Avrupa'da gaz fiyatları düştü ama tehlike geçmedi

Avrupa'nın referans doğal gaz piyasası olan Hollanda merkezli TTF'de ön ay kontratları, savaş öncesinde megavatsaat başına yaklaşık 40 euro seviyesinde işlem görürken, Hürmüz Boğazı'nda LNG sevkiyatlarının aksayabileceği endişesiyle 60 euronun üzerine çıkmıştı.

Son haftalarda ise ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların yeniden başlaması ve Katar'dan LNG sevkiyatlarının normale dönebileceği beklentisiyle piyasalardaki savaş primi önemli ölçüde geriledi. Bunun etkisiyle TTF fiyatları yeniden 55 euro seviyelerine indi.

Asıl risk depolarda

Buna karşın Energy Aspects'e göre piyasalar diplomatik gelişmeleri fazla iyimser fiyatlıyor. Şirkete göre doğal gaz piyasasının asıl belirleyicisi jeopolitik gelişmelerden çok Avrupa'nın kışa hangi seviyede gaz stokuyla gireceği olacak.

AB'nin doğal gaz depoları 23 Haziran itibarıyla yaklaşık 50 milyar metreküple kapasitesinin yüzde 46'sına ulaştı. Bu oran hem geçen yılın hem de son beş yıl ortalamasının belirgin şekilde altında bulunuyor.

Analize göre mevcut dolum hızının korunması halinde depoların ekim sonunda en fazla yüzde 75-78 seviyesine ulaşması bekleniyor. Uzmanlar bunun sert geçebilecek bir kış için yeterli güvenlik marjı oluşturmadığını belirtiyor.

Almanya öne çıkıyor

Energy Aspects, özellikle Almanya'nın Avrupa'nın en kırılgan ülkeleri arasında yer aldığına dikkat çekiyor. Depolardaki gaz miktarının kapasitenin yüzde 50'nin altına düşmesi halinde teknik nedenlerle gaz çekiş hızının yavaşlayabileceği, bunun da Almanya başta olmak üzere Kuzeybatı Avrupa'daki enerji piyasalarını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Ayrıca Katar'dan LNG sevkiyatlarının da beklenenden daha yavaş normale dönebileceği öngörülüyor. Mayın temizleme çalışmaları, sigorta süreçleri ve gemi işletmecilerinin güvenlik kaygıları nedeniyle Katar gazının Avrupa'ya düzenli akışının en erken yılın son çeyreğinde başlaması bekleniyor. İlk sevkiyatların ise öncelikle Körfez ülkeleri ve Asya pazarına yönelmesi öngörülüyor.

Bu durumun Avrupa'nın yaz aylarında Atlantik havzasından LNG tedarikine bağımlılığını sürdürmesi ve Asya ile LNG rekabetinin devam etmesi anlamına geldiği belirtiliyor.

Kalıcı normalleşme için erken

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), orta ve uzun vadede Çin'de yenilenebilir enerji yatırımlarının artması ve LNG talebindeki büyümenin yavaşlamasının küresel piyasadaki baskıyı hafifletebileceğini değerlendiriyor.

Buna rağmen uzmanlar, Avrupa'nın kışa hangi stok seviyesiyle gireceği, Katar LNG ihracatının ne zaman tamamen normale döneceği ve Avrupa-Asya arasındaki LNG rekabetinin nasıl şekilleneceği netleşmeden doğal gaz fiyatlarında kalıcı bir düşüş beklemek için henüz erken olduğu görüşünde.