Sahada ve kasada iki dev

Yüksek bilet fiyatlarına kar­şın dolu tribünler, onlarca farklı sponsorluk anlaşma­sı ve forma satın almak için birbi­riyle yarışan yüz binlerce taraftar… Galatasaray ve Fenerbahçe sahada şampiyonluk mücadelesi verirken bir yandan da gişede yarışıyor. Bu iki dev kulüp son üç sezonda gelir­lerini euro bazında 3-4 kat artırdı. Elbette başta oyuncu ücretleri ol­mak üzere giderler de aynı oran­da arttı. Gelin iki kulübün ekonomi mücadelesine bir bakalım.

Şunu hatırlatalım: 2010’la­rın ortasında Galatasaray ve Fe­nerbahçe’nin gelirleri 150 milyon euro civarına çıkmıştı. Ama önce 2018’deki döviz krizinden itibaren TL’nin hızla değer yitirmesi, ardın­dan 2020’deki Covid dönemi iki kulübün gelir akışına çok olumsuz tesir etmişti. 2020 ile 2022 arasın­da her iki kulübün sezonluk geliri 60-70 milyon euroya inmişti.

Son birkaç sezondaysa gelirler­de büyük bir sıçrama oldu. Deloit­te Money League’e göre geçen se­zonu Galatasaray 273 milyon euro, Fenerbahçe de 216 milyon euro toplam gelirle kapattı. Ama bu ar­tış sona ermiş değil. Bu sezon her iki kulübün de bu rakamların üze­rine çıkacağı tahmin ediliyor. Son 12 aylık rakamlara göre Galatasa­ray’ın toplam faaliyet geliri 363 milyon euro, Fenerbahçe’ninkiyse 250 milyon euro. Yani iki kulübün toplamı 600 milyon euroyu geçti. Sezonun son üç ayında ürün satış ve erken kombine satışıyla gelir­lerde bir artış daha görebiliriz.

Son üç sezon gelirlerdeki artı­şın birinci sebebi iki kulübün dört yıldır kıyasıya bir şampiyonluk yarışının içine girmesi. Böyle bir çekişme iki takımın sıklıkla dolu tribünler önünde oynamasını, ye­ni sponsorlar bulmasını ve bol bol ürün satmasını kolaylaştırıyor.

Çare ticari gelirlerde

Bu artıştaki bir diğer faktör de her iki kulübün Türkiye’de yayın gelirine dair sorunun farkına var­ması. Döviz kurlarındaki artışla beraber Beinsports’un Süper Lig takımlarına dağıttığı yayın geli­rinin 2015’ten 2020’ye kadar ne­redeyse yüzde 80 oranında düştü. 2010 ile 2020 arasında her iki kulü­bün toplam geliri içinde yayın hak­larının payı yüzde 25 ila 35 civa­rındayken bu pay kademeli olarak azaldı.

Bu durum Galatasaray ve Fenerbahçe’yi di­ğer gelir kaynakları­nı geliştirmeye zorladı. Her iki kulüp de ticari ge­lirlerini yani forma-ürün satı­şıyla sponsorluk gelirlerini artır­mak için kolları sıvadı. Yeni spon­sorluk kategorileri oluşturuldu. Yeni şirketler ve yatırımcılar her iki kulübün çekişmesinden fay­dalanmak için futbola yönelince sponsorluk gelirlerinde müthiş bir artış oldu. UEFA’nın şubatta açık­ladığı ‘Avrupa Kulüp Maliyesi ve Yatırım Görünümü’ raporuna göre geçen sezon Galatasaray’ın toplam ticari gelirleri 159 milyon euroya, Fenerbahçe’ninki de 122 milyon euroya ulaşmıştı.

Burada taraftarın doğrudan kat­kısını da göz ardı etmemek lazım. UEFA’nın mali raporunda da bu sıçramayı görmek mümkün. Ge­çen iki sezonda hem Galatasaray hem Fenerbahçe forma-ürün satış gelirinde Avrupa’nın ilk 20 kulübü arasına girmeyi başardı. 2023-24 sezonunda bu sıralamada Galata­saray 85 milyon euroyla dokuzun­cu, Fenerbahçe 69 milyon euroyla 14’üncüydü. Geçen sezon bu yük­selişleri devam etti. Galatasaray 99 milyon euro gelirle sekizinciliğe, Fenerbahçe 72 milyon euro gelir­le 12’nciliğe çıktı. Bu kategorideki rakiplerinin Arsenal, Chelsea, PSG olduğunu da ha­tırlatalım.

Güçlü TL ve yüksek enflasyon

Bununla bera­ber bir faktörü daha atlamamak lazım. 2023 son­baharından itibaren TL’nin yabancı para birimlerine karşı değer kaybı yavaşladı. Bununla beraber enflasyon oranın­da aynı oranda bir yavaşlama olmadı. Galatasaray ve Fener­bahçe ise bilet, kombine ve ürün fiyatlarına enflasyon oranının üzerinde zam yapmayı sürdürdü. Bu sayede birçok gelir kaleminin euro karşılıklarında ilave artışlar oldu. Bilet ve forma fiyatlarıyla bi­rer örnek verelim. 2023 yazında en ucuz Galatasaray kombinesi 6000 TL, yani yaklaşık 260 euroydu. Sa­dece iki yıl sonra en ucuz kombine­nin fiyatı 24.000 TL’ye yani yakla­şık 520 euroya çıktı. Euro bazında yüzde yüzlük bir artış söz konusu… Fenerbahçe’den bir forma fiyatı örneği verelim. 2023’te taraf­tar formasının fiyatı 1399 TL yani 46 euroydu. 2025’te 4250 TL yani yaklaşık 90 euroya çıktı. Yine yüzde 100’lk bir artış görüyo­ruz. 2018’deki benzer bir döviz krizinde her iki kulübün TL cin­sinden gelirlerinin olumsuz etkilene­ceğini tahmin et­mek zor değil.

Bilet satışında rekor

Her iki takım da bilet ve loca gelirinde de Avrupa’da yine en iyi 20 kulüp arasındalar. Galatasaray’ın geçen sezonki bilet ve loca geliri 81 milyon euroydu. Fenerbahçe de 64 milyon euroluk gelir elde etmişti. Mevcut sezonda Avrupa turnuvalarındaki maç sayısının çokluğuyla beraber burada da bir artış temin etmeleri muhtemel. Faaliyet gelirlerindeki artışın içinde UEFA’dan yani Avrupa kupalarından elde edilen gelirin de payı var elbette. 2025- 26 sezonunda her iki kulüp kendi liglerinde ilerlediler. Galatasaray Şampiyonlar Ligi’nde son 16 turuna kaldı ve yaklaşık 52 milyon euroluk gelire hak kazandı. Fenerbahçe ise Avrupa Ligi’nde play-off turu oynadı. Buna ilaveten ŞL elemesinden gelen parayla beraber toplam 21 milyon euroluk gelir elde etti.