Trump Gazze anlaşması için Türkiye’ye teşekkür etti

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’deki silahlı grupların silahlarını aşamalı olarak devretmesini ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesini öngören bir anlaşmaya varıldığını açıkladı. Hamas ise uygulamanın karşılıklı yükümlülüklere bağlı olduğunu bildirdi.

Gazze’de ateşkes planının aylardır ilerletilemeyen en kritik aşamasında yeni bir gelişme yaşandı. Trump, Hamas ve diğer silahlı grupların silahlarını bırakmasını öngören yol haritasında anlaşma sağlandığını duyurdu.

Plana göre silahların devri aşamalar halinde yürütülecek. Süreç ilerledikçe İsrail güçlerinin Gazze’den çekilmesi, güvenliğin ise uluslararası bir güç ile yeni oluşturulacak Filistin polis teşkilatı tarafından üstlenilmesi planlanıyor.

Trump’tan anlaşma için Türkiye’ye teşekkür

ABD Başkanı Donald Trump, Hamas’ın silah bırakmasına ilişkin Gazze anlaşmasının arkasındaki arabulucular arasında Türkiye’yi de gösterdi. Trump, Ankara’nın Mısır ve Katar’la yürüttüğü temaslar için ayrıca açıkça teşekkür etti.

ABD Başkanı Donald Trump, Gazze’de Hamas ve diğer silahlı grupların aşamalı olarak silahsızlandırılmasını öngören yol haritasını duyururken Türkiye’ye adıyla teşekkür etti.

Trump, Mısır ve Katar’la birlikte Türkiye’nin anlaşmaya ulaşılmasındaki “önemli çabalarını” öne çıkardı. Açıklama, Ankara’nın Hamas’la yürütülen görüşmelerde doğrudan rol üstlenen üç ana arabulucudan biri olduğunu ortaya koydu.

Türkiye’yi üç arabulucudan biri saydı

Trump, açıklamasında “Arabulucular Mısır, Katar ve Türkiye’ye önemli çabaları için teşekkür etmek istiyorum” ifadelerini kullandı. ABD Başkanı, kendi müzakere ekibinin kesintisiz çalışmasının da anlaşmayı mümkün kıldığını belirtti.

ABD’li yetkililere göre yol haritası, Türkiye, Mısır ve Katar’ın katıldığı aylar süren hassas müzakerelerin ardından şekillendi. Üç ülke, Hamas’ın kademeli silahsızlanma ve Gazze yönetimini Filistinli bir komiteye devretme planını kabul etmesi için yoğun diplomatik temas yürüttü.

Müzakerelerin son turu Kahire’de gerçekleştirildi. Hamas heyeti burada Mısırlı, Katarlı ve Türk arabulucularla silahların geleceği, askerî altyapı, İsrail’in çekilmesi ve yeni yönetim düzeni üzerinde görüştü.

Ankara silah maddesi için devreye girdi

Türkiye’nin rolü yalnızca Kahire’deki son görüşmelerle sınırlı kalmadı. MİT Başkanı İbrahim Kalın, 9 Haziran’da Kahire’de düzenlenen ve Gazze anlaşmasının ikinci aşamasını ele alan toplantıya katıldı.

Toplantıda Gazze’nin gelecekteki yönetimi, yeniden inşa çalışmaları, uluslararası gücün konuşlandırılması, İsrail ordusunun çekilmesi ve güvenlik düzenlemeleri görüşüldü.

Hamas kaynakları, silahlarla ilgili maddede ilerleme sağlanmasında Türkiye’de yapılan temasların etkili olduğunu bildirdi. Ankara’nın, İstanbul’daki görüşmeler sırasında Hamas yönetimine ateşkes planının ilerletilmesi için yoğun baskı yaptığı belirtildi.

Türkiye aynı zamanda silahsızlanmanın Gazze’de güvenilir bir Filistinli yönetim ve polis gücü oluşturulmasıyla birlikte ilerlemesini savundu. Açıklanan yol haritası da silahların aşamalı devriyle yeni Filistin yönetiminin güvenliği üstlenmesini aynı sürece bağlıyor.

Silah devri aşamalar halinde yapılacak

Trump’ın açıkladığı plana göre Hamas ve Gazze’deki diğer silahlı gruplar silahlarını tek seferde değil, belirlenen bölgeler ve aşamalar üzerinden devredecek.

İlk aşamada Hamas’a bağlı sivil polis birimlerinin silahlarının yeni Filistin polis gücüne teslim edilmesi öngörülüyor. Ağır silahların güvenli depolara alınması, tünellerin ve silah üretim altyapısının devre dışı bırakılması ise sonraki aşamalarda gerçekleştirilecek.

Her aşamada tarafların yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği bağımsız bir denetim mekanizması tarafından kontrol edilecek. Yeni Filistin yönetimi, yalnızca doğrulama tamamlandıktan sonra ilgili bölgede sivil ve güvenlik sorumluluğunu üstlenecek.

İsrail’in çekilmesiyle ilgili görüş ayrılığı sürüyor

Trump, silahsızlanma tamamlandıkça İsrail güçlerinin Gazze’den çekileceğini, Uluslararası İstikrar Gücü ile yeni Filistin polis teşkilatının güvenliği devralacağını açıkladı.

Hamas’ın müzakere heyetinde yer alan Gazi Hamad ise İsrail anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmeden silahlarla ilgili adım atılmayacağını söyledi. Hamad, silahların devri, İsrail’in çekilmesi, yeni yönetimin göreve başlaması ve yeniden inşa sürecinin birbirinden ayrılamayacağını belirtti.

Tarafların açıklamaları, anlaşmaya rağmen hangi tarafın ilk adımı atacağı konusundaki görüş ayrılığının tamamen giderilmediğini gösteriyor.

İsrail yönetimi anlaşmaya ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı. Uygulama takvimi, denetim sistemi ve İsrail’in aşamalı çekilme planına vereceği yanıt, sürecin önündeki en kritik başlıklar olmaya devam ediyor.

Hamas şartını açıkladı

Hamas’ın müzakere heyetinde yer alan Gazi Hamad, silahlarla ilgili düzenlemenin İsrail’in Gazze’den çekilmesi, yeni yönetim komitesinin göreve başlaması ve yeniden inşa süreciyle bağlantılı olduğunu söyledi.

Hamad, İsrail’in anlaşmadaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde Hamas’ın da plana uymayacağını belirtti. Silahların kayıt altına alınması ve muhafaza edilmesi sürecinin Gazze’yi yönetecek Filistinli ulusal komite tarafından yürütülmesi öngörülüyor.

İlk aşamada polis güçlerinin elindeki silahların devredilmesi, ağır silahların ve askerî altyapının ise daha sonraki aşamalarda tasfiye edilmesi bekleniyor.

İsrail’den resmî yanıt gelmedi

İsrail yönetimi anlaşmaya ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı. İsrailli bir yetkilinin plana yönelik çekincelerini dile getirdiği ve Hamas tamamen silahsızlanmadan askerî çekilmenin başlamasına karşı çıktığı bildirildi.

Bu nedenle açıklanan yol haritası önemli bir diplomatik ilerleme olarak görülse de uygulama takvimi, denetim mekanizması ve İsrail’in plana vereceği yanıt belirsizliğini koruyor.

Tarafların ayrıntıları ve uygulama yöntemlerini netleştirmek üzere yaklaşık iki hafta daha görüşme yürütmesi bekleniyor.