Mısır’dan Trabzon’a milyon euroluk masal
O, Liverpool’da ve Premier Lig’de bir rekortmen, saha dışında bir ikon ve aynı zamanda küresel markalar için de bir reklam yüzü… Mo Salah aynı zamanda 10 yılda dünyanın en çok para kazanan futbolcularından biri haline geldi. İşte bu küresel yıldız artık Trabzonspor’un oyuncusu.
Tam da İngiltere’ye taşındığım döneme denk geldii ilk çıkışı. En iyi sezonlarını yakından takip edebildiğim, bir ikon haline gelişine şahitlik edebildiğim için şanslıydım doğrusu. Şimdi İngiltere’deki futbolseverler olarak onu Türkiye’ye uğurlarken içimiz biraz buruk.
Mısırlı yıldız Mohamed Salah’tan bahsediyorum elbette... Premier Lig’in son 10 yıldaki en büyük yıldızı artık burada değil. Ama en başta Trabzonsporlular olmak üzere Türk futbolseverleri ise onu her hafta izleme fırsatı bulacak...
O gollerini attıkça menajeri veya kendi deyimiyle ortağı Ramy Abbas’la çok başarılı bir strateji geliştirdi. Bu sayede Salah hem Premier Lig’in en yüksek maaş alan oyuncusu hem de çok iyi anlaşmalar yapan bir marka yüzü haline geldi.
The Athletic yazarı meslektaşım Phil Buckingham onun için iki yıl evvel “ticari cazibe merkezi” deyimini kullanmıştı. Gerçekten de Salah hem kitleleri hem de markaları mıknatıs gibi çeken büyük bir futbol yıldızı.
Tüm bunlar onu dünyanın en çok kazanan futbolcularından birine dönüştürdü. Sportico’nun geçen yılki listesine göre toplam 54 milyon dolarlık gelirle dünyanın en çok kazanan 43’üncü sporcusuydu. Futbolcular arasındaysa sadece Messi, Cristiano, Mbappé, Benzema, Neymar, Haaland ve Vini Jr’ın gerisindeydi.
İlk adım İsviçre'ye
Ama her şeyin başında Salah’ın sahadaki performansına ve kazandığı başarılara paralel olarak artan maaşı var. Kahire’deki El Mukavlun kulübünde 13 yaşındayken imzaladığı ilk sözleşmeden aldığı 125 Mısır lirası (yaklaşık 17,5 euro) ücret artık çok gerilerde kaldı.
El Mukavlun’dan A takıma yükseldiği dönemde İngiltere’ye transferi söz konusuydu ama şartlar oluşmadı. 2011’de İsviçre’nin Basel takımı fırsatı kaçırmadı ve onu 2,5 milyon euro karşılığında kadrosuna kattı. O dönemde Basel’de yılda 100 ila 200 bin euro maaş kazandığını tahmin ediyoruz.
2014’ün ocak ayında bu kez Chelsea’ye 14 milyon euro karşılığında transfer olunca sezonluk maaşı 1,9 milyon euro civarına yükseldi. Londra’da bir türlü dikiş tutturamayınca sonraki iki buçuk sezonu İtalya’da geçirdi. İşte tam İtalya’ya gitmeden evvel Lübnan asıllı Kolombiyalı avukat Ramy Abbas ile tanışması ikisinin de kaderini değiştirdi. Abbas, Arapça konuşmasının da etkisiyle kısa sürede Salah’ın güvenini kazandı. 2015’in şubat ayından beri beraber çalışıyorlar. Abbas, Salah’ın sahadaki performansına hiç karışmıyor ama ne zaman zam istemesi gerektiğine dönüşüyor.
Abbas’ın sıkı pazarlıklarının hikâyesini Harvard Business School profesörlerinden Anita Elberse ve öğrencisi Taher El Moataz Bellah 2022’de hazırladıkları makalede çok iyi anlatıyor. Buna göre, Liverpool’a transfer olmasından henüz bir yıl sonra sözleşme şartlarını iyileştirmeyi başardı. 2018-19 sezonunda Salah’ın yıllık maaşı 12 milyon euroya yükseldi. Ama 2020 ile 2022 arasındaki ikinci uzatma süreci kıyasıya bir pazarlıkla geçti. Hatta 2022’nin haziran ayında iki taraf köprüleri atmanın eşiğine kadar geldi. Liverpool değişken yani performansa bağlı ödemelerin daha yüksek olmasını istiyordu. Sonunda iki taraf anlaştı ve Ramy Abbas değişken kısmı öyle tasarladı ki Salah tüm Premier Lig’in en çok kazanan oyuncusu haline geldi. Bu sayede 2022-23’ten itibaren Salah’ın maaşının 24 milyon euro civarına çıktığını tahmin ediyoruz. Zaten Abbas da “Bunun, Mohamed’in sözleşmesini Liverpool tarihindeki en yüksek değerli sözleşme haline getireceğinin farkındayım; ancak o bunu hak ediyor” sözlerini sarf etti bu sürecin sonunda...
2025’te imzaladığı son sözleşmeye göre de Liverpool’dan 30 milyon euroya yakın maaş ve prim alıyordu Salah. Varlıklı sitesinin değerlendirmesine göre geçen sezon Haaland’ın önünde tüm ligin en yüksek maaş alan oyuncusuydu. Ama sezon içinde başta teknik direktör Slot olmak üzere kulüp yönetimiyle anlaşmazlığa düşünce Mısırlı yıldız geçen mart ayında takımdan ayrılma kararını verdi. Üstelik hayli yüklü sözleşmesinin ikinci yılından vazgeçmek pahasına...
Pazarlıkçı futbolcu
Bu yaz Türkiye’ye transferi söz konusu olduğunda da iyi pazarlık ettikleri muhakkak. Beşiktaş’la pazarlık masasından kalktıktan sonra Trabzonspor’la görüşmelere başladılar. Sonunda el sıkıştılar ve Trabzonspor Salah’a 10 milyon euro yıllık ücret ve 7 milyon imza parası olmak üzere 17 milyon euro garanti ücret ödeyeceğini duyurdu. Elbette Salah bu rakamı net olarak alacak. Stopaj ve gelir vergisini ekleyince Trabzonspor’un kasasından brüt yaklaşık 28 milyon euro çıkacak. Buna performans primleri, ürün satışlarından ayrılacak pay ve 1,4 milyon euroluk menajerlik ücreti dahil değil.
Markaların gözdesi
Yıllar içinde Mo Salah’ın saha dışındaki imajı da aynı şekilde büyüdü. Liverpool gibi küresel ölçekte belki 100 milyonlarca sempatizanı olan bir kulüpte oynamanın katkısıyla büyük markalar Salah’ın kapısını çalmaya başladı.
Yine Harvard Business School’daki çalışmadan öğrendiğimiz kadarıyla burada çok akıllı bir strateji yürüttü menajeri Ramy Abbas. 2015’te sadece iki reklam sözleşmesi olmasına karşın uzun vadeli düşünüp düşük ücretli teklifleri kabul etmedi. “Şimdi ise Mohamed’in reklam anlaşmaları 4 milyon ila 7 milyon euro bandında. Ve milyonlarca euro değerinde olsalar bile, gelen pek çok teklifi hâlâ reddediyoruz.”
