Avrupa Birliği düzensiz göçmenler için sınır dışı merkezlerini AB dışına taşıyacak

Avrupa Birliği üye ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu, düzensiz göçmenlerin birlik coğrafyası dışındaki merkezlerde tutulmasını içeren yeni yasal mevzuatı onaylıyor . Yeni düzenleme uyarınca sınır dışı edilmek üzere bekletilen düzensiz göçmenlerin azami yasal gözaltı süreleri 6 aydan 2 yıla kadar yükseltiliyor.

Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri ve Avrupa Parlamentosu müzakerecileri, düzensiz göçmenlerin birlik sınırları dışındaki ortak alanlara gönderilmesini yasal zemine oturtan Geri Gönderme Yönetmeliği üzerinde uzlaşı sağlamak amacıyla Brüksel'de toplandı. Mevcut dönemde Avrupa genelinde resmi makamlarca alınan sınır dışı kararlarının yalnızca yüzde 28'i fiilen uygulanabilmişti.

AB İçişleri Komiseri Magnus Brunner, yasa teklifinin tanıtımında birlik sınırları içinde kalma hakkı bulunmayan kişilerin fiilen geri gönderilmesinin temel hedef olduğunu açıkladı. Geliştirilen bu yeni hukuki çerçeve, Avrupa Birliği üçüncü ülke sınır dışı merkezleri politikasını kalıcı hale getirerek kıta genelindeki göç yönetiminin idari yapısını değiştiriyor.

Avrupa Birliği üçüncü ülke sınır dışı merkezleri uygulamasında hukuki süreç nasıl işleyecek

Yeni yasal mevzuat kapsamında sınır dışı kararlarına yapılan hukuki itirazlar süreci otomatik olarak durdurmuyor. Yürütmeyi durdurma kararları doğrudan mahkemelerin vaka bazlı bireysel incelemelerine ve onayına bırakılıyor.

İstatistiki veriler, 2025 ve 2026 yıllarında Avrupa genelinde düzensiz sınır geçişi sayılarında düşüş yaşandığını gösteriyordu. Buna karşın üye ülkelerdeki kamuoyu baskısı, yasal yaptırımların sıkılaştırılmasında ana etken oldu. Yeni yasal metin, ulusal emniyet güçlerine düzensiz göçmenlerin ikamet adreslerinde ve ilgili mülklerinde arama yapma yetkisi tanıyor. Fransa ve İspanya gibi ülkelerdeki siyasi eğilimler, bu radikal politika değişiminin hızlanmasında belirleyici bir rol oynadı.

Gözaltı süreleri ve üçüncü ülke transferlerindeki yeni yaptırımlar

Avrupa Birliği üçüncü ülke sınır dışı merkezleri yasal düzenlemesi kapsamında düzensiz göçmenlerin sınır dışı edilmeden önce tutulabileceği azami gözaltı süresi 6 aydan 2 yıla çıkarılıyor. Güvenlik riski oluşturan kişiler için bu gözaltı süresi sınırsız hale getiriliyor.

Ayrıca üye ülkelere, menşe ülke şartı aranmaksızın ikili anlaşmalar yoluyla Avrupa coğrafyası dışındaki topraklarda sınır dışı ve transit merkezleri kurma yetkisi veriliyor. Yeni dönemde birlik giriş yasakları da 5 yıldan 10 yıla kadar yükseltiliyor.

Üye ülkelerin operasyonel adımları ve itirazlar

Açıklanan yeni parametrelere karşı 250 sivil toplum kuruluşu ortak bir bildiri yayımlayarak taslağın reddedilmesi çağrısında bulundu. İtalya halihazırda Arnavutluk topraklarında yıllık 36 bin kişi kapasiteli 2 adet merkez işletiyordu ancak bu tesislerde şu ana kadar 100'den az göçmen barındırıldı.

Almanya, Hollanda, Avusturya, Danimarka ve Yunanistan ise benzer merkez dışı operasyonel tesisler kurmak amacıyla ortaklık arayışlarını sürdürüyor. Brüksel'de yerel saatle 18.00'de başlayacak müzakerelerin ardından metnin resmi onaya sunulması bekleniyor. Yeni düzenleme, Avrupa genelindeki uzun vadeli göçmen geri dönüş oranlarını yukarı yönlü, birlik içi düzensiz barınma istatistiklerini ise aşağı yönlü etkileyecek yapısal bir zemin oluşturuyor.