Elektrik ticaretinde teminatı eksik olana dört piyasa kapalı
Elektrik ticaretinde teminatını tamamlamayan şirketlere dört piyasada işlem kısıtlaması getirildi. EPDK'nın bugün yürürlüğe giren kararı, ikili anlaşmaları ve vadeli elektrik piyasasını da kapsıyor. Vadesi geçmiş borçlar için de yeni hüküm var.
Elektrik piyasasında borcunu ödemeyen veya gerekli teminatı sağlamayan şirketlerin ticari faaliyetlerine yönelik kısıtlamalar genişletildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), teminat yükümlülüğünü yerine getirmeyen piyasa katılımcılarının yalnızca günlük elektrik alım satım işlemlerini değil, vadeli işlemlerini ve ikili anlaşmalar kapsamındaki faaliyetlerini de durduracak yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
21 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle elektrik ticaretinde dört ayrı faaliyet alanı aynı kısıtlama kapsamına alındı. Düzenleme, elektrik piyasasında mali yükümlülüklerini yerine getiren şirketleri korumayı ve ödenmeyen borçların diğer piyasa katılımcıları üzerinde oluşturabileceği riski azaltmayı amaçlıyor.
Teminatını tamamlamayana dört piyasada engel
Yeni düzenlemeye göre, kendisine teminat tamamlama çağrısı yapılan bir piyasa katılımcısının yeterli teminatı sunmaması halinde ticari faaliyetleri sınırlandırılacak. Aynı kısıtlama, vadesinde ödemesini yapmadığı için temerrüde düşen ve borcunu kapatmadan yalnızca teminatını tamamlayan şirketler için de uygulanacak.
Bu şirketler ikili anlaşmalar, vadeli elektrik piyasası, gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası kapsamında faaliyetlerine devam edemeyecek. Böylece teminat yükümlülüğünün yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak işlem kısıtlaması, elektrik ticaretinin daha geniş bir bölümünü kapsayacak.
Daha önce ilgili hükümde gün öncesi ve gün içi piyasaları yer alıyordu. Yeni düzenlemeyle ikili anlaşmalar ve vadeli elektrik piyasası da açıkça kısıtlama kapsamına dahil edildi. Değişiklik, özellikle farklı vadelerde elektrik alım satımı yapan şirketlerin finansal yükümlülüklerini yönetmesini daha önemli hale getiriyor.
Vadeli işlemler ve anlaşmalar da kapsamda
Elektrik piyasasında gün öncesi işlemleri, ertesi gün teslim edilecek elektriğin alım satımının yapılmasını sağlıyor. Gün içi piyasası ise şirketlere teslimat saatine daha yakın bir zamanda alım satım yaparak üretim ve tüketim planlarını dengeleme imkânı veriyor.
Vadeli elektrik piyasasında şirketler, gelecekteki dönemlere ilişkin elektrik fiyatlarını ve alım satım yükümlülüklerini yönetebiliyor. İkili anlaşmalar ise tarafların kendi aralarında belirledikleri ticari koşullarla elektrik alıp satmasına dayanıyor. Yeni düzenleme, teminat yükümlülüğünü yerine getirmeyen katılımcıların bu faaliyet alanlarında da işlem yapmasının önüne geçiyor.
Bu değişiklik, şirketlerin yalnızca kısa vadeli elektrik ihtiyacını değil, ileri tarihli ticari pozisyonlarını da etkileyebilecek nitelikte. Bununla birlikte yönetmelik, mevcut anlaşmaların kendiliğinden iptal edildiğine veya bütün elektrik tedarikinin otomatik olarak durdurulacağına ilişkin genel bir hüküm getirmiyor.
Vadesi geçmiş fatura borçlarına yeni hüküm
EPDK'nın aynı gün yayımlanan bir başka kararıyla elektrik piyasasındaki teminat uygulamasının kapsamı da değiştirildi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 15 Ekim 2026 tarihli ve 14954 sayılı kararıyla Teminat Usul ve Esasları'na yeni bir hüküm eklendi.
Buna göre, son ödeme tarihi geçmiş fatura dönemlerinden kaynaklanan ödenmemiş alacak tutarlarına ilişkin borçların oluşması da teminat uygulamasında dikkate alınacak. Böylece şirketlerin geçmiş dönemlerden kalan ödeme yükümlülükleri, piyasadaki finansal risklerin değerlendirilmesinde daha açık biçimde yer bulacak.
Teminat sistemi, elektrik ticaretinde bir şirketin ödeme yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda diğer katılımcıların alacaklarını güvence altına almak amacıyla uygulanıyor. Yeni karar, vadesi geçmiş borçların bu mekanizma içindeki önemini artırırken şirketlerin nakit akışı ve teminat yönetimini daha yakından takip etmesini gerektirecek.
Elektrik faturalarına yeni zam anlamına gelmiyor
Yeni düzenleme, konutlarda kullanılan elektriğin birim fiyatını veya hane halkının fatura ödeme koşullarını değiştirmiyor. Teminat ve işlem kısıtlamalarına ilişkin hükümler, elektrik piyasasında ticari faaliyet yürüten katılımcıları ilgilendiriyor.
Bununla birlikte teminat gereksinimlerinin artması veya ticari faaliyetlerin kısıtlanması, ilgili şirketlerin nakit yönetimi ve finansman ihtiyaçlarını etkileyebilir. Bu sonuçların elektrik fiyatlarına nasıl yansıyacağı ise piyasa koşullarına bağlı olacak. Yönetmelik, tüketicilere doğrudan yeni bir bedel veya otomatik tarife artışı getirmiyor.
Yeni kurallar bugün yürürlüğe girdi
Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik, 21 Ekim 2026 tarihli ve 33407 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi. Teminat Usul ve Esasları'na ilişkin değişiklik de aynı gün resmiyet kazandı.
Bundan sonraki süreçte elektrik ticareti yapan şirketlerin hem mevcut hem de vadesi geçmiş ödeme yükümlülüklerini dikkate alarak teminatlarını yönetmesi önem taşıyacak. Özellikle vadeli işlemleri ve ikili anlaşmaları bulunan katılımcılar açısından teminat eksikliğinin sonuçları, günlük elektrik ticaretinin ötesine taşınmış oldu.
