Batman'da 31 taşınmaz için acele kamulaştırma kararı: 5 bölgeyi kapsıyor

Batman'da şehir içi dere hatlarının düzenlenmesini amaçlayan altyapı projesi kapsamında yeni bir kamulaştırma kararı alındı. İluh Deresi By-Pass Hattı ile Çay Deresi Deplase Hattı Projesi'nin gerçekleştirilmesi için Batman merkezdeki bazı özel mülkiyetli taşınmazların acele kamulaştırılması kararlaştırıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyan 11921 sayılı karar, 24 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

23 Ekim'de alınan karar, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27'nci maddesine dayanıyor. Kamulaştırma işlemleri Batman Belediye Başkanlığı tarafından yürütülecek. Kararın ekindeki listede, hangi taşınmazların işlem kapsamında bulunduğu ve her birinden ne kadar alanın kamulaştırılacağı ayrı ayrı gösteriliyor.

Beş bölgede 31 taşınmazı ilgilendiriyor

Cumhurbaşkanı kararının ekindeki listeye göre kamulaştırma süreci Batman merkezde Kohikan, İrmi, Seyitler, Ciğerlo ve Tilmis bölgelerini kapsıyor. Toplam 31 taşınmaz kaydına ilişkin kamulaştırma bilgileri yayımlandı. Bu taşınmazların tamamının mülkiyetinin devredilmesi değil, listede belirtilen alanların proje için kamulaştırılması öngörülüyor.

Listede Kohikan'da 7, İrmi'de 7 ve Seyitler'de 12 taşınmaz kaydı yer alıyor. Ciğerlo'da 1, Tilmis'te ise 4 taşınmazın belirli bölümleri kamulaştırma kapsamına giriyor. Böylece projenin geçtiği beş farklı bölgede mülkiyet işlemlerinin yürütülmesi için hukuki dayanak oluşturulmuş oldu.

Kamulaştırma yapılacak alanların büyüklükleri taşınmazdan taşınmaza değişiyor. Bazı parsellerin yalnızca sınırlı bölümleri kapsamdayken daha geniş alanların kamulaştırılması öngörülen taşınmazlar da bulunuyor. Bu nedenle yalnızca mahalle veya köy adından hareketle bir mülkün tamamının kamulaştırılacağı sonucuna varılamıyor.

Kararın ekinde her taşınmaza ait ada ve parsel bilgilerinin bulunması, taşınmaz sahipleri açısından önem taşıyor. İlgili bölgelerde mülkü bulunan kişilerin kendi kayıtlarını bu listeyle karşılaştırması gerekiyor. Aynı bölgede bulunan ancak ekli listede yer almayan taşınmazlar, yalnızca konumları nedeniyle bu kararın kapsamına girmiş sayılmıyor.

İluh Deresi ve Çay Deresi hatları için yeni aşama

Kamulaştırmanın gerekçesi, Batman İli Şehir İçi Dereleri Planlama ve Proje Yapım İşi kapsamında yürütülen iki ayrı hat çalışması. İluh Deresi By-Pass Hattı ile Çay Deresi Deplase Hattı projelerinde belirlenen güzergâhların hayata geçirilebilmesi için özel mülkiyetli bazı alanların kullanılması gerekiyor. Acele kamulaştırma kararı, bu alanların edinilmesine yönelik işlemlerin hızlandırılmasını amaçlıyor.

By-pass hattı, su akışının belirli bir bölümde alternatif güzergâha yönlendirilmesini sağlayan altyapı düzenlemesini ifade ediyor. Deplase hattı ise mevcut bir hattın konumunun değiştirilmesini kapsıyor. Ancak yeni Cumhurbaşkanı Kararı'nda her iki hattın toplam uzunluğu, teknik kapasitesi veya hangi tarihte tamamlanacağına ilişkin ayrıntılı bir inşaat programı açıklanmadı.

