldu ama cevap alamadık. Biz 8 ayrı bakanlık ve 23 ayrı kurumdan izin aldığımız halde bir çevre davası söz konusu olunca izinler tek kalemde iptal ediliyor. Madencilik zor ve riskli. Sektörde her 100 ruhsattan sadece biri işletmeye dönüyor. Türkiye’de 380 bin ruhsat verilmiş deniyor oysa resmi verilere göre ruhsat sayısı 10 bin ve buna arama, işletme hepsi dahil. Türkiye’de 4 bin civarına madencilik işletmesi faaliyeti var” bilgilerini paylaştı. 

“Exim kredilerine erişimde problem yaşanıyor”

Madencilerin en büyük sorununun finansmana erişim olduğunu kaydeden Metin Çekiç, “Küçük ve orta ölçekli işletmeler Exim kredilerine erişmede problem yaşıyorlar. Bu kredilerden faydalanmalarını sağlayacağız” diye konuştu. Madencilikte “süper izin” dönemine yönelik bir soruyu yanıtlayan Çekiç, “İzinlerin çoğu Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde toplandı. ‘Tek durak projesi’ adı altında bizim 20222de göreve geldiğinize savunduğunuz bir adımdı” dedi. Madencilik sektöründe 5G’nin kullanımına ilişkin bir soru üzerine ise Çekiç, şu yorumları yaptı: “Derin madencilikte Türkiye yolun başında diyebiliriz.

Dünyada 6 kilometre derinlikte madenler var. Bizde en derin 800 metre kadar. Yer altı madenlerinde iletişimin sürmesi çok kritik. Ama bazen uzak ilçe ve köylerde telefon bile çekmiyor. Uydu üzerinden vericilerle iletişim sağlıyoruz. 5G ile beraber maden sahalarında iletişimin güçlenmesini bekliyoruz. Fosil enerji yakıtlarının yerini yeşil enerji alıyor. Makine parkı da elektrikli araçlardan oluşuyor. Yeşil enerjinin kalbinde madenler var.” 

Temsilde beş milyon dolar engelini komitelerle aşacak

Metin Çekiç bu ay sonu yapılacak İMİB seçimlerinde de başkan adayı olarak yarışacak. Söz konusu seçimlerde “5 milyon dolar ihracat kriteri” yüzünden daha önce yönetimlerde de yer almış birçok doğal taş ihracatçısı sektörünü temsil etmek için bu dönem aday olamıyor. Deri ve halı sektörlerinde kriterler yumuşatıldı. Konuyu Ticaret Bakanlığı ile görüştüklerini kaydeden Çekiç, düzenlemenin bu seçime yetişmediğini anlattı. Çekiç, temsiliyeti genişletmek ve mağduriyete sebebiyet vermemek için göreve geldiklerinde komiteler kuracaklarını açıkladı. 

“Madenin kaderi platformlara bırakılamaz”

İMİB’in çok önemli bir çatı kuruluş olduğunu vurgulayan Metin Çekiç, “6 bin 500’den fazla üyesi var ve Türkiye maden ihracatının yaklaşık yüzde 65’ini gerçekleştiriyor. Bu kurumun ciddi bir hafızası ve potansiyeli var. Bu kurumu öğrenmek, işleyişi anlamak ve yapılacak işleri bilmek çok önemli. Doğal taş sektörünün artık zaman kaybetme lüksü yok. Her geçen gün sorunlarımız artıyor. Bu sorunları çözmek için maden sektörünün çatı kuruluşu olan İMİB’e başkan adaylığımızı açıkladık. Maden sektörü bir platformun eline bırakılmayacak kadar büyük bir sektördür. Maden sektörü ülkemizin geleceğidir. Bu sebeple İMİB’i çatı kuruluş olarak görmeyenlerin sektörümüze bir fayda sağlayacağını söylemek pek mümkün değildir” diye konuştu.