3 milyar dolarlık yatırım programında ilk adım geldi

Türkiye’de 34,5 milyona yak­laşan araç parkını kapsa­yan araç muayene siste­minde yeni dönem için geri sayım sürüyor. Araç muayene hizmetle­rini 15 Ağustos 2027’den itibaren 20 yıl süreyle üstlenecek TURKA, yeni sistemin teknoloji ve operas­yon altyapısını İstanbul Arnavut­köy’de açılan Yeni Nesil Araç Mu­ayene Örnek Merkezi’nde tanıttı.

Yeşilbayır Mahallesi’nde 2 bin 500 metrekare kapalı alanda ku­rulan merkez, 2 ağır vasıta ve 3 bi­nek olmak üzere toplam 5 muayene kanalına sahip. Ağır ve binek tüm araç türlerine hizmet verebilecek şekilde tasarlanan merkez, TUR­KA’nın 81 ilde kuracağı araç muaye­ne merkezleri için teknoloji, ekip­man, operasyon modeli ve araç sa­hibi deneyiminin geliştirilmesinde kullanılacak.

3 milyar dolarlık yatırım programı

TURKA Yönetim Kurulu Başka­nı Halis Ezer, 20 yıllık yeni dönem için yaklaşık 3 milyar dolarlık ya­tırım programı planladıklarını be­lirterek, “Önümüzdeki 20 yıllık dö­nemde 81 ilde milyonlarca araca hizmet verecek büyük bir hizmet altyapısının sorumluluğunu üst­leneceğiz.

Bu sisteme yaklaşık 1,5 yıldır hazırlanıyoruz. Dünyadaki araç muayene sistemlerini, kulla­nılan teknolojileri ve farklı operas­yon modellerini inceledik. Fark­lı ülkelerdeki uygulamaların güçlü yönlerini Türkiye’nin ihtiyaçlarına göre bir araya getirerek kendi mo­delimizi oluşturduk. Teknolojiyi, çalışanlarımızı, fiziki altyapıyı ve araç sahibi deneyimini birlikte ele alıyoruz. Örnek Merkez’de test etti­ğimiz sistemi geliştirerek 81 ile ta­şıyacağız. Hedefimiz Türkiye’nin her noktasında aynı standartta, ke­sintisiz ve güvenilir araç muayene hizmeti sunmak” dedi.

Motosikletten traktöre yeni nesil muayene

Yeni dönem kapsamında sözleş­me süresince elde edilecek gelirin yaklaşık yüzde 65’inin kamuya ak­tarılması öngörülüyor.

TURKA, 15 Ağustos 2027’den iti­baren 81 ilde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç mua­yene merkezinde yaklaşık 900 mu­ayene hattıyla hizmet verecek.

Binek ve ticari araçlara yönelik sabit hatların yanı sıra motosik­let muayene merkezleri ve traktör gibi tarım araçlarına yönelik mo­bil muayene hizmetleri de sistem içinde yer alacak. Türkiye’nin ta­mamında iş ortaklarıyla anlaşma­larını tamamlayan TURKA’nın yeni merkezleri için inşaat çalış­maları da başladı.

Sistem Örnek Merkez’de test edilecek

Arnavutköy’de açılan Örnek Merkez, 15 Ağustos 2027’de baş­layacak yeni sistemin hazırlık üs­sü olacak. Teknolojiler, yazılımlar, ekipmanlar ve operasyon süreç­leri gerçek araçlar ve gerçek ça­lışma koşullarında test edilecek. Ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapıla­cak, elde edilen sonuçlar 81 ildeki merkezlere aktarılacak.

Merkez aynı zamanda eğitim ve Ar-Ge çalışmalarında kullanı­lacak. Türkiye’nin farklı bölgele­rindeki araç muayene merkezle­rinde görev yapacak çalışanlar, te­orik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim alacak.

Yapay zekâ ve otomasyon muayeneye giriyor

Yeni sistemde yapay zekâ destek­li görüntü işleme, yüksek çözünür­lüklü kamera altyapıları, lazer ta­banlı ölçüm ve tarama sistemleri, sensör teknolojileri, gerçek zaman­lı veri analitiği ve otomasyon kulla­nılacak.

Yapay zekâ ve görüntü işleme teknolojileri plaka ve araç tipi ta­nıma, araç karoseri ve altında­ki kusurların belirlenmesi, lastik kontrolleri ve araç boyutlarının öl­çülmesi gibi farklı aşamalarda tek­nisyenlere destek verecek. Tekno­lojik altyapıyla otomatik kusur tes­pitinin artırılması ve 81 ilde ortak muayene standardının güçlendiril­mesi hedefleniyor.

