Kafelerde ciro krizi: Masa dolu, kasa boş

Pandemi döneminde yaygınlaşan ve sonrasında hibrit ile serbest çalışma modelleriyle kalıcı hale gelen uzaktan çalışma sistemi, hizmet sektöründe yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Bu değişim, şehir yaşamında "laptop ekonomisi" olarak adlandırılan yeni bir gerilimin ortaya çıkmasına neden oldu.

İstanbul'da özellikle Beşiktaş, Kadıköy ve Şişli gibi yoğun ilçelerde bulunan kafeler, sabahın erken saatlerinden itibaren bilgisayarıyla çalışan müşteriler tarafından dolduruluyor. Ancak yükselen kira bedelleri, personel giderleri ve enerji maliyetleri nedeniyle işletmeler, masaların uzun süre aynı kişiler tarafından kullanılmasına karşı çeşitli önlemler almaya başladı. Birçok kafe, hafta sonları bilgisayar kullanımını yasaklayan uyarılar asarken, bazı işletmeler de oturma sürelerine sınır getiriyor.

Maliyetler artınca kısıtlamalar başladı

Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, İstanbul merkezli bir kahve zincirinde bölge müdürü olarak görev yapan Hakan Ateş, işletmeler açısından mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını belirterek şunları söyledi:

“Eskiden bir masaya gün içinde ortalama beş ila altı farklı müşteri otururdu. Bu müşteriler kahvesini içer, tatlısını yer ve bir süre sonra mekândan kalkardı. Şimdiki düzende ise sabah saat 09.00’da en ucuz filtre kahveyi alıp prize yakın masaya oturan bir yazılımcı veya öğrenci, akşam saat 17.00’ye kadar o masayı tamamen kilitliyor.

Bu esnada hem kesintisiz şekilde elektrik harcıyor hem Wi-Fi ağını meşgul ediyor hem de mekâna dışarıdan gelip gerçekten kahve içip kalkacak olan müşterinin hakkını gasbediyor.

Bizler hayır kurumu işletmiyoruz, her ay yüz binlerce lira kira, stopaj ve personel maaşı ödüyoruz. İçerisi insanla dolu görünüyor ancak gün sonunda kasaya giren para yok denecek kadar az kalıyor. Bu yüzden prizleri kapatmak veya Wi-Fi şifrelerini süreye bağlamak bizim için bir tercih değil, hayatta kalma mecburiyeti hâline geldi”

Sosyal medya içerikleri esnafı zorluyor

İşletmecilerin şikâyet ettiği tek konu uzun saatler boyunca çalışan laptop kullanıcıları değil. Son dönemde sosyal medya için içerik üreten bazı ziyaretçiler de esnafın tepkisini çekiyor. Mekâna herhangi bir sipariş vermeden gelen, dekoratif alanlarda çok sayıda fotoğraf ve video çekerek kısa sürede ayrılan kişiler, işletmeciler tarafından sosyal medya kültürünün olumsuz yansımalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Sipariş vermeden masalarda vakit geçiren ve yalnızca içerik üretimi amacıyla mekânları kullanan bu ziyaretçi profili, birçok işletme sahibinin tepkisine neden oluyor.

Uzaktan çalışanlar kendilerini savunuyor

Öte yandan ev ile ofis arasında çalışan ve bütçesini korumaya çalışan uzaktan çalışanlar ise kafeleri zorunlu bir çalışma alanı olarak görüyor. Yaklaşık üç yıldır bir yazılım şirketinde uzaktan çalışan kıdemli arayüz tasarımcısı Burak Tan, konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

“Evde tek başıma çalıştığımda kışın doğal gaz, yazın klima ve gün boyu açık kalan bilgisayar ile monitör yüzünden elektrik faturam ikiye katlanıyor. Üstelik tüm gün dört duvar arasında kalmak insan psikolojisini ciddi anlamda depresif bir noktaya sürüklüyor.

Kafeye gittiğimde hem insan yüzü görüyorum hem de çalışma konsantrasyonum artıyor. Evet, bir kahve alıp uzun süre oturduğumuz gerçektir ancak biz de her gün dışarıda yer alan ortak çalışma alanlarına binlerce lira üyelik ücreti verebilecek bir ekonomik güçte değiliz. Mekânların prizleri bantlaması ya da laptop yasaktır diyerek bizi kapıdan çevirmesi çok kırıcı bir yaklaşım oluyor. Biz de tüketiciyiz ve en nihayetinde o mekâna bir para bırakıyoruz. Çözüm bizi tamamen dışlamak değil, belki de sadece laptoplu müşterilere özel masalar ve alanlar oluşturmak olmalıdır”

Yeni dönemin kuralları devreye giriyor

Artan maliyetler nedeniyle birçok işletme yeni uygulamalara yöneliyor. Bazı kafelerde internet erişimi süreyle sınırlandırılırken, sipariş fişlerinde yer alan Wi-Fi şifreleri yalnızca 1,5 saat boyunca kullanılabiliyor. Süre dolduğunda sistem bağlantıyı otomatik olarak kesiyor.

Bunun yanında çok sayıda işletme, müşterilerin uzun süreli enerji kullanımını engellemek amacıyla prizleri devre dışı bırakıyor. Bazı noktalarda prizler kapatılırken, bazı işletmelerde ise şarj hizmeti ücretli istasyonlar üzerinden sunuluyor.

Özellikle hafta sonu yoğunluğunda masa sirkülasyonunu artırmak isteyen kafeler, belirli bir sürenin üzerinde kalan müşterilerden ek sipariş talep ediyor. Bazı işletmelerde her iki saatte bir yeni ürün sipariş edilmesi şartı uygulanıyor.

Komşu'da restoran krizi! Gelirler düşüyor, işletmeler alarm veriyorEkonomi

Restoran ve kafelerde menüde içerik dönemi başladıGündem