Türk kumaşından vazgeçemiyorlar

Recep ERÇİN

Türkiye’nin tekstil ih­racatı geçen yıl binde 8 oranında azaldı. Sek­törel ayrıma bakıldığında do­kuma kumaş ihracatı geçen yıl binde 3 arttı. Dokuma kumaş­ta; İspanya’ya yüzde 3,9 oranın­da, İtalya’ya yüzde 1,4 oranın­da, ABD’ye yüzde 7,4 oranında ve Hollanda’ya yüzde 3,9 artış sağlandı.

Bu yılın ocak ayında ise hem genel tekstil ihracatı yüzde 11,2 oranında hem de do­kuma kumaş ihracatı yüzde 3,1 düşerken, İspanya’ya ihracatta yüzde 12,5 oranında, İtalya’ya yüzde 3 oranında, ABD’ye yüz­de 25,7 Hollanda’ya yüzde 5,3 oranında artış yakalandı. Tür­kiye geçen yıl 2,3 milyar dolar­dan fazla dokuma kumaş ihraç etti. Dünyanın önde gelen mar­kalarının kumaş almaya geldi­ği Paris’te düzenlenen Premie­re Vision Fuarı’nda da Türkiye, 127 kumaş firması ile yer aldı. İstanbul Tekstil ve Hammad­deleri İhracatçıları Birliği (İT­HİB) tarafından düzenlenen milli katılım organizasyonu kapsamında da 45 firma fuar­da fuarda stant açtı.

İTHİB’in davetlisi olarak fuarda Türk he­yeti ile birlikte biz de firmala­rı ziyaret ettik. Fuarda sektöre ilişkin sorularımızı yanıtlayan İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz ve İTHİB Yönetim Kurulu Baş­kan Yardımcısı Ahmet Şişman, genel tekstil ihracatınca bir ka­yıp olsa da dokuma kumaş ve teknik tekstilde ürün grupla­rı ve ülkeler bazında artışların sürdüğünü anlattı.

“Büyük moda evleri de bizden kumaş alıyor”

Mısır, Çin, Hindistan ve As­ya ülkelerinin fiyat rekabeti­ne rağmen dünya moda evleri ve hazır giyim devlerinin Türk kumaşından vazgeçmediğini belirten Öksüz, Gucci’den Di­or’a, Burberry’den Nike’a kadar dünyaca ünlü markaların Türk kumaşlarını kullandığını dile getirdi.

İTHİB olarak dünyaca ünlü markalarla temas kurduk­larını ve Ticaret Bakanlığı des­tekleriyle özel nitelikli alım he­yetleri düzenlediklerini söyle­yen Ahmet Öksüz, “Burberry, Nike, Patagonya gibi markala­rın yanı sıra Ozon gibi e-ticaret firmalarıyla görüşmelerimiz oldu.

Türkiye’den alım yaptılar ve yapmaya devam ediyorlar. Bunların dışında birçok dünya devi firma ile de görüşmeleri­miz olacak. Onların da planla­maları yapılıyor. Marttan sonra da çok önemli bir süpermarket zinciri ile ev tekstili ürünleri­miz özelinde Türkiye’de bir gö­rüşme yapacağız. Ayrıca büyük bir otel zinciri ile de temasları­mız sürüyor” bilgilerini paylaş­tı. Öksüz, “Büyük moda evleri de bizden kumaş alıyor” dedi.

Avrupa’da kaybedilen ABD ile telafi edilebilir

Bu noktada Öksüz, Çin ve Hindistan’ın Avrupa’daki ag­resif pazarlama faaliyetleri­ne işaret ederek, Türkiye’nin Trump dönemini iyi değerlen­dirip ABD pazarındaki payını artırması gerektiğini söyledi. Özellikle ABD ile bir tercihli ti­caret anlaşması yapmanın tam zamanı olduğunu kaydeden Öksüz, “Toplam ihracatımızın yaklaşık yüzde 50’si Avrupa ül­kelerine.