Bazı kontroller araç hareket ha­lindeyken yapılabilecek. Lastikle­rin yanak bilgileri otomatik oku­nabilecek, lastik ile araç uyumu kontrol edilebilecek ve diş derinliği temassız olarak ölçülebilecek. Yük­sek çözünürlüklü kameralar aracın altını ve karoserini tararken robo­tik sistemlerden far ve aydınlatma kontrollerinde yararlanılacak.

Operasyon verileri merkezden izlenecek

Yeni sistemde teknoloji yalnızca araç kontrollerinde değil, 352 mer­kezin operasyonunun yönetiminde de kullanılacak. Muayene verileri­nin gerçek zamanlı işlenerek mer­kezi sisteme aktarılması, dijital ra­porlama ve performans takibiyle merkezlerdeki süreçlerin izlenme­si planlanıyor.

Bu altyapıyla 81 ilde ortak stan­dartların uygulanması, merkezle­rin performanslarının karşılaştı­rılması ve operasyon süreçlerinin elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilmesi hedefleniyor.

Yerli teknolojiye de yatırım

TURKA, yeni sistemin teknolo­jik altyapısında Türkiye’nin mü­hendislik ve teknoloji ekosistemin­den de yararlanacak. Araç muayene merkezlerinde kullanılacak ekip­manlar arasında yüzde 100 yerli ve milli geliştirilen çözümler bulunu­yor. TURKA’nın uluslararası or­takları ABD merkezli Opus Group, İspanya’dan Itversia Gestión ve Arjantin’den VTV Norte de farklı ülkelerdeki araç muayene operas­yonlarından elde ettikleri deneyim ve bilgi birikimini Türkiye’de kuru­lacak sisteme aktaracak.

Örnek Merkez, 15 Ağustos 2027’ye kadar eğitim, Ar-Ge, tek­noloji ve operasyon geliştirme ça­lışmalarında kullanılacak. Bu ta­rihten sonra ise TURKA’nın aktif araç muayene merkezlerinden biri olarak hizmet verecek.

Merkezler afetlerde de destek noktası olacak

TURKA, 81 ilde hizmet verecek 249 sabit araç muayene merkezi­ni orman yangınlarında ilk müda­haleye destek verebilecek şekilde hazırlamayı planlıyor. İlgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içinde merkezlerin uygun yangın söndür­me ekipmanlarıyla donatılması ve personelin ilk müdahale eğitimi al­ması hedefleniyor. Merkezler ay­nı zamanda afet ve acil durumlarda ihtiyaç halinde sahra hastanesi ola­rak da kullanılabilecek.

Uraloğlu: En ileri teknolojileri kullanacağız

TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer’in ev sahipliğinde yapılan tanıtım toplantısına Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürü Dr. Çağlar Tabak, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır, TURKA’nın uluslararası ortakları, iş ortakları, çalışanları ve medya mensupları katıldı.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu toplantıda yaptığı konuşmada, Türkiye’de araç muayenesini artık sadece bir kontrol işlemi olmaktan çıkarıp teknolojinin, güvenliğin, vatandaş memnuniyetinin ve çevre duyarlılığının bir araya geldiği yeni bir sisteme dönüştürdüklerini kaydetti. Uraloğlu açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “15 Ağustos 2027'ye kadar bu örnek istasyonda; yeni teknolojiler, yazılımlar ve ekipmanlar gerçek araçlar üzerinde denenecek. Ekipman karşılaştırmaları ve yazılım güncellemeleri yapılacak, operasyonel süreçler tek tek doğrulanacak. Burada elde edilecek deneyimlerin sonuçları; ülkemizin dört bir yanında, 81 ilimizde hizmet verecek araç muayene merkezlerine aktarılacak.

Türkiye’nin farklı bölgelerindeki araç muayene merkezlerinde görev yapacak çalışanlar, teorik eğitimlerinin ardından burada gerçek araçlar üzerinde uygulamalı eğitim de alacak. Yeni araç muayene istasyonlarımızda yapay zekâ destekli görüntü işleme sistemlerinden yüksek çözünürlüklü kameralara, lazer ölçüm teknolojilerinden gelişmiş sensörlere ve robotik sistemlere kadar günümüzün en ileri teknolojilerinden yararlanacağız. Bu anlamda aracın MR’ını, tomografisini çekeceğiz.”