Instagram ve TikTok’ta 3 bin dava
ABD’de temyiz mahkemesi, Meta, Google, TikTok ve Snap’e karşı sosyal medya bağımlılığı iddiasıyla açılan 3 binden fazla federal davanın ilerlemesine izin verdi. Karar, teknoloji devlerinin genç kullanıcılar üzerindeki hukuki riskini büyüttü.
Sosyal medya şirketlerinin gençleri platformlarda daha uzun süre tutmak için bağımlılık yaratıcı özellikler kullandığı iddiasıyla açılan binlerce davada kritik bir karar çıktı. ABD’de temyiz mahkemesi, Meta ve TikTok’un süreci durdurma girişimini reddetti.
3 binden fazla dava devam edecek
San Francisco merkezli 9. ABD Temyiz Mahkemesi, Meta ve TikTok’un alt mahkeme kararına yaptığı itirazın bu aşamada değerlendirilemeyeceğine hükmetti.
Böylece Meta’nın Instagram ve Facebook’u, Google’ın YouTube’u, TikTok ve Snapchat’e yönelik 3 binden fazla federal davanın ilerlemesinin önü açık kaldı.
Davalar eyaletler, yerel yönetimler, okul bölgeleri, aileler ve bireyler tarafından açıldı.
Davacıların temel iddiası, sosyal medya şirketlerinin genç kullanıcıları platformlara bağlamak amacıyla ürünlerini bilinçli şekilde tasarladığı ve bunun depresyon, kaygı bozukluğu ve beden algısı sorunları gibi olumsuz sonuçlara katkıda bulunduğu yönünde. Şirketler ise bu iddialara karşı çıkıyor.
Section 230 savunması bu aşamada işe yaramadı
Meta ve TikTok, internet şirketlerini kullanıcıların oluşturduğu içeriklerden kaynaklanan birçok hukuki talepten koruyan Section 230 düzenlemesini savunmalarının merkezine yerleştirdi.
Şirketler bu korumanın, platformların bağımlılık riski konusunda yeterli uyarı yapmadıkları iddiasıyla açılan davaları da engellemesi gerektiğini savundu.
Temyiz mahkemesi ise Section 230’un şirketlere dava edilememe dokunulmazlığı değil, sorumluluğa karşı kullanılabilecek bir savunma sağladığına karar verdi.
Mahkemeye göre bu nedenle şirketlerin dava süreçleri tamamlanmadan konuyu temyize taşıması için henüz erken.
Karar, davaların esasına ilişkin şirketlerin sorumlu bulunduğu anlamına gelmiyor. Ancak teknoloji devlerinin binlerce dosyada iddialara karşı mahkemede savunma yapmak zorunda kalmasının önünü açık bırakıyor.
Meta’ya 29 eyaletten ayrı dava
Meta’nın üzerindeki hukuki baskı federal toplu davalarla sınırlı değil.
Mahkeme, şirketin 29 eyalet başsavcısının açtığı ayrı bir davanın duruşmasını erteleme talebini de reddetti.
Bu davada Meta, çocuklara ait verileri hukuka aykırı biçimde toplamak ve kullanmak, gençleri platformlarda daha fazla zaman geçirmeye yönlendiren özellikler geliştirmek ve ürünlerinin güvenliği konusunda tüketicileri yanıltmakla suçlanıyor.
Duruşmanın 12 Ağustos Çarşamba günü başlaması planlanıyor.
Meta kısa süre önce New Mexico’daki başka bir davada da gençlerin ruh sağlığına yönelik bir fona 567 milyon dolar ödeme kararıyla karşı karşıya kalmıştı. Şirket bu karara itiraz edeceğini açıklamıştı.
California’da 3 bin 300 dosya daha bulunuyor
Federal mahkemelerdeki 3 binden fazla dosyanın dışında sosyal medya şirketleri eyalet mahkemelerinde de yüzlerce benzer davayla karşı karşıya.
California’da birleştirilen ayrı yargılama sürecinde yaklaşık 3 bin 300 dava bulunuyor.
Bu dosyalardan ilk kez jüri önüne giden davada Meta ve Google, sosyal medya platformlarının genç kullanıcılara zarar verecek şekilde tasarlandığı iddiasıyla ihmalkâr bulunmuş ve bir kullanıcıya toplam 6 milyon dolar tazminat verilmişti.
Meta ve Google karara itiraz edeceklerini açıklarken, son temyiz kararı sosyal medya şirketlerine karşı açılan davaların önümüzdeki dönemde teknoloji sektörünün en büyük hukuki risklerinden biri haline gelebileceğini gösteriyor.