Ancak özellikle Çin Avrupa pazarı konusunda çok agresif. Yüksek vergiler sebe­biyle ABD’de kaybettikleri pa­zarı Avrupa’da yakalamaya ça­lışıyorlar. Hindistan da benzer şekilde hareket ediyor. Avrupa pazarına ciddi şekilde odaklı­lar” bilgilerini paylaştı. Hin­distan’ın Avrupa ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması’na (STA) dikkat çeken Ahmet Ök­süz, “Bu anlaşma bizi doğrudan olumsuz etkileyecek, 2027’de yürürlüğe girecek anlaşmay­la Gümrük Birliği avantajımı­zı büyük ölçüde kaybedeceğiz. Buradan hareketle bizim de ABD ile yapacağımız STA daha önemli hale geldi.

STA’yı hız­landırmamız gerekiyor. Böyle­ce Avrupa’da kaybettiğimiz pa­zarı ABD ile telafi ederiz. ABD ile dengeli bir ticaretimiz ol­duğu söylenebilir. Yine de ABD lehine bir durum söz konusu. Tekstil sektörü de ciddi bir ens­trüman olarak elimizde duru­yor. ABD ile anlaşma konusun­da ciddi bir çalışma yürütülü­yor” ifadelerini kullandı.

“İhracatımız 31 ülkeninkine bedel”

İTHİB Başkanı Öksüz, “Ya­kın coğrafyada bizim tekstilde rakibimiz yok. Çin, Hindistan büyük üretici ama kalite bizim gibi değil. Bangladeş tekstile ağırlık vermeye başladı. Viet­nam da başladı. Hazır giyim ül­keleri tekstile de yatırım yap­maya başladılar. Türkiye’nin tekstil hazır giyim ihracatı 30 milyar dolar. Bütün Kuzey Af­rika, Balkanlar, Körfez dâhil 31 ülkenin ihracatı bizim kadar yok” diye konuştu.

Sektör ola­rak yüzde 60-70 bandında bir kapasite ile çalıştıklarını kay­deden Öksüz, “Kur ve enflasyon uyumsuzluğu nedeniyle geç­mişten gelen bir eksiğimiz var. Telafi etmek lazım. Enflasyon politikasına zarar vermeden ihracatçıyı desteklemek gere­kiyor. Bunun için döviz dönü­şüm desteği artırılmalı. 3 bin 500 liralık destek de iyi oldu. Keşke daha çok olsaydı” dedi.

“Eskiden bizi almıyorlardı şimdi Türklersiz olmuyor"

Tekstilde birçok ülke kendi üretici firmalarının ağırlıkla katıldığını fuarlar yapsa da Paris’teki Premiere Vision Fuarı’nın uluslararası katılımın yüksek oranda olması sayesinde önemini koruduğunu dile getiren Öksüz, “Ben bu fuara 96-97’den beri geliyorum. Eskiden Türkleri almıyorlardı. Şimdi kumaşta en büyük ikinci katılımcı ülkeyiz. Bugün Türk firmaları olmasa bu fuar olmaz.

‘Haute couture’ dediğimiz moda evleri bu fuarda oluyorlar. Bu fuarlardan çekilmemek lazım. Gerçekten belli bir kalite ve birikim var. Bir önceki fuarda numunesini almışsa bir sonraki fuarda sipariş dönüşü oluyor. Sektör gereği müşteri dokunmak istiyor. Kumaş müşterisi görselden sipariş vermez, illa ki dokunacak görecek bizim sektörde fuarların şansı daha fazla. Elbette eski yıllara göre 15-20 sene öncesine göre yoğunluk az” bilgilerini verdi.

Ufak ufak ithal ikame yatırımlar yapılıyor

Sektörde çok büyük yatırımlar olmasa da ufak ufak yeni yatırımların yapıldığı bilgisini paylaşan İTHİB Başkanı Ahmet Öksüz, “Özellikle Türkiye’de üretilmeyen ürünlerde, teknik tekstillerde yatırımlar var. İthal ikameci belki 100 milyon 200 milyon dolar değil ama 3-5 milyon dolarlık yatırımlar ve çok faydalı olacak yatırımlar” dedi. Ahmet Şişman da, “Avrupa’da 170 milyar euroluk tekstil ve hazır giyim üretimi var. Bunun yarıya yakını teknik tekstildir. Yüzde 10 pay alsak büyük etki yapar” ifadelerini kullandı. İTHİB verilerine göre Türkiye’nin teknik tekstil ihracatı geçen sene yüzde 2,8 artarak 2,3 milyar dolar oldu.