İluh Deresi ve Çay Deresi projesi için daha önce de kamulaştırma kararı alınmıştı. Eylül ayında yayımlanan 11803 sayılı karar, Batman merkezde Tilmis bölgesindeki bazı taşınmazların aynı proje amacıyla Batman İl Özel İdaresi tarafından acele kamulaştırılmasına yönelikti. Bugünkü 11921 sayılı karar ise beş bölgeye yayılan yeni taşınmaz listesini kapsıyor ve uygulama yetkisini Batman Belediyesine veriyor.

Dolayısıyla 24 Ekim'de yayımlanan düzenleme, projenin ilk kez duyurulduğu anlamına gelmiyor. Yeni gelişme, mevcut altyapı çalışmaları için kamulaştırma kapsamına alınan taşınmazların ve işlemleri yürütecek idarenin belirlenmesi. Önceki karar ile yeni karardaki taşınmazların farklı listeler üzerinden değerlendirilmesi gerekiyor.

Acele kamulaştırma mülk sahipleri için ne anlama geliyor?

Acele kamulaştırma, kamu yararı gerektiren belirli durumlarda taşınmazın kullanımına ilişkin işlemlerin olağan kamulaştırma sürecinden daha hızlı yürütülmesine olanak sağlayan özel bir yöntem. Kamulaştırma Kanunu'nun 27'nci maddesi uyarınca gerekli bedel tespiti ve diğer hukuki işlemler yürütülerek taşınmazın kamu projesinde kullanılması için süreç işletilebiliyor.

Ancak kararın yayımlanması, listedeki bütün taşınmazların aynı gün boşaltılması veya yapıların derhal yıkılması anlamına gelmiyor. Taşınmazların niteliği, kamulaştırılacak kısımları, bedel tespiti ve uygulamaya ilişkin işlemler ayrıca yürütülecek. Kararda mülk sahiplerine yapılacak toplam ödeme tutarı veya taşınmaz başına belirlenmiş bedeller de açıklanmadı.

Acele kamulaştırma yönteminin kullanılması, mülkiyet sahiplerinin bedel tespitine ve ilgili işlemlere karşı kanuni başvuru yollarının bulunmadığı anlamına gelmiyor. Bununla birlikte izlenecek hukuki yol, işlemin aşamasına ve kişiye yapılan bildirimlere göre değişebiliyor. Bu nedenle kapsamda taşınmazı bulunan kişilerin, ilgili karar ve sonraki resmî bildirimleri esas alması önem taşıyor.

Batman Belediyesi tarafından yürütülecek işlemlerde güzergâhın kesin uygulama sınırları ve taşınmazların hangi bölümlerinin kullanılacağı belirleyici olacak. Kararın ekinde kamulaştırılacak alanların ayrı ayrı gösterilmesi, özellikle bir parselin tamamı yerine yalnızca belirli bir kısmının projeye dahil edildiği durumlarda önem kazanıyor.

Yeni düzenlemenin ardından proje kapsamındaki kamulaştırma işlemlerinin ilerlemesi bekleniyor. Ancak Resmî Gazete'de yayımlanan kararda ihale başlangıcı, inşaat takvimi veya çalışmaların tamamlanacağı tarih belirtilmedi. Bu nedenle kamulaştırma kararını, dere hattı inşaatının hemen başlayacağı ya da belirli bir tarihte tamamlanacağı şeklinde yorumlamak doğru değil.

Batman'da İluh Deresi ve Çay Deresi için alınan karar, şehir içi altyapı projesinin mülkiyet işlemlerinde yeni bir aşamaya geçildiğini gösteriyor. Bundan sonraki süreçte kamulaştırma bedellerinin belirlenmesi, taşınmaz sahiplerine yapılacak bildirimler ve uygulama güzergâhına ilişkin işlemler öne çıkacak. Projenin fiili yapım takvimi ise ayrıca açıklanacak kararlarla netleşecek.