Bir kentin enerjisi kentin dönüşümünü anlatır

CK Enerji Boğaziçi Elektrik Genel Müdürü ALİ ERMAN AYTAC

Kentler sürekli hareket halin­de. Hele İstanbul gibi birçok Avrupa ülkesinden daha büyük bir kentte, bu hareketi yakalamak ve anlamlandırmak çok önemli.

Dünyanın mega kentleri ara­sında yer alan İstanbul’da her gün binlerce kişi taşınıyor, eski yapı­lar dönüşüyor, mahallelerin de­mografik yapısı değişiyor, tüke­tim alışkanlıkları farklılaşıyor. Bütün bu hareketlerin arkasında ise çok büyük ve değerli bir ve­ri akışı var. Buradaki asıl mesele, veriyi toplamaktan öte, doğru so­rularla bir araya getirerek anlam­lı bir hikâyeye dönüştürebilmek.

CK Enerji Boğaziçi Elektrik olarak 2016 yılından bu yana ha­zırladığımız “Gayrimenkulün Enerjisi” Raporu’nu tam da bu bakış açısıyla ele alıyoruz. Elekt­rik aboneliklerinden yola çıka­rak İstanbul Avrupa Yakası’nda­ki taşınma hareketlerini, yeni ve ikinci el gayrimenkullere yöne­lik geçişler, kentsel dönüşümün seyrini, konut yoğunluğunu, de­mografik yapıyı, yabancı abone hareketlerini ve elektrik tüketi­mindeki değişimleri birlikte de­ğerlendiriyoruz.

Çünkü tek başına bir veri bize sınırlı bilgi sunar. Ancak farklı veriler yan yana geldiğinde, ken­tin değişimini gösteren daha bü­yük bir fotoğraf ortaya çıkar. Bu­radaki kritik nokta, verilerin tek tek var olması değil, birbirleriy­le ilişkilendirildiğinde anlam ka­zanması.

Bugün büyük verinin ekonomik ve toplumsal değerini tartışırken asıl odaklanmamız gereken alan­lardan biri de bu. Veriyi sadece geçmişi ölçen bir araç olarak de­ğil, geleceğe yönelik kararları des­tekleyen bir öngörü mekanizma­sı olarak kullanabilmek. “Gayri­menkulün Enerjisi” Raporu’nu da bu perspektiften değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum.

İstanbul Avrupa Yakası’ndaki milyonlarca elektrik aboneliğin­den oluşan veri seti; taşınma ha­reketlerinden kentsel dönüşüme, konut yoğunluğundan demogra­fik yapıya ve elektrik tüketimine kadar farklı göstergeleri bir arada izleyerek kentin nasıl değiştiğine ilişkin bir okuma yapma imkânı sağlıyor. Raporun amacı da bu ve­rileri sektörler ve karar vericiler açısından anlamlı bir referansa dönüştürmek.

Avrupa yakası’nda abonelik sonlandırma yüzde 112 arttı

Bu noktada, son olarak açıkla­dığımız 2026’nın ilk yarısına iliş­kin sonuçların, verinin kent plan­laması açısından taşıdığı değeri açık biçimde gösterdiğini belirt­mek isterim. Rakamlara baktığı­mızda, Avrupa Yakası’nda kent­sel dönüşüm nedeniyle abonelik sonlandırma taleplerinin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 112 artarak 38 bin 420’ye yüksel­diğini görüyoruz. 2021’den Ha­ziran 2026 sonuna kadar kent­sel dönüşüm nedeniyle aboneli­ğini sonlandıranların sayısı ise 210 bini aşmış durumda. Bu veri­yi yalnızca “kaç abonelik kapan­dı?” sorusuyla okumak eksik olur. Asıl soru, bu hareketliliğin hangi bölgelerde, hangi hızda ve hangi göstergelerle birlikte gerçekleş­tiği. Çünkü bir bölgede dönüşüm hızlanıyorsa bunun konut arzı­na, altyapıya, ulaşım ihtiyacına, ticari hareketliliğe ve yeni yatı­rım alanlarına yansımaları olma­sı kaçınılmaz.

Benzer bir durum taşınma ha­reketlerinde de karşımıza çıkı­yor. Rakamlar bize, 2026’nın ilk altı ayında Avrupa Yakası’nda 239 bin 963 taşınma hareketi­nin gerçekleştiğini söylüyor. Bu hareketlerin yüzde 71’i ikinci el, yüzde 29’u ise yeni gayrimenkul­lere gerçekleşmiş. 2021’den bu yana Avrupa Yakası’ndaki top­lam geçiş hareketi ise 2 milyon 776 bin 979’a ulaşmış durumda. Bu rakamlar sadece gayrimenkul sektörü açısından değil, finans, perakende, sigorta, telekomüni­kasyon, lojistik ve pek çok fark­lı sektör açısından da önemli bir gösterge niteliğinde.

Bir bölgede konut hareketlili­ğinin artması, aslında tek başı­na gayrimenkul geliştiricilerinin dikkatini çekmesi gereken bir ge­lişme değil. Asıl önemli soru, İs­tanbul’un hangi bölgesinde nasıl bir nüfusun yaşadığı ve bu nüfu­sun ihtiyaçlarının nasıl değiştiği.

Hangi ilçede hangi yaş grupları yoğunlaşıyor?

Nüfusun demografik yapısı na­sıl şekilleniyor?

Hanelerin konut başına elekt­rik tüketimi ne kadar ve bu tüke­tim zaman içinde nasıl değişiyor?

Geleceğe dair sağlıklı kararların önünü açmak

İşte Gayrimenkulün Enerjisi Raporu’nda yer alan tüm bu ve­riler, konut piyasasındaki hare­ketliliğin yanı sıra, yeni peraken­de noktalarından eğitim ve sağlık hizmetlerine, ulaşım bağlantı­larından finansal hizmetlere ve farklı sosyal altyapı yatırımları­na kadar ortaya çıkabilecek ihti­yaçları öngörmemize de yardım­cı oluyor.

Dolayısıyla gayrimenkul verisi, giderek gayrimenkul sektörünün sınırlarını aşarak kentin ekono­mik ve sosyal dönüşümünü anla­mamıza yardımcı olan önemli bir ekonomik göstergeye dönüşüyor. Burada enerji şirketleri olarak sahip olduğumuz veri setleri de yeni bir anlam kazanıyor.

Sonuç olarak, kentler büyüme­ye, dönüşmeye ve hareket etme­ye devam edecek. Bizim sorum­luluğumuzun ise bu hareketi iz­lemenin yanı sıra doğru verilerle anlamlandırarak geleceğe ilişkin daha sağlıklı kararların önünü açmak olduğunu düşünüyorum.