Sanayide ciro büyüyor kârlılık ise küçülüyor

Recep ERÇİN

Enflasyonist süreç sa­nayicinin girdi mali­yetlerinde hızlı artış­lara yol açtı. Rakip ülkelere nazaran girdi artışları yük­sek kalırken, bunu tolere ede­cek düzeyde bir kur artışı ya­şanmayınca ihracatçı üreti­ciler müşteri kaybetmemek için kârlılıklarından feragat eder hale geldi. Son üç yıldır devam eden sürece dikkat çeken İstanbul Sanayi Oda­sı (İSO) Meclis Üyesi ve Bi­med Yönetim Kurulu Başka­nı Rıdvan Mertöz, “Yüzde 30 enflasyon, yüzde 27 asgari ücret artışı derken biz de bu­na paralel zam yapacağız. Bu­nu yapmak kolay değil. Müş­terilerle görüşmeler yapıyo­ruz.

Kafaları tabi bu kadar yüksek oranları almıyor. Ci­roda büyüme var ama kâr bü­yümüyor, olduğu yerde duru­yor. 43 liralık dolarla ihracat yapıyoruz; 60 olsaydı kârlılık olurdu. İşçilik dolar bazında yüzde 230 arttı. Ciro büyüyor, kârlılık ise küçülüyor” ifade­lerini kullandı.

“Bırakın Mısır’ı Çerkezköy’e bile gitmeyi göze alamadık”

Bimed olarak İstanbul Ar­navutköy’de hayat geçirdik­leri fabrikada şirket yöneti­cilerinin katılımıyla bir ba­sın toplantısı düzenleyen Rıdvan Mertöz, ilk aşamada 11 milyon euro bütçeyle yo­la çıktıkları ancak toplam ya­tırım tutarının artan inşaat maliyetleri ve yapılan reviz­yonlarla birlikte 26 milyon euroya ulaştığını söyledi. Ar­sa pahalı olmasına rağmen neden İstanbul’da yatırım yaptıkları sorusuna, “Bıra­kın Mısır’ı ve Malatya’yı, biz Çerkezköy’e bile gitmeyi gö­ze alamadık.

Eğitimi olsun, ailesi olsun çalışanlar şehir­den kopmasın, bizden de ay­rılmasın diye yatırımı yakın­da yaptık. Çünkü bizim rakor üretiminde yetkin personel gerekiyor” dedi. Bu noktada EYT konusunu gündeme ge­tiren Rıdvan Mertöz, emekli olan personel yerine yenisi­ni almadıklarını, ilk aşamada olumsuz etkilenseler de za­manla verimlilik yatırımları ile ihtiyacı dengelediklerini söyledi.

Bimed Yönetim Kuru­lu Üyesi Mustafa Mertöz de, “650 kişi ile çalışırken 500 ki­şi ile aynı ciroyu yapar hale geldik. 2024-2025 zor ve ha­reketli bir dönemdi. İnşaat maliyetlerinin arttığı, teda­rik sorunlarının olduğu dö­nemde orta ölçekli bir şirket için bu yatırım zorlayıcı oldu. İnşaat için işçi bulmak bile bir sorundu. Buna karşın ge­çen yıl yeni fabrikaya taşın­mayı başardık. Yapalım bir şekilde içine girelim kervan yolda düzülür diye bakmadık. Teknoloji yatırımı da yaptık. Makine ve altyapı anlamın­da otomasyon yatırımlarımız oldu. Ek yatırım yapmasay­dık kârlılık sıfıra inerdi” diye konuştu.

İşçilik maliyetleri konu­sunda, “İtalya’daki beyaz ya­ka ile bizim beyaz yaka he­men hemen aynı. Daha kat­ma değerli ve inovatif ürünler yaparak öne geçmeye çalışı­yoruz ve daha hızlı tedarik sağlamaya çalışıyoruz” ifa­delerini kullanan Mustafa Mertöz, “Ürüne yüzde 10-15 zam yapacağım deyince müş­teri neden senden alayım di­ye bakıyor. Bizim Roman­ya’da da üretim tesisimiz var. Türkiye, Romanya’dan daha pahalı. Şimdi zamlarla daha da pahalı olacak. İtalya sevi­yesindeydi. İtalya-İspanya arasına yerleşecek. Sadece hammaddede yüzde 15 fiyat artışı var” dedi.

“Eski hızında yeni yatırıma gücümüz yok”

Son üç yılda sanayici ola­rak çok yorulduklarını dile getiren Rıdvan Mertöz, söz­lerini şöyle sürdürdü: “6-8 ay sürer dedik ama 3 yıldır bit­medi. 2026’da da ilk yarı zor­lu geçecek ama biz buna gö­re tedbirler alıyoruz. Eski hı­zıyla yeni yatırıma gücümüz de yok, daha ağırdan alacağız, kontrollü bir şekilde gidece­ğiz. 2026’da zor bir yıl bize gö­re ama 2025’ten de iyi olacak diye düşünüyoruz.”

Amazon ve Alibaba’ya kablo rakoru üretecek

Rıdvan Mertöz, teknoloji devlerinin veri merkezi yatırımlarının da kendileri için yeni bir büyüme alanı olduğunu söyledi. Google, Amazon ve Alibaba gibi teknoloji devlerinin data center yatırımlarının kablo rakoru tarafında ciddi bir talep yarattığını ifade eden Mertöz, bu alanlar için özel ürünler geliştirdiklerini ifade etti. Mertöz, “Bu ürünlerle şartnamelere girmeyi başardık. Özellikle Amazon ve Alibaba’nın dünya genelindeki veri merkezleri için özel çözümler üretiyoruz. Çok kısa bir süre içerisinde de ilk ürünlerimizi göndermeye başlayacağız.

Bu alan, Bimed’in önümüzdeki dönemde daha katma değerli büyümesinin ana eksenlerinden biri olacak” dedi. Mertöz, Çin menşeli ürünlere karşı artan mesafenin Türk üreticiler için önemli bir avantaj yarattığını belirterek, “Çinli teknoloji şirketleri bile kendi ülkeleri dışında yaptıkları yatırımlarda bileşenleri Çin dışında tedarik ediyorlar. Bu durum bizim için fırsat yaratıyor. Ancak içerideki kur dengesizliği nedeniyle İtalyan, Alman ve Fransız üreticilerin yeniden sahaya inmesi rekabeti zorlaştırıyor. Eskiden Avrupalı üreticilere karşı rekabet ve fiyat üstünlüğümüz varken artık bu avantajımızı kaybettik” ifadelerini kullandı.