Deniz ablukasının İran'a maliyeti: 4,8 milyar dolar

Orta Doğu’daki gerilim küresel enerji piyasalarını sarsmaya devam ederken, ABD’nin İran’a karşı başlattığı deniz ablukasının mali boyutu da netleşmeye başladı. The Hill gazetesine konuşan Pentagon yetkilileri, ablukanın özellikle petrol gelirleri üzerinde ağır baskı yarattığını belirtti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran limanlarına yönelik abluka nedeniyle şimdiye kadar 42 geminin rotasını değiştirmek zorunda kaldığını açıkladı.

Yetkililer, İran limanlarına giriş veya çıkış yapmayı planlayan birçok ticari geminin güvenlik riski ve yaptırım baskısı nedeniyle geri çekildiğini ifade etti.

Petrol gelirlerinde büyük kayıp

Pentagon kaynaklarına göre ablukanın İran’a en büyük etkisi enerji ihracatı tarafında hissediliyor. Özellikle petrol sevkiyatındaki aksama nedeniyle Tahran yönetiminin milyarlarca dolarlık gelir kaybı yaşadığı değerlendiriliyor.

ABD’li yetkililer, mevcut tabloya göre ekonomik zararın yaklaşık 4,8 milyar dolar seviyesine ulaştığını öne sürüyor.

Hürmüz Boğazı krizin merkezinde

Krizin temelinde ise Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim bulunuyor. İran Devrim Muhafızları Ordusu, şubat ayındaki ABD-İsrail saldırılarının ardından boğazın geçişlere kapatıldığını duyurmuştu.

Bu açıklama küresel enerji piyasalarında büyük endişe yaratmış, petrol fiyatlarında sert hareketlere neden olmuştu.

ABD’den sert karşılık geldi

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile Pakistan’da yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Hürmüz Boğazı çevresinde abluka sürecinin başlatılacağını açıklamıştı.

Trump yönetiminin açıklamasından kısa süre sonra CENTCOM, İran limanlarına yönelik kapsamlı deniz ablukasını devreye aldı.

Küresel enerji piyasaları baskı altında

Uzmanlara göre İran’a yönelik abluka yalnızca bölgesel değil küresel ekonomik etkiler de yaratıyor. Özellikle petrol arzına ilişkin endişeler enerji fiyatlarında sert dalgalanmaları beraberinde getiriyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

Petrol fiyatları yeniden yükseldi

Gerilimin artmasıyla birlikte uluslararası petrol fiyatlarında yukarı yönlü hareket hız kazandı. Analistler, enerji arzındaki risklerin sürmesi halinde petrol fiyatlarının daha da yükselebileceği uyarısında bulunuyor.

Bazı yatırım bankaları, savaşın büyümesi durumunda petrolün varil fiyatının 200 dolara yaklaşabileceğini değerlendiriyor.

Küresel ekonomi için yeni risk

Ekonomistler, Orta Doğu’daki gerilimin yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel enflasyon ve büyüme beklentilerini de tehdit ettiğini belirtiyor.

Özellikle petrol fiyatlarındaki yükselişin ulaşım, üretim ve lojistik maliyetlerini artırarak dünya ekonomisi üzerinde yeni baskılar oluşturabileceği ifade ediliyor.