2 milyar dolardan 45 milyar dolara çıktı!

Seçim sonuçlarından merkez bankalarının faiz kararlarına, savaşların seyrinden spor karşılaşmalarına kadar birçok olay üzerine işlem yapılabilen tahmin piyasaları son dönemde hızla büyüyor. Ancak işlem hacmindeki rekor artış, içeriden bilgi kullanımı, manipülasyon iddiaları ve etik tartışmaları da gündeme taşıyor.

Söz konusu sistemde kullanıcılar bir olayın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine ilişkin "Evet" veya "Hayır" seçeneklerine işlem yapabiliyor. Örneğin, Fed'in faiz indirip indirmeyeceği, Hürmüz Boğazı'ndaki ticaretin ne zaman normale döneceği ya da ABD ile İran arasında nükleer anlaşma yapılıp yapılmayacağı gibi çok farklı konular işlem görebiliyor.

Sızdırılan bilgilerle milyonlarca dolarlık kazanç

Söz konusu piyasalarda düşük işlem hacmine sahip tahminler, birkaç büyük yatırımcı tarafından yönlendirilebiliyor. Olayın sonucunu önceden bilen görevliler, şirket çalışanları ve sporcuların işlem yapması ise "içsel bilgiye dayalı işlemler"e (insider trading) yol açabiliyor.

Bu tarz işlemlerin yapılabiliyor olması kullanıcılar için mağduriyetlere neden olabiliyor. Geçmişte bazı siyasi isimlerin kendi adaylıkları üzerine işlem yaptığı, ayrıca ABD'nin Venezuela ve İran'a yönelik askeri adımlarına ilişkin sızdırılan bilgiler sayesinde milyonlarca dolar kazanç elde edildiği yönündeki iddialar bu tartışmaları daha da büyüttü.

Bir başka olayda ise Beyaz Saray'da görev yapan bir çalışanın, Donald Trump'ın konuşma metinlerine ilişkin tahmin piyasalarında işlem açtığı iddiası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

İşlem hacminde "bahis" etkisi

ABD merkezli araştırma şirketi The Block'un verisine göre, bu alanda küresel boyutta en büyük hacme sahip şirketlerin (Kalshi, Polymarket ve Polymarket US) aylık hacmi Temmuz 2025'te 2 milyar dolar civarındaydı. Bu tutar, Mayıs 2026'da 25 milyar dolara çıktı. Geçen ay ise tutar 2026 FIFA Dünya Kupası organizasyonu tahminlerinin de etkisiyle 45 milyar dolara yaklaştı.

Bu veriler, son dönemde büyüyen piyasaya ilişkin ülkelerde "Tahmin piyasası mı?" yoksa "Yeni nesil kumar mı?" tartışmalarını alevlendirdi.

"Tahmin piyasaları manipülasyona açık"

Beykent Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mustafa Batuhan Tufaner, tahmin piyasalarının yeterli denetim olmadığı sürece manipülasyona açık olduğunu belirtiyor.

Türkiye, Fransa, İsviçre gibi ülkelerde bazı uygulamalara erişimin engellendiğini belirten Tufaner, "Erişim engelinin gerekçesi ise 'tahmin' kılıfı altında yasa dışı kumar ve bahis faaliyetlerinin yürütülmesi. Regülasyonların belli bir çerçeveye yerleştirilmemesi tahmin piyasalarının 'finansal türev' mi 'bahis' mi olduğu sorusunun yanıtını muğlak bırakıyor. Tahmin piyasaları manipülasyona kesinlikle açık durumda ve bu durum piyasalarda güven kaybına neden oluyor." dedi.

 Tufaner'e göre, düşük işlem hacmine sahip piyasalarda az sayıda büyük yatırımcı fiyatları kolayca etkileyebiliyor. Ayrıca kimlik doğrulaması yapılmadan hesap açılabilmesi ve kısa sürede yüksek tutarlı işlemler gerçekleştirilebilmesi, içeriden bilgi kullanımının tespitini zorlaştırıyor.

Etik tartışmalar büyüyor

Tufaner sadece finansal risklerin değil, etik sorunların da giderek büyüdüğünü ifade ediyor.

Savaşlar, doğal afetler veya insani krizler üzerine işlem yapılmasının, trajik olayları finansal kazanç aracına dönüştürdüğünü belirten Tufaner, bu durumun toplumsal duyarlılığı zedeleyebileceğini vurguluyor.

Uzmanlara göre tahmin piyasalarının sağlıklı şekilde çalışabilmesi için güçlü bir yasal düzenleme ve etkin denetim mekanizması da gerekiyor. Aksi halde hem manipülasyon hem de içeriden bilgi kullanımı kaynaklı mağduriyetlerin artabileceği uyarısı yapılıyor.