Yapay zekâ yatırımı 2 trilyon dolara koşuyor: IMF borç zinciri için uyardı

Yapay zekâ yarışında yatırım büyüklüğü yeni bir eşiğe yaklaşırken finansman tarafındaki riskler Uluslararası Para Fonu’nun gündemine girdi. IMF, küresel özel sektör yapay zekâ yatırımlarının 2026’da 2 trilyon doları aşabileceğine işaret ederken, yatırımların giderek daha fazla borçla finanse edilmesinin teknoloji sektöründeki riskleri büyütebileceği uyarısında bulundu.

Yapay zekâ yatırımı 2 trilyon doları aşabilir

IMF’nin 2026 Yıllık Raporu’nda yer alan yapay zekâ değerlendirmesine göre, dış tahminler küresel özel sektörün yapay zekâ bağlantılı yatırımlarının bu yıl 2 trilyon doların üzerine çıkabileceğine işaret ediyor.

Bu büyüklük, yapay zekâyı son yıllarda dünya ekonomisindeki en hızlı büyüyen yatırım alanlarından biri haline getiriyor.

IMF, yapay zekâ yatırımlarının ABD ekonomisine şimdiden ölçülebilir katkı sağladığını belirtiyor. Rapora göre teknoloji yatırımları 2025 yılında ABD’nin ekonomik büyümesine yaklaşık 0,5 puan katkıda bulundu.

Veri merkezleri, yüksek performanslı işlemciler, enerji altyapısı ve bulut bilişim yatırımları bu sermaye harcamalarının en büyük bölümünü oluşturuyor.

Yapay zekâ yatırımlarının önümüzdeki yıllarda verimlilik artışı yaratması halinde ekonomik büyüme üzerinde daha kalıcı bir etki oluşabileceği değerlendiriliyor.

Ancak IMF, yatırımların büyüklüğü kadar bunların nasıl finanse edildiğine de dikkat çekiyor.

Borç büyüdükçe risk teknoloji şirketlerinin dışına taşıyor

IMF’ye göre yapay zekâ yatırımları giderek daha fazla borç finansmanına dayanıyor.

Özellikle veri merkezi işleten şirketler, büyük teknoloji grupları ve çip üreticilerinin birbirleriyle kurduğu yatırım, kredi ve satın alma ilişkileri finansman yapısını daha karmaşık hale getiriyor.

Fon, aynı şirketlerin bazı durumlarda birbirlerinin müşterisi, yatırımcısı ve finansörü haline geldiğini belirtiyor.

Bu yapı, sektördeki bir şirketin yaşayacağı finansman sorununun diğer şirketlere de taşınabilmesi riskini artırıyor.

IMF’nin daha önce yayımladığı küresel finansal istikrar değerlendirmesinde büyük teknoloji şirketlerinin 2029’a kadar yaklaşık 3,4 trilyon dolarlık yapay zekâ bağlantılı sermaye harcaması yapabileceği tahmin edilmişti.

Aynı analizde büyük teknoloji şirketlerinin Ocak 2025’ten bu yana tahvil piyasasından 100 milyar doların üzerinde finansman sağladığına dikkat çekilmişti.

Yüksek yatırım ihtiyacının şirketlerin mevcut nakit akışını aşması halinde tahvil, özel kredi, kaldıraçlı kredi ve şirketler arası finansman kanallarının daha fazla kullanılabileceği değerlendiriliyor.

Böylece yapay zekâ yatırımlarındaki risk yalnız teknoloji şirketlerinin bilançolarında değil, bankalar, özel kredi fonları, sigorta şirketleri ve tahvil yatırımcıları üzerinden daha geniş finans sistemine yayılabilir.

IMF sert değerleme düzeltmesine karşı uyardı

IMF’nin dikkat çektiği temel risklerden biri de büyük yatırımların beklenen ekonomik getiriyi sağlayamaması.

Fon, yapay zekâ için yapılan pahalı yatırımların beklenen verimlilik ve gelir artışını yaratmaması halinde teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemelerinde sert bir düzeltme görülebileceğini belirtiyor.

Böyle bir senaryoda hisse fiyatlarının düşmesi yalnız yatırımcı kayıplarıyla sınırlı kalmayabilir.

IMF, sonuçların servet kaybı, yatırımların azalması ve işten çıkarmalara kadar uzanabileceği uyarısında bulunuyor.

Fonun nisan ayında yayımladığı çalışmada de yapay zekâ beklentilerinin bozulduğu ve ABD hisse senetlerinin yüzde 20 düştüğü bir senaryo incelenmişti.

Bu ölçekte bir piyasa düzeltmesinin küresel finansman koşullarını sıkılaştırarak ülkelerin borç risklerini de artırabileceği değerlendirilmişti.

Buna karşı IMF, yapay zekânın ekonomik etkisini yalnız risk üzerinden değerlendirmiyor.

Teknolojinin verimliliği artırması, şirketlerin maliyetlerini düşürmesi ve yeni ekonomik faaliyet alanları yaratması halinde dünya ekonomisinin potansiyel büyümesini yukarı çekebileceği belirtiliyor.

Bu nedenle önümüzdeki dönemin temel sorusu artık yalnızca yapay zekâya ne kadar yatırım yapılacağı değil, 2 trilyon doları aşabilecek yatırım dalgasının ne kadar gelir ve verimlilik yaratacağı ve bu yatırımların hangi borç yapısıyla finanse edileceği olacak.