7 °C

"Türkiye'nin döviz rezervleri çok fazla tampon sağlamıyor"

Reuters, rekor kıran döviz kurları sonrası dikkatlerin çevrildiği Merkez Bankası rezervleri ile ilgili analiz yaptı.

Türkiye'nin döviz rezervleri çok fazla tampon sağlamıyor

Merkez Bankası’nın net altın ve döviz rezervi 30.6 milyar dolar düzeyinde. Toplam 30.6 milyar doların 9.6 milyar doları altın rezervi... Sonuç olarak Merkez'in net döviz rezervi olarak 21 milyar dolar seviyesinde.

Reuters'ın üç farklı metoda dayandırdığı analiz haberine göre,  Türkiye'nin döviz rezervleri çok fazla koruma sağlayabilecek düzeyde değil. İşte üç farklı açıdan ele alınan değerlendirme:

1 - Kısa vadeli bakış

Bir ülkenin döviz rezervlerinin yeterliliğini ölçmek için kullanılan en yaygın yöntemlerden biri, rezervleri kısa vadeli borç ödemeleri ile karşılaştırmak. Bu ölçütten bakıldığında Türkiye'nin yüksek tutarlı döviz borçlanması ön plana çıkıyor.

Yüzde 100, genellikle asgari seviye olarak kabul ediliyor. Bu oran, 2018'e yaklaşık yüzde 90'da başladıktan sonra yıl ortalarında yüzde 74'ün biraz altına düştü.

Bu seviye en basit ifadeyle, borçlanma piyasalarına erişim olmadan ya da ekstra rezerv oluşturmadan, Türkiye'nin teorik olarak temerrüde düşebileceğine işaret ediyor. Türkiye'nin yılda ortalama 200 milyar dolar civarında borcu yeniden finanse etmesi gerekiyor.

2 - Rezerv Yeterliliği Ölçümü (RAM)

Uluslararası Para Fonu (IMF) ülke ekonomilerini tekrar düzlüğe çıkarma konusundaki bilgi birikimi nedeniyle kur krizlerinde uzman olarak görülüyor. IMF bir ülkenin şoklar karşısında kullanabileceği kaynakların hepsini hesaplamaya çalışan Rezerv Yeterliliği Ölçümü (RAM) olarak adlandırdığı daha kapsamlı bir gösterge geliştirdi.

IMF geleneksel döviz ve altın rezervlerine ek olarak merkez bankası swap mekanizmalarını, ulusal varlık fonu ile IMF ve diğer koruyucu kurumlardan erişebildiği finansmanı da RAM hesaplamalarına dahil ediyor.

IMF'nin genel ölçütlerine göre bir ülkenin RAM oranının yüzde 100 ile 150 arasında olması gerekiyor. RAM oranı 2013'ten beri her yıl azalan Türkiye şu anda yüzde 75'in altına düşmüş durumda.

3 - Rezervler ithalatı 5 ay karşılıyor

Diğer bir ölçüt ise ülkenin rezervlerinin ithalat maliyetlerini ne süreyle karşılayabildiği. Ancak bazı uzmanlar bu ölçütün fazla basite indirgeyici olduğunu ifade ediyorlar.

Büyük bir enerji ithalatçısı olan Türkiye, petrol ve doğalgaz fiyatlarının geçen yıla göre yüzde 50 yükseldiği ve yükselmeye devam ettiği göz önüne alındığında, bu ölçüte göre özellikle öne çıkıyor.

Bu ölçüte göre rezervlerin ithalat maliyetini karşılama süresinde en az üç ay güvenli bir süre olarak görülüyor. Türkiye'deki süre son verilere göre yaklaşık beş ay civarında bulunuyor, ancak TL istikrar kazanmazsa bu süre kısalabilir.

Kaynak: Reuters

Dunya.com

Güncel gelişmelerden anında haberdar olun!
dunya.com'a girmeden de haberleri takip edebilirsiniz.