Jeopolitik risk BIST’te satışları hızlandırdı

Orta Doğu’daki savaştan etkilenen piyasalarda, Borsa İstanbul endeksi de olumsuz etkilendi. Borsa İs­tanbul’da BIST 100 endeksi, ge­çen haftayı yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan tamamladı. Endeks, hafta içinde en dü­şük 12.746,23 puanı, en yüksek 13.456,56 puanı gördü. Dün hafta başına 12 bin 602 puandan baş­layan endeks ilk iş gününde düş­tü. Gün içinde 12 bin 433 puan­ları gören endeks yüzde 2’ye ya­kın kayıp yaşadı. Toplam işlem hacminin 77,9 milyar lira olduğu endekste, bankacılık yüzde 4,04 holding ise yüzde 2,53 değer kay­betti. Sektör endekslerinde en çok yükselen yüzde 2,6 ile finan­sal kiralama faktoring, en fazla düşen ise bankacılık oldu.

İlk yarı satıcılı kapandı

Küresel piyasalar, petrol fi­yatlarındaki sert yükselişlerin ekonomilerde yavaşlamaya yol açabileceği ve enflasyonist bas­kıları artırabileceğine yönelik endişelerle negatif bir seyir izler­ken, BIST 100 endeksi de küre­sel piyasalara paralel olarak gü­nün ilk yarısını satıcılı bir seyir­le tamamladı. Analistler, günün geri kalanında Orta Doğu’da de­vam eden gelişmelere ilişkin ha­ber akışının takip edileceğini be­lirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.300 pu­anın destek, 12.700 ve 12.800 pu­anın ise direnç konumunda oldu­ğunu ifade etti.

Savaştan önce 14 bin 500 puanın üzerindeydi

Borsa İstanbul’daki satış bas­kısı özellikle çatışmanın sıcak savaşa dönüşmesiyle hızlandı. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarından önce 13 bin 900 puan seviyesinde olan endeks ar­dından yüzde 5’in üzerinde dü­şüşle yaklaşık 12 bin 987 puana kadar gerilemişti. Hatta savaştan önce 14 bin 500 puan seviyeleri de görülmüştü. Hafta içinde sa­tışların sürmesiyle endeks bir­kaç gün içinde 12 bin 900 – 12 bin 700 bandına kadar gerilerken, bazı günlerde günlük kayıp yüzde 3’ü geçti. En çok kayıp ise bu sü­reçte bankacılık endekslerinde oldu. Savaşın finansal piyasalara en hızlı yansıyan etkisi enerji fi­yatlarında görüldü. Küresel pet­rol fiyatları Orta Doğu’daki geri­lim nedeniyle 100 doların üzeri­ne çıkarken bazı işlemlerde 120 dolara yaklaştı. Petroldeki artış enflasyon beklentilerini yüksel­tince, faiz indirimi ihtimallerin­de de zayıflık başladı.

Piyasalarda baskı sürüyor, savaş sonrası kayıp yüzde 10

Orta Doğu’daki savaşın uza­ma ihtimaliyle birlikte, özellikle Türkiye gibi bölgeye yakın piya­salarda risk algısı artıyor. Artan petrol ve enerji maliyetleriyle birlikte, cari denge ve enflasyon beklentileri de olumsuz etkileni­yor. Riskten kaçışla birlikte ya­bancı yatırımcının da sermaye çıkışı hızlanırken, olası bir savaş çanı bir endeksin gerilemesine neden oluyor. Bu nedenle endeks 27 Şubat’tan bu yana yüzde 10 yakın değer kaybetmiş durumda. Buna karşılık savaşın şiddetinin azalması veya enerji fiyatlarında geri çekilme yaşanması halinde Borsa İstanbul’da tepki alımları görülebileceği ifade ediliyor.

Jeopolitik gelişmeler belirleyici olacak

Uzmanlar, Borsa İstanbul’da­ki yönün büyük ölçüde Orta Do­ğu’daki gelişmelere bağlı olduğu­nu vurguladı. Çatışmanın uzama­sı durumunda petrol fiyatlarının daha da yükselmesi ve bunun kü­resel büyüme üzerinde baskı ya­ratması ihtimali, yatırımcıların riskli varlıklardan uzak durma­sına neden oluyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde jeopolitik gelişmeler, petrol fiyatları ve kü­resel merkez bankalarının politi­kaları belirleyici olacak.

Reel getiride borsa öne çıktı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), şubat ayına ilişkin “finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarına göre, şubatta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 7,61, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 7,06 oranlarıyla BIST 100 endeksinde görüldü. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından külçe altın yüzde 5,57, mevduat faizi (brüt) yüzde 0,49 yatırımcısına reel getiri sağlarken, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 0,35, avro yüzde 0,54 ve dolar yüzde 1,3 yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise külçe altın yüzde 5,03 yatırımcısına reel getiri sağlarken, mevduat faizi (brüt) yüzde 0,03, DİBS yüzde 0,86, avro yüzde 1,05 ve dolar yüzde 1,81 kayba yol açtı. BIST 100 endeksi, üç aylık değerlendirmede Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde yüzde 21,15, TÜFE ile indirgendiğinde yüzde 17,85 oranlarında yatırımcısına en yüksek reel getiri sağlayan yatırım aracı oldu.

Açığa satış işlemleri yasaklandı

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına ve kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 13 Mart seans sonuna kadar devam edilmesini kararlaştırdı. SPK, konuya ilişkin duyuru yayımladı. Buna göre, Kurul, Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına, kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına ilişkin tedbir ve uygulamalara 13 Mart seans sonuna kadar devam edilmesine karar verdi.