Biraz deniz, biraz Bodrum yeşili bütün isteğim buydu

“Bodrum’un en çok neyini seversiniz?” diye sor­sam kuşkusuz herke­sin aklına masmavi denizi, turkuaz kumsalları, tek katlı beyaz evleri, Halikarnas Balıkçısı, hareketli ge­ce hayatı, Bodrum Kalesi gibi uzun yıllardır bildiğimiz özellikleri ge­lir. Ancak Bodrum’un kadim de­ğerlerinden olduğu halde yeni ye­ni tanınmaya başlayan en önemli özelliklerinden biri, dünyada sade­ce Bodrum’da üretilen, tadı, koku­su ve aromasıyla başka hiçbir şeye benzemeyen “Bodrum mandalini”, diğer bir deyişe “Bodrum yeşili.”

Mayıs ayında çiçek açan, Ağus­tos ve Aralık aylarında yılda iki kez hasatı yapılan Bodrum’a özgü mandalin ağaçları, yıllardan be­ridir Bodrum’daki kontrolsüz ya­pılaşma ve betonlaşma nedeniyle büyük bir yok oluş süreci yaşıyor­du. Ancak son yıllarda dünyada eşi benzeri olmayan bu mandali­nin korunması için bir farkındalık hareketi başladı.

Türkiye’nin coğrafi işaretli de­ğerlerinden olan, nesli tükenme tehdidi altındaki Bodrum manda­lininin korunması, ekonomik de­ğerinin artırılması ve yerel üre­ticinin desteklenmesi amacıyla Pernod Ricard Türkiye tarafın­dan hayata geçirilen “Bodrum Yeşili” sosyal sorumluluk projesi kapsamında Bodrum’da ilk kez bir “Mandalin rotası” oluşturuldu.

“MandalinimİZ” adlı dijital haritada, gastronomiden sana­ta, doğadan yerel yaşama uzanan, Bodrum mandalinine menüsün­de yer veren restoranlardan Bod­rum mandaliniyle üretilen ürün­lerin satıldığı yerel kooperatiflere kadar Bodrum’un farklı noktala­rında yer alan mandalin durakla­rı yer alıyor. MandalinimİZ ile Bodrum mandalinini yalnızca bir tarım ürünü olarak değil, Bod­rum’un kültürel hafızasının ve ya­şam biçiminin bir parçası olarak daha geniş kitlelerle buluşturmak amaçlanıyor.

Mandalin rotasını takip edin

Rota kapsamında ziyaretçi­ler; Bodrum’da sadece deniz tati­li yapmakla kalmayacak, aynı za­manda Bodrum mandalini ile ha­zırlanan lezzetleri keşfederken, Bodrum’un doğasına, kültürüne ve yerel üretim hikâyesine daha yakından tanıklık edebilecek.

Bodrum’da bu yıl 3’üncüsü ger­çekleştirilen “Yeşil Bodrum man­dalini Erken Hasat Buluşması”n­da, “MandalinimİZ” rotasının da tanıtımı yapıldı. Bitez’deki Trat­toria il Mandarino’da düzenle­nen, yerel mandalin üreticileri, si­vil toplum temsilcileri ve Bodrum mandalinine gönül verenlerin ka­tıldığı erken hasat buluşmasında ayrıca sanatçı Ege de sahne aldı.

Hasat etkinliğinde konuşan Bodrum Belediye Başkanı Tamer Mandalinci, Bodrum mandalini­nin korunmasının, üreticiler ve gelecek nesiller açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Pernod Ricard Afrika ve Orta­doğu CEO’su Selçuk Tümay ise “Üç yıl önce Bodrum mandalini­nin korunmasına katkı sağlamak ve bu eşsiz değeri gelecek nesille­re taşımak amacıyla bir yolculuğa çıktık ve kendimize bir soru sor­duk: Bodrum Mandalini’ne nasıl daha fazla değer katabiliriz? Za­man içinde gördük ki mesele yal­nızca meyveyi korumak değil, Bodrum’un kültürünü, hafızasını ve kimliğini yaşatmak” dedi.

Pernod Ricard Türkiye Hukuk, Kurumsal İletişim ve Dış İlişki­ler Direktörü Zümrüt Y. Kedik ise Bodrum’un mandalin rotasının tüm dijital altyapı ve yatırımlarını üstlendiklerini ifade ederek, “Biz üç yıl önce bu projeye başladığı­mızda yılda 3 ton mandalin satı­lıyordu, şimdi bu rakam yılda 70 tona çıktı. Alıcıyla satıcıyı, yani çiftçiyle sktör yetkililerini buluş­turuyoruz. MandalinimİZ rota­sıyla da Bodrum’un farklı noktala­rında, Bodrum mandalinli lezzet­lerin izini sürebileceğiz. Rotanın içini mandalinli lezzetlerle dol­durmak da hepimizin sorumlulu­ğunda. Amacımız, bu eşsiz değeri hayatın içinde yaşatmak ve daha fazla insanın Bodrum mandalini­nin hikâyesiyle buluşmasını sağ­lamak” diye konuştu.

Bodrum Mandalin Hareketi’n­den Ümit Çetin de “Bodrum’un en önemli değerlerinden biri olan yeşil mandalini gelecek nesille­re aktarabilmemiz için ekonomik değerini ve tanınılırlığını artır­mak zorundayız. Bodrum’a tatile gelip burayı sevenler de dahil ol­mak üzere tüm Bodrum sevdalı­larını, yiyecek ve içeceklerinde bu muhteşem aromalı meyveyi kullanmaya çağırıyoruz” şeklin­de konuştu.

Bodrum mandalinine sanatçılar da destek veriyor

Bodrum mandalininin kullanım alanla­rını artırmak, ekonomik değerini yük­seltmek, bahçelerin korunması yoluyla yerel tarımı ve ekonomik döngüyü sür­dürülebilir şekilde desteklemek ama­cıyla yürütülen kampanyanın kültürel boyutunu zenginleştirmek amacıyla Bodrum’da yaşayan sanatçılar da pro­jeye katkı sunuyor. Ressam Devrim Erbil, geçen yıl sanatçı ve küratör Renk Erbil ile projeye özel olarak 'Bodrum’un Turuncu Düşleri' isimli bir eser ortaya çıkarmıştı. Ressam ve Heykeltıraş Do­ğu Çankaya, Bodrum mandalini için orijinal çizimler yarattı. Ayrıca ressam ve heykeltıraş Hanefi Yeter de Bodrum mandaliniyle küpler tasarladı.

Sanatçı Salih Uygun ise bu yıl düzen­lenen mandalin çiçeği etkinliğinde, izle­yicilerin önünde tamamen doğaçlama olarak mandalinanın döngüsünü tuva­le ve duvarlara aktardı. Uygun’un eseri, bugün Bitez Meydanı’nda sergileniyor.

“Bodrum mandalini kadim bir kültürel değer”

Bodrum Kadın Kooperatifi Başkanı Prof. Dr. Ayşin Şen, Bodrum mandalininin, kooperatifteki "Kadın ve Bodrum" konseptinin temelini oluşturan kadim bir kültürel değer olduğuna dikkat çekti. Şen, “Bodrum mandalini coğrafi işaretli bir ürün olmasına rağmen hak ettiği değeri ve konumu görmüyor. Bodrum'da en çok sahip çıkılması gereken şey mandalin. Ona sahip çıkmak birçok olumlu değişimi de beraberinde getirecek” dedi. Bodrum’da 2024 yılında kurulan Kadın Kooperatifi’nin temel amacının, mandalinin gerçek değerini ve çok yönlü kullanım alanlarını anlatarak farkındalık yaratmak olduğunun altını çizen Şen, “Bu sayede Bodrum, Muğla ve hatta Türkiye genelinde algıların değişeceğine ve önemli gelişmeler yaşanacağına inanıyorum” diye konuştu.