Yarım milyon kişi iş gücü dışına çıktı

Hanehalkı İşgücü Araş­tırması sonuçlarına göre, mevsim etkisin­den arındırılmış temel işgü­cü göstergeleriyle 2026 yılının Ocak-Mart döneminde 15 ve da­ha yukarı yaştaki nüfus 155 bin kişi artarak 66 milyon 740 bine yükseldi. Buna karşın iş gücü 353 bin kişi azalarak 35 milyon 116 bine düştü. Söz konusu üç aylık dönemde nüfus artmasına karşın iş gücünün azalması va­tandaşların iş gücü dışına çık­malarından kaynaklandı. TÜİK verilerine göre, söz konusu dö­nemde iş gücüne dahil olma­yan nüfus 507 bin kişi arttı ve 31 milyon 624 bin oldu. İstihdam 301 bin kişi azalarak 32 milyon 221 bin kişiye düşerken, işsiz sayısı da 52 milyon azalarak 2 milyon 894 bin oldu. Bir önceki dönem yüzde 53,3 olan iş gücü­ne katılma oranı bu dönem yüz­de 52,6’da kaldı. Yani nüfusun yaklaşık yarısı çalışma çağında olmasına karşın iş gücüne da­hil olmadı. İşsizlik oranı ise yüz­de 8,3’ten yüzde 8,2’ye indi. 15- 24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı bir önceki çeyreğe göre değişim gösterme­yerek yüzde 15,2’de kaldı.

Gerçek işsiz sayısı 8,3 milyonu aştı

İşgücüne dahil olmayan nü­fusun ilk üç aylık dönemde ya­rım milyondan fazla artması atıl işgücü oranının yükselme­sine neden oldu. Buna bir ön­ceki dönemde yüzde 29,8 ve ge­çen senenin aynı döneminde yüzde 28 olan atıl iş gücü oranı bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 30,4’e yükseldi. İş gücüne dahil olma­yan nüfusun seyrine baktığı­mızda arındırılmamış veriler­le geçen yılın aynı dönemine kıyasla 1 milyon 20 bin kişilik artış söz konusu. Son beş yıl iti­barıyla genelde 30-31 milyon­da seyreden iş gücüne dahil ol­mayan nüfustaki kişi sayısı bu yıl ilk kez 32 milyonu aştı. Söz konusu 32 milyonun kırılımı­na baktığımızda;

* 2 milyon 949 bin kişi iş bulma ümidi olmadığı için

* 2 milyon 466 bin kişi iş ba­şı yapabilecek olup iş arama­dığı içinz

* 66 bin kişi iş arayıp işbaşı yapamayacak ol­duğu için

* 5 milyon 851 bin kişi ev işle­riyle meşgul olduğu için

* 4 milyon 138 bin kişi eğitim-öğ­retimde ol­duğu için

* 3 mil­yon 927 bin kişi emekli olduğu için

* 7 milyon 861 bin kişi çalı­şamaz halde olduğu için

* 4 milyon 945 bin kişi de di­ğer nedenlerden olayı iş gücü­ne dahil olmadı.

Buna göre yaklaşık 2,9 mil­yon resmi işsiz sayısına 2,9 milyonu aşan ümidi kırık işsiz­ler ve yine iş başı yapabileceği halde iş aramayan ama eli ek­mek tutabilen yaklaşık 2,5 mil­yon kişiyi dahil ettiğimizde 8 milyon 309 bin kişilik bir sayı karşımıza çıkıyor.

Haftalık çalışma saati de azaldı

Çalışanların durumuna baktığımızda 32,2 milyon kişilik mevsim etkisinden arındırılmış istihdamın; 19 milyon 95 bini hizmetlerde, 6 milyon 511 bini sanayide, 4 milyon 453 bini tarımda ve 2 milyon 161 bini de inşaat sektörlerinde yer aldı. 2026 yılının ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre istihdam tarım sektöründe 44 bin kişi, sanayi sektöründe 20 bin kişi, inşaat sektöründe 48 bin kişi, hizmet sektöründe 189 bin kişi azaldı. İstihdam edilenlerin yüzde 13,8'i tarım, yüzde 20,2'si sanayi, yüzde 6,7'si inşaat, yüzde 59,3'ü ise hizmet sektöründe yer aldı. Bununla birlikte istihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi 2026 yılı I. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 0,3 saat azalarak 42,2 saate geriledi.