Asrın felaketi projenin yönünü değiştirdi: Mayın aramaktan vazgeçti, afetlerde can kurtarıyor

Sevilay ÇOBAN
sevilay.coban@dunya.com

Babaları Türk Silahlı Kuv­vetleri’nde görevli iki kardeşin ilk adımı attı­ğı girişim Ejder Drones, şim­di 15 kişinin kafa yorduğu dep­rem arama kurtarma teknolo­jisine dönüştü. Hikâyelerinin başlangıcı aslında babalarının özel kuvvetlerdeki askeri göre­vi sırasında ekip arkadaşlarını mayın ve patlayıcılar nedeniy­le kaybetmesine dayanıyor. İs­tanbul Teknik Üniversitesi Ya­pay Zekâ ve Veri Bölümü son sı­nıf öğrencisi olan Engin Eralp ve abisi Emre Eralp, Ejder Dro­nes’u 2020 yılında kurdu. Geliş­tirdikleri İHA teknolojinin ilk amacı toprak altında 35-75 cm derinlikteki patlayıcı ve mayın­ları tespit edip, üzerlerine ağır­lık bırakarak etkisiz hale getir­mekti. Ancak asrın felaketi ola­rak nitelendirilen 6 Şubat’ta yaşanan Kahramanmaraş mer­kezli depremler, projeye yeni bir yön vermelerine vesile oldu.

Depremde uygun rotaları tespit etti

Babalarının görevi nedeniy­le Hatay İskenderun’da yaşayan iki kardeş, 5 Şubat’ta geliştir­dikleri projeyi anlatmak üzere Ankara’da düzenlenen bir yarış­maya gitti. Yaşadıkları şehre dö­nüşlerinde ise depremle birlikte onlar da büyük bir yıkım yaşadı. Bir girişim hızlandırma prog­ramı öncesinde tanıştığımız Engin Eralp, röportaj sırasın­da projeden heyecanla bahse­derken, konu o güne geldiğinde odanın havası buz kesti. Eralp, anlatmaya başladığında boğa­zı düğüm düğüm, gözleri yaş­larla doldu. Eralp, “Proje yarış­masından döndüğümüz gece acı depremi yaşadık. Bizim kal­dığımız yer güvenliydi herhan­gi bir problem olmadı. Ama acı bir haber aldık. İskenderun’da bir ekip arkadaşımızı kaybettik. Bir ekip arkadaşımızın da an­nesi, babası ve kardeşi deprem­den sağ kurtulamadı. Bu felake­tin şokunu atmaya çalışırken, Ejder Drones ile arama kurtar­ma çalışmalarına destek olma­ya karar verdik. Henüz proto­tip aşamasındaydık ama sistem sayesinde yıkıntıların arasında yardım ulaştırmak için uygun rotaları, yolları belirlemeye başladık. Bu bilgileri de what­sapp gruplarından paylaştık. Bu sayede yardım gereken bölgele­re daha kısa sürede gidilmesini sağladık. Bir hastanede arama kurtarma çalışmasına katıldık. 2 kişinin yer tespitine destek olurken, yaklaşık 10 kediyi de kurtardık. Deprem sonrası İs­kenderun Limanı’nda çıkan ve vinç telleri nedeniyle yangın he­likopterlerinin müdahale ede­mediği yangında, İHA alçak ir­tifadan güvenli uçuş rotaları belirleyerek, 6 sorti helikopter müdahalesi ile yangının 8. gün­de söndürülmesine yardımcı ol­du” diye konuştu.

Eralp, görüntüleme teknolo­jisi hakkında şu bilgileri verdi: “Mevcut termal görüntüleme sistemimizin %35 başarı ora­nı vardı. Ancak 3 gün sonra ısı kaybı nedeniyle etkinliği aza­lıyordu. Kalbin göğüs kafesine yaptığı basıncı ölçebilen, %10- 15 başarı oranına sahip spektral kamera geliştirme çalışmaları­mız devam ediyor.” Girişimi ku­ruldukları günden bugüne ka­dar 50 bin euroyu aşan sponsor­luk ve hibe destekleri aldıklarını kaydeden Eralp, 2023 Tekno­fest’te Azerbaycan ile ortak bir projede ödül kazandıklarını söyledi. Eralp, prototip eksik­liklerini tamamladıktan sonra şirketleşmeyi hedeflediklerini ifade ederken, “Deprem bölge­sinde Avrupa Birliği’nden gelen yardım kuruluşlarıyla yapılan görüşmelerde, projenin tamam­lanması durumunda uluslara­rası alanda tanıtım ve iş birli­ği potansiyeli ortaya çıktı. Eğer projemizi bitirirsek uluslarara­sı alanda güzel bir atılım yapma­yı bekliyoruz” dedi.

Yüzde 82 yerli üretim

Deprem sonrasında İHA'nın toprak altında çalışma yeteneğini enkaz altında arama tarama için potansiyel barındırdığı düşünerek, canlı tespiti üzerine uyarlama çalışmalarına başladıklarını anlatan Eralp, Ejder Drones’un teknik özelliklerinden de bahsetti. Eralp, “Dronumuz %82 yerli üretim, 8 kanatlı, 16 pervaneli, uydu bağlantılı yani sinyal kesicilere karşı dirençli, 2,5 km irtifada uçabiliyor. 80 dakika uçuş süresine sahip ve 60 kg ağırlık taşıyabilen askeri standartlarda bir sistem” diye konuştu.

“Robot köpek üzerinde çalışıyoruz”

Dünyanın savaş gündemin olduğu şu günlerde insansız otonom bir ağ kurmayı hedeflediklerini belirten Eralp, “Biz sadece insansız hava aracı değil, insansız kar aracı, insansız robot köpekler üzerinde de çalışma yapmaya başladık. Çünkü afet kısımlarına girmek istiyorsak insan elini minimize etmemiz lazım. Afet durumlarında insan müdahalesini en aza indirecek otonom bir ağ kurma vizyonumuz bulunuyor”şeklinde konuştu